dordoz.com rajwap.me chic porn monde tv pulpo69 साड ी के साथ नंगी फिल म anybunny.mobi hotmoza.tv sikwap.mobi assmgp hot asses kartun.xnxx.hindi.hd fuskator com video videos xxx desi porn real couple bedroom leaked mms saxxyvido big booty white girls rape mom in son 6indianxxx.mobi justindianporn.org redwap 3gpkings.info pornfactory.info freejavporn.mobi

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ

  • – ಬಿ.ಪಿ. ಪ್ರೇಮ್‍ಕುಮಾರ್

    ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲಸುತ್ತಿನ  ಕ್ರಿಯಾಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರೈಕೆಯ ನಂತರ ‘ಮಾಡು ಮತ್ತು ಮಡಿ’ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಅಚಲ ಹೋರಾಟ ಗರಿಗೆದರಿದುದು ಈಗಲೇ!

    ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿರುವ ಪೆÇಲೀಸ್‍ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಾಸನೆಯೂ ಸಿಗದಂತೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಆರು ಮಂದಿ ಮಾಜಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಂಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವುದರಲ್ಲಿ ಏಳೆಂಟು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ, ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್, ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ಸೇರಿ 1929ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಂದು ನಡೆಸಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗೆ ‘ಭಾರತೀಯ ಗಣತಂತ್ರ ಸೇನೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾನನ್ನು ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವುದು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್‍ನ ಹೊಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕೊಲ್ಕತಾ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಅಲೆದಾಡಿ ಕೊನೆಗೂ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪಿಸ್ತೂಲು – ರಿವಾಲ್ವರುಗಳನ್ನು ಹೊಂಚುಹಾಕಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಬಳಿ ಬಾಂಬುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಹದಿನೇಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಕವಚಗಳಿವೆ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಾಂಬುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ ಎರಡು ಅವಘಡಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಬಿಶ್ವಾಸ್, ತಾರಕೇಶ್ವರ ದಸ್ತಿದಾರ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಧೇಂದು ದಸ್ತಿದಾರ್ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಹದಿನೇಳು ಕವಚಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಮದ್ದನ್ನು ತುಂಬುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ಹೊರುತ್ತಾರೆ. ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ದಾಳಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೇಳೆ ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅವರಲ್ಲಿದ್ದವು. ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕೊಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ಬಹಳ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ದಾಳಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ‘ಗೂಢಚಾರರು’ ಒದಗಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಶತ್ರುಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಅಗ್ನಿಕುಂಡಕ್ಕೆ ಕೈ

    ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳಾದ ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ, ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿ, ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್‍ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸರಾಸರಿ ತಲಾ ಆರು ಮಂದಿಯ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಮೂವತ್ತು ಆಯ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಆರು ತಂಡಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪಿನ ಆರು ತಂಡಗಳು ಪರಸ್ಪರರಿಂದ ದೂರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಅಂದು

    ರಾತ್ರಿ 9.45 ಗಂಟೆಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಿಂದ ಇನ್ನೂರು ಗಜ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವಿತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಿಂದ ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿತವಾದ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೀಪದ ಸಂಕೇತಗಳು ಕಂಡು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಅವರೆಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದತ್ತ ಧಾವಿಸಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿರುವ ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಘೋಷಣೆಗಳು ಕೇಳಿಬರದೆ, ದೀಪದ ಸಂಕೇತ ಕಾಣದಿದ್ದಲ್ಲಿ 10.30ರ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಶಾಂತವಾಗಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಬೇಕು.

    ಪೊಲೀಸ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ನಗರದ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿದೆ. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಎರಡು ಬ್ಯಾರಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐನೂರು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೆÇಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳು ಜೀವಿಸುವ ಈ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ  ಯಾವುದೇ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸದಾ ಸನ್ನದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೆರಡು ಪಿಸ್ತೂಲು-ಬಾಂಬುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಳ್ಳತನದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ, ಕೊಲೆ ದರೋಡೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತ ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತಲೆಕೆಟ್ಟ ಯುವಕರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರು 1930ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರ ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ‘ಯಃಕಶ್ಚಿತ್ ಶಾಲಾ ಮಾಸ್ತರ’ ಹಾಗೂ ಆತನ ಹಲಕೆಲವು ಪೆÇೀರರು ‘ಭಾರತೀಯ ಗಣತಂತ್ರದ ಸೇನೆ’ಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ‘ಶಕ್ತಿಧಾಮ’ದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಘೋಷಿಸಿ ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸರಕಾರ’ದ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವರೆಂಬುದನ್ನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಊಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

    ಅಂದು ರಾತ್ರಿ 9.45ಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸದರಘಾಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್‍ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಬಪ್ರಸಾದ್ ಗುಪ್ತ, ಹಿಮಾಂಶು ಸೇನ್, ಹರಿಪಾದ ಮಹಾಜನ್, ಸರೋಜ್ ಗುಹ, ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್‍ರ ಆರು ಮಂದಿಯ ತಂಡ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರಂತೆ ಖಾಕಿ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಿಸ್ತೂಲು-ರಿವಾಲ್ವರ್‍ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಕಾರನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

    ಕಾರು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ ರಸ್ತೆಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶುಭ್ರ ಶ್ವೇತ ಪಂಚೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಖಾದಿ ಕೋಟು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಧರಿಸಿದ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಬಿನೋದ್ ದತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

    ಕಾರಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಇಳಿದು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಿಗೆ ಸೈನಿಕ ಪ್ರಣಾಮ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಕಾವಲುದ್ವಾರ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿಮಿಷದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾರನ್ನು 9.59ಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ‘ರಕ್ಷಣಾ ಹಿಡಿಕೆ’ಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಕುಳಿತರು.

    ಕ್ರಾಂತಿಯ ಘೋಷಣೆ  

    ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಕಾವಲುದ್ವಾರ 10-12 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಮೆಟ್ಟಲುಗಳನ್ನೇರಿ ಅದನ್ನು ತಲಪಬೇಕಿದೆ. ಕಾರು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೈಫಲ್ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದ

    ಕಾವಲುಗಾರ ಕಾರನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕಾರಿನಿಂದಿಳಿದ ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿ ಸರಸರನೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರತೊಡಗಿದರೆ ಮಿಕ್ಕವರು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಆರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಕಾವಲುಗಾರನಿಂದ ನಾಲ್ಕೈದು ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮತ್ತು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ರಿವಾಲ್ವರುಗಳಿಂದ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆತ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಗುಂಪು ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತ ‘ಓಡಿ, ಓಡಿ, ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಗಾಂಧಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿದೆ’ ಎಂದು ಕೂಗಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಒಳಗಿದ್ದ ಕಾವಲುಗಾರರ ತಂಡ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಏಳು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲುಗಾರರ ತಂಡ ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಳಿಕ ಒಳಗಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ ‘ಇನ್ಕಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್’, ‘ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನಾಶವಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೊರಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೂವತ್ತು ಮಂದಿಯ ತಂಡವೂ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾನೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

    ಗುಂಡುಗಳ ಹಾರಾಟ, ಮೂವತ್ತಾರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಆಕ್ರೋಶಭರಿತ ಘೋಷಣೆಗಳು ಬ್ಯಾರಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿದ್ದ 500 ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೆÇಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿ ಎದ್ದುಬಿದ್ದು ಓಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಕಾವಲುಗಾರರ ರೈಫಲ್‍ಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿ ಅವರನ್ನು ಕಾವಲುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪಹರೆ ನೀಡಲು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿಕ್ಕವರೆಲ್ಲ ತಾವು ತಂದಿದ್ದ ಭಾರಿ ಸುತ್ತಿಗೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ (ಒಚಿgಚಿziಟಿe) ಬಾಗಿಲನ್ನು ಒಡೆದು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗಡೆ ಸಾಲುಸಾಲು ಬಂದೂಕು, ಪಿಸ್ತೂಲು ಮತ್ತು ರಿವಾಲ್ವರುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಒಳಗಡೆಯಿಂದ ತಲಾ ಒಂದೊಂದು ಬಂದೂಕು ಮತ್ತು ಎರಡು ರಿವಾಲ್ವರುಗಳನ್ನು ತಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಹಂಚುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ವರು ಕಾಡತೂಸುಗಳನ್ನು ಹಂಚತೊಡಗಿದರು. ತದನಂತರ ಬಂದೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡತೂಸನ್ನು ತುಂಬಿ ಹೇಗೆ ಹಾರಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಗಣೇಶ್ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಆದೇಶದಂತೆ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಳು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ  ಘರ್ಜಿಸಿದಾಗ ನಭೋಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಲು ಬಡಿದಂತಾಯಿತು.

    ಮಾಸ್ತರ್‍ದಾನ ಆದೇಶದಂತೆ ಧ್ವಜಸ್ಥಂಭದ ಮೇಲೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯೂನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಬ್ಯೂಗಲ್‍ನ ನಾದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯರ ತ್ರಿವರ್ಣ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಮತ್ತು ‘ಇನ್ಕಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್’ ಎಂದು ಜಯಘೋಷ ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ‘ಭಾರತೀಯ ಗಣತಂತ್ರ ಸೇನೆ’ಯ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. 

    ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಆತನ ತಂಡದವರು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅಂಬಿಕಾ ದಾ ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಮಾಸ್ತರ್ ದಾಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಬಾಕಿ ಇರುವುದು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮ. ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್‍ಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ  ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ನರೇಶ್ ರಾಯ್, ಬಿಧು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಜಿ, ತ್ರಿಪುರ ಸೇನ್,  ಹರಿಗೋಪಾಲ ಬಾಲ್, ಅಮರೇಂದ್ರ ನಂದಿ, ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನ ಸೇನ್ ಬೇಬಿ ಆಸ್ಟಿನ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬಾಂಬ್ ಮತ್ತು ಚೂರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟು ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತರಾಗಿ ಅದೇ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಬೇಬಿ ಆಸ್ಟಿನ್ ಕಾರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಾಟರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಅದರಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನರೇಶ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಂಗಡಿಗರು ಸೋತ ಮುಖ ಹೊತ್ತು ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಲಪಿದಾಗ ಕ್ಲಬ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಅಡುಗೆಯವರು ಮತ್ತು ಸೇವಕರು ಇವರನ್ನು ಕಂಡು ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಕೂಗತೊಡಗಿದರು. ಅಂದು ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೆ! ಬಂದಿದ್ದ ಸಾಹೇಬರೆಲ್ಲ 8-9 ಗಂಟೆಗೆ ಹೊರಟು ಮನೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ನರೇಶನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹತಾಶೆ ತುಳುಕುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ಆತನಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. 

    ಅದೇ ದಿನ, ಅದೇ ಸಮಯ! ರಾತ್ರಿ 10.00 ಗಂಟೆ! ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಿಂದ ಪಹಾಡ್ತಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ತಂಡ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ರೈಲ್ವೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಆಂಗ್ಲೊ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದ ಶ್ರೀಮಂತರು, ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಮಾಖನ್ ಘೋಷಾಲ್ ಓಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಡಾಡ್ಜ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾದ ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ ಸೇನ್ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಜತ್ ಸೇನ್, ಸುಬೋಧ್ ಚೌಧರಿ, ಫಣಿ ನಂದಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಂತಿ ನಾಗ್, ನೇತಾಯ್ ಘೋಷ್, ಕ್ಷಿರೋಧ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾಸ್ ಬಾಲ್ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಸೈನಿಕ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಅವರು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರರ ಸುತ್ತಲೂ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

    ಮಣಿದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ 

    ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಕಟ್ಟಡದ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಾಖನ್ ಘೋಷಾಲ್ ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನಂತೆ ಖಡಕ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದಾಗ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದ ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ಹಿಂದೆ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಅಂಗರಕ್ಷಕರಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾರೋ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಕಾವಲುಗಾರ ಕೈಲಿದ್ದ ರೈಫಲ್ಲನ್ನು ಗೌರವಸೂಚಕವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಬೂಟ್ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಖಡಕ್ಕಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್‍ರವರ ಕೈಲಿದ್ದ ರಿವಾಲ್ವರುಗಳು ಘರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ. ಆತ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸುಬೋಧ್ ಮತ್ತು ರಜತ್ ಆತನ ಕೈಲಿದ್ದ ರೈಫಲ್ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ವೆರಾಂಡಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತೆರಡು ರೈಫಲ್‍ಗಳು ಅವರ ಕೈ ಸೇರುತ್ತವೆ. ನಿರ್ಮಲ್ ದಾ, ರಜತ್ ಮತ್ತಿತರರು ಕಾವಲುಗಾರರ ಕೋಣೆಯತ್ತ ಧಾವಿಸಿ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸತೊಡಗಿದರು. ಮಲಗಿದ್ದ ಕಾವಲುಗಾರನೊಬ್ಬ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ರೈಫಲ್‍ಗೆ ಕೈ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಗುಂಡು ಆತನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಕ್ಕವರೆಲ್ಲ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಿಕ್ಕ ನಾಲ್ವರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಬಂದು ಇತರರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು, ಆರು ರಿವಾಲ್ವರ್-ಪಿಸ್ತೂಲು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಂದೂಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾವಲುಗಾರರಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡ ನಾಲ್ಕಾರು ರೈಫಲ್‍ಗಳ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಮಣಿದಿತ್ತು.  

    ಹೊರಗಿನ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಕೇಳಿ ತನ್ನ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಮೇಜರ್ ಫರೇಲ್ ‘ಯಾರದು? ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಏನು ಬೇಕು?’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಂತಿನಾಗ್ ಬಂದೂಕಿನಿಂದ ಆತನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಫರೇಲ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಪೆÇಲೀಸರಿಗೆ ಫೆÇೀನ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೂಗಿಕೊಂಡ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್ ಫರೇಲ್‍ನನ್ನು ಬಯೋನೆಟ್‍ನಿಂದ ಇರಿಯುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ ಫರೇಲ್‍ನನ್ನು ಇರಿದು ಕೊಂದಾಗ ವೆರಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆತನ ಪತ್ನಿ ಆರ್ತಳಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾಳೆ. ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್ ಆಕೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಮಗುವಿಗೆ ಯಾವ ಹಾನಿಯೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಒಳಹೋಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಡೀ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಈಗ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಕೈವಶವಾಗಿತ್ತು.

    ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಭಂಡಾರದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಒಡೆಯುವುದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ  ತಾವು ತಂದಿರುವ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದನ್ನು ಕಾರಿನ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿದ  ರಭಸಕ್ಕೆ  ಬಾಗಿಲುವಾಡದೊಂದಿಗೆ ಬಾಗಿಲೂ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಒಳಗೆ ಸಾಲುಸಾಲು ರೈಫಲ್‍ಗಳು, ರಿವಾಲ್ವರ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ಏಳು ಲೇವೈಸ್ ಗನ್‍ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ? ಆದರೆ? ಅವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕಾಡತೂಸುಗಳೆಲ್ಲಿ? ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ತವಕದಿಂದ ಅತ್ತಿತ್ತ ಹುಡುಕಾಡತೊಡಗಿದರು. ಇದ್ದಬದ್ದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಟ್ರಂಕ್‍ಗಳನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಸೈನಿಕರ ಕಾಲಿನ ಬೂಟುಗಳು, ಬೆಲ್ಟ್‍ಗಳು ಮಾತ್ರ! ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಡತೂಸುಗಳ ಸುಳಿವೂ ಇಲ್ಲ. 

    ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಕಲಿನ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆತನ ಮೇಲೆ ಗುಂಡಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಗಾಯಗೊಂಡ ಆತ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಪೆÇದೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಕಮಾಂಡಂಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಟೇಟ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್ ಉಚ್ಚ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ‘ನಿಲ್ಲಿ, ಒಂದಡಿ ಮುಂದಿಟ್ಟರೂ ನಿಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಗುಂಡಿಟ್ಟು ಕೊಲ್ಲಲಾಗುವುದು’ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ. ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ತನ್ನನ್ನೇ ಆದೇಶಿಸುವವರನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಟೇಟ್ ‘ನಿಲ್ಲಿ? ಏ ಬಂಗಾಳಿ ನಾಯಿ! ನಾವು ನಿಲ್ಲಬೇಕೆ?’ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಾನೆ. ತಕ್ಷಣ ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್ ‘ಬಾಂಬ್‍ಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಿ. ಬತ್ತಿ ಎಳೆದು ಬಿಸಾಡಿ’ ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದ. ಕಂಗಾಲಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಂಗಡಿಗರು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪರಾರಿಯಾದರು.

    ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನ

    ಜ್ವರದಿಂದ ಮೈ ಸುಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್‍ನನ್ನು ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿಯವರ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ  ಅನಂತ ಸಿಂಗ್, ಹರಿಗೋಪಾಲ ಬಾಲ್, ಹಿಮಾಂಶು ಸೇನ್ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನ್ ಸೇನ್ ಶವ್ರೋಲೆಟ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ   ಧಾವಿಸಿದರು. ಸಹಾಯಕ ಸೇನೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಬಳಿ ಬಂದ ಅವರನ್ನು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಮತ್ತು ‘ಕ್ರಾಂತಿ ಚಿರಾಯುವಾಗಲಿ’ ಜಯಘೋಷ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳಬಂದು ಅವರು ಲೋಕನಾಥ್ ಬಾಲ್‍ನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದಾಗ ಲೋಕನಾಥ್ ಅಲ್ಲಿ ರೈಫಲ್‍ಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಗುಂಡುಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ದಿಗ್ಮೂಢರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಈ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನಾನ್ನೂರು ರೈಫಲ್‍ಗಳು, ಏಳು ಲೇವೈಸ್ ಗನ್‍ಗಳು ಅವರತ್ತ ನೋಡುತ್ತ ಮುಸಿಮುಸಿ ನಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಗುಂಡುಗಳು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಕೈಹತ್ತಿದ್ದರೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಇತಿಹಾಸವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

    ತಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಿವಾಲ್ವರುಗಳು, ಕೆಲವು ರೈಫಲ್ ಮತ್ತು ಲೇವೈಸ್ ಗನ್‍ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮಿಕ್ಕವನ್ನು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ದಕ್ಕದಂತೆ ಅಗ್ನಿಗಾಹುತಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ರೈಫಲ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಗುಡ್ಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. 5-6 ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ತಂದಿರುವ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ಸುರಿದಾದ ಬಳಿಕ ಸುಬೋಧ್ ಚೌಧರಿ ಮತ್ತು ರಜತ್ ಸೇನ್ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಮತ್ತು ‘ಇನ್ಕಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್’ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರ ಹೊರಟಾಗ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಿಂದ 50-60 ಗಜ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಕಾರೊಂದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ರಿವಾಲ್ವರನ್ನು ಹಿಡಿದ ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ಅದರತ್ತ ನಡೆದಾಗ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸೀಟ್‍ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಜಿಲ್ಲಾ ದಂಡಾಧಿಕಾರಿಯ ಅಂಗರಕ್ಷಕ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ದಂಡಾಧಿಕಾರಿ ಆತನ ಹೆಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಾರಿಯಾಗಿದ್ದ.

    ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನು ಅಗ್ನಿಗಾಹುತಿ ನೀಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪಡೆ ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್‍ನತ್ತ

    ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ  ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 12.00 ಗಂಟೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಸ್ತರ್ ದಾಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಆತ ಖಿನ್ನನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಎರಡೂ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗಿದೆ. ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿ, ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಸಹಾಯ ಬಾರದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ‘ಹಂಗಾಮಿ ಸರಕಾರ’ದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹಂಚಿರುತ್ತಾರೆ. ನೂರಾರು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸೇನೆ ಸೇರುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳು ಎಲ್ಲಿ? ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸುಸಜ್ಜಿತರಾದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅವರು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುವರು? 

    ಒಂದೆಡೆ ಗೆಲವಿನ ಸಂಭ್ರಮ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಆಯುಧಗಳು ಕೈ ಸಿಗದ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ  ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೆಲ್ಲ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮೇಲಿಂದ ಲೇವೈಸ್ ಗನ್‍ನ ಆರ್ಭಟ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ. ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಅರವತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಳು ಒಮ್ಮೆಲೇ ವಾಟರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್‍ನತ್ತ ಮೊಳಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಐದಾರು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾದಾಟ. ಎಡೆಬಿಡದೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಘೋಷಣೆ, ಗುಂಡುಗಳ ಸುರಿಮಳೆ! ಲೇವೈಸ್ ಗನ್ ತೆಪ್ಪಗಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದವರು ಬಾಲ ಮುದುರಿ ಪರಾರಿಯಾದರು.

    ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಯಶಸ್ಸು! ಶತ್ರುವಿನ ಭಯ ನಿವಾರಣೆಯಾದ ಕೂಡಲೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ಮುಂದೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್ ತನ್ನ ಜೇಬಿನಿಂದ ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದು ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಓದತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಅದುವೇ ‘ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹಂಗಾಮಿ ಸರಕಾರ’ದ ರಚನೆಯ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೈ ಜೋಡಿಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.  ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ‘ನಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸರಕಾರದ ಗೌರವಾರ್ಥ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ’ ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸೇನೆಯ ‘ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್’  ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಉನ್ಮಾದದಿಂದ ಶಿಳ್ಳೆ ಹಾಕುತ್ತ ಬಂದೂಕುಗಳಿಂದ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು.

    ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಹತ್ತಿದ ಕಿಡಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯ ಉಳಿದಿದೆ. ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿರುವ ಬಂದೂಕುಗಳು ಶತ್ರುಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ದಕ್ಕದಂತೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸ!  ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಬಂದೂಕು, ರಿವಾಲ್ವರು ಮತ್ತು ಕಾಡತೂಸುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿ ಮಿಕ್ಕದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸುರಿದು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಇಡುವ ಕೆಲಸ ಹಿಮಾಂಶು ಸೇನ್‍ಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಸುತ್ತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸುರಿಯುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಜಾಗರೂಕನಾಗಿದ್ದ ಹಿಮಾಂಶುವಿನ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೂ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಕಡ್ಡಿ ಗೀರಿ ಎಸೆಯುವಾಗ ಆತನ ಬಟ್ಟೆಗೂ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಧಗಧಗಿಸುವ ಬೆಂಕಿಯ ಉಂಡೆಯಂತೆ ಅತ್ತಿತ್ತ ಉರುಳಾಡುವಂತಾಯಿತು. ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸುಟ್ಟ ಹಿಮಾಂಶುವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದ ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ವೈದ್ಯಕಿಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಲು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್, ಮಾಖನ್ ಘೋಷಾಲ್ ಮತ್ತು ಆನಂದ ಗುಪ್ತರೊಂದಿಗೆ ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ನಗರದತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತಿರದ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾಗೆ ತಿಳಿಸುವ ವ್ಯವಧಾನವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಕಣ್ಣು ರೆಪ್ಪೆ ಮಿಟುಕಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಯಿತು. 

    ಗೊಂದಲ! ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಗೊಂದಲ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿದೆ. ನಗರದತ್ತ ಹೋದವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕೆ? ಕಾಯುವುದಾದರೆ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು? ಒಮ್ಮೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿರುವ ಶತ್ರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದರೆ ಆತನನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಯುಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪೆÇಲೀಸ್ ಬಂದೂಕಿನಿಂದ ಎದುರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅಥವಾ ಮೊದಲೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾದಂತೆ ನಗರದೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಪೆÇಲೀಸ್‍ಠಾಣೆ, ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಜೈಲು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಕಚೇರಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ? ಕೈಗೆ ಸಿಗದ ರೈಫಲ್‍ಗಳು, ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲೆ ವಿಫಲ ದಾಳಿ, ಶತ್ರುವಿನ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆಗಮನ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನ ಅಗ್ನಿ ಅವಘಡ, ಆತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇಬ್ಬರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ನಗರದತ್ತ ಧಾವಿಸಿರುವುದು – ಇವೆಲ್ಲದರಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಬುದ್ಧಿಯೂ

    ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದಂತಾಗಿತ್ತು.   ವಿಧಿಯ ಆಟವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮುಕ್ಕಾಲು ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾದ ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮುಂದಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಉಳಿದಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಡಿನತ್ತ ನಡೆಯುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಡಿನ ಬದಿಯಲ್ಲೇ ಚಿಕ್ಕ ಗುಡ್ಡಗಳಿವೆ. ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರೊಂದು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿರಬಹುದೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಪೆÇದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾರು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಬಳಿ ಬಂದು ಹುಡುಕಾಡಿದ ನಂತರ ಹೊರಟು ಹೋಯಿತು. ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದವರು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್, ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮತ್ತು ಮಾಖನ್ ಘೋಸಾಲ್! ಹಿಮಾಂಶುವನ್ನು ಆನಂದ ಗುಪ್ತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಅವರು ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ವಿಧಿಯ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಸೈನಿಕ ರಣತಂತ್ರದ ಮೇಧಾವಿ ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೆಡೆಯಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರದತ್ತ ಚಲಿಸಿದರೆ ಕೇವಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಿಂತನೆಯ ಆಗರವಾಗಿದ್ದ ಸೂರ್ಯಸೇನ್ ಮತ್ತು ಅನನುಭವಿ ಐವತ್ತೆಂಟು ಬಾಲಕರು ಪೆÇಲೀಸ್ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗುಡ್ಡಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳು ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಲಿವೆ. ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜನರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮಾಂಸದೂಟ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಹೊಟೇಲ್ ಮಾಲಿಕ ಮಾಕಲೇಶ್ವರ ರಹಮಾನ್ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗಳ ಇಂಗದ ಹಸಿವು – ಉಣ್ಣುವವರಿಲ್ಲದೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ತಂಗಳಾದ ವಿಶೇಷ ಭೋಜನ! ವಿಧಿ ಮುಂಬರುವ ರಣಬೇಟೆಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಲಿದೆ ಮರಣಮೃದಂಗ!

    1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ (ಭಾಗ-3)

  • ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವರಿಯದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ರಥವನ್ನು ಏರಿದವನು ಸೂರ್ಯಸೇನ್! ಸೂರ್ಯಸೇನನ ರಥಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಅಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್, ಗಣೇಶ ಘೋಷ್, ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೋಕನಾಥ ಬಾಲ್ ಒಂದೊಂದೂ ಅಪ್ರತಿಮ ಜಾತ್ಯಶ್ವಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆಬೀಳದೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾಗಿ ಓಡಿದವರು ಕಲ್ಪನಾ ದತ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಲತಾ ವಡ್ಡೇದಾರ್. ಈ ಎಲ್ಲ ಅದಮ್ಯ ಕ್ರಾಂತಿವೀರರ ಸಾಹಸಗೀತೆಯೇ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣ. ಅಪವಾದವೆಂಬಂತೆ ಇವರು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಮುಹೂರ್ತ: 1930ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರ ರಾತ್ರಿ 10.00 ಸಮಯ! ಆದರೆ ಆ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಕಂಡಿದ್ದು ಚುಮುಚುಮು ನಸುಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬಾನಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರುತ್ತ ಬರುವ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಲ್ಲ – ಬದಲಿಗೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ಪ್ರಸವಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ಜೀವಧಾರೆ ಕೆಂಪಗೆ ಕೆಂಡದಂತೆ ಸುಡುವ ಸಿಡಿದೆದ್ದ ಲಾವಾರಸ.

    ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿ

    ‘ಸಾದರ್ ಘಾಟ್ ಶಾರೀರಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆ’ಯಲ್ಲಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಶಾರೀರಿಕ ಕಸರತ್ತು, ಲಾಠಿ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿ ವರಸೆ, ರೈಫಲ್-ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳ ಬಳಕೆ, ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವ ತರಬೇತಿ, ಬಾಂಬ್ ಮೊದಲಾದ ವಿಸ್ಫೋಟಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ಸೈನಿಕಶಿಕ್ಷಣದ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಪ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಐವರು ನಾಯಕರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರವರಿಗೆ ವಹಿಸಿದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೆÇಲೀಸರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರೂ ಆತನಿಂದ ಯಾವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1928ರಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕರ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸರಕಾರ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ಮಂದಿ ಅವರನ್ನು ಹಗಲಿರುಳೂ ನೆರಳಿನಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.

    ಗುಪ್ತಚರರ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ

    ‘ಬೆಳಗ್ಗೆ 7.30ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸೇನ್‍ನನ್ನು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ಡಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿರುತ್ತೇನೆ. ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಂಡ ಆತ ಅಲ್ಲಿಂದ ದಿವಾನ್‍ಬಜಾರ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ತಲಪುತ್ತಾನೆ. 8.30ರ ವೇಳೆಗೆ ನರೇಶ್ ರಾಯ್, ತಾರಕೇಶ್ವರ ದಸ್ತೀದಾರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ತಲಪಿದರು. ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಬಳಿಕ ಅವರು ಸಾದರ್‍ಘಾಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ ಘೋಷ್ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಗಣೇಶ ಘೋಷ್, ನಂದಲಾಲ್ ಸಿಂಗ್, ತ್ರಿಪುರ ಸೇನ್ ಮತ್ತು ಬಿಧು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.’ ಇದು ಒಬ್ಬ ಪೆÇಲೀಸ್ ಗೂಢಚಾರಿಯ ವರದಿಯ ಒಕ್ಕಣೆಯಾದರೆ,

    ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯ ಒಕ್ಕಣೆ ಹೀಗಿದೆ: ‘ಅನಂತ ಸಿಂಗ್, ಜೀಬನ್ ಘೋಶಾಲ್, ಹರಿಗೋಪಾಲ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಂಶು ಸೇನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸೇನ್, ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್ ಮತ್ತು ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. 9.55ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಅನಂತ, ಜೀಬನ್, ಹರಿಗೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಂಶು ಬೇಬಿಆಸ್ಟಿನ್ ಕಾರ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಂದನಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಾಂಶುವಿನ ಮನೆಯನ್ನು ತಲಪುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಮಾಂಶು ಕಾರನ್ನು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಾನು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್‍ನ ಮಳಿಗೆಗೆ ಹೋದೆ’. ಇದು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಂದು ವಾರದ ಮೊದಲಿನ ವರದಿ. ಇಂತಹ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರು, ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳ, ಬಂದು ಹೋದ ಸಮಯ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳು ತುಂಬಿಹೋಗಿವೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲ ಏನನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇವರ ಯೋಜನೆಗಳೇನು, ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಮುಂತಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೂಢಚರ್ಯೆ ಇಲಾಖೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಪೆÇಲೀಸ್ ಗೂಢಚಾರರು ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿದ ಜಿಗಣೆಗಳಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ವಿಷಯವೇನಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಡಪಾಯಿ ಪೆÇಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ತೋರುವವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

    ಮೈಗೆಲ್ಲ ಗೂಢಚಾರಿ ಜಿಗಣೆಗಳು ಅಂಟಿದ್ದರೂ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು  ರಿವಾಲ್ವರ್, ಪಿಸ್ತೂಲು, ಬಾಂಬ್, ಮತ್ತು  ಮದ್ದುಗುಂಡು – ವಿಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ  ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ  ಅವುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು, ಯುವಕರಿಗೆ ಪಿಸ್ತೂಲು ಚಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಬಾಧಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

    ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ

    ಸರಕಾರದ ಗೂಢಚರ್ಯೆಯ ವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿವ್ಯೂಹ ರಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅನಂತಸಿಂಗ್  ಕಡಮೆಯೇನಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರಕಾರ ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿದಾರನನ್ನು ಒಳನುಗ್ಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಂತೆ ಗೂಢಚರ್ಯೆ ಇಲಾಖೆ ನಂಬುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಲಪಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿದಾರನನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಬದಲು ಆತನೂ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹನೆಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿ ಆತನಿಂದ ಇಲಾಖೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪುವಂತೆ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    1930ರ ಮಾರ್ಚ್ 14ರಂದು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಬಿಶ್ವಾಸ್ ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾದ  ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾರಕೇಶ್ವರ ದಸ್ತೀದಾರ್‍ಗೂ ಇಂತಹ ಅನಾಹುತ ಎದುರಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಪೆÇಲೀಸರಿಗೆ ಅದರ ಸುಳಿವೂ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅವಘಡಗಳ ಬಳಿಕ ಪೆÇಲೀಸರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು ಹರಿಗೋಪಾಲ್ ಬಾಲ್, ಅಮರೇಂದ್ರ ನಂದಿ, ಮತ್ತು ಫಕೀರ್ ಸೇನ್ ಇವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಪೆÇಲೀಸರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಠಾಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಚಲನವಲನದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ಇವರಿಂದ ಅವಘಡದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗೀಡಾದ ಗಾಯಾಳುಗಳಿಗೆ ಶೂಶ್ರೂಷೆ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

    ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲು ತ್ರಿಪುರ ಸೇನ್‍ನನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆÇಲೀಸ್ ವಸತಿಗೃಹದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವುದು ಸುಬೋಧ ಚೌಧರಿಯ ಹೊಣೆಯಾದರೆ, ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ (ಂuxiಟiಚಿಡಿಥಿ ಈoಡಿಛಿe) ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಕಲೆಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 50-80 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಧೂಮ್ ಮತ್ತು ನಂಗಲ್‍ಕೋಟ್ ನಡುವಿನ ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಹಳಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಶಂಕರ ಸರ್ಕಾರ್ ಮತ್ತು ಸೌರೇನ್ ದತ್ತ(ಹರನ್ ದತ್ತ)ರವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.  ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು ರಜತ್ ಸೇನ್ ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಲು ನರೇಶ್ ರಾಯ್‍ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

    1929-30ರಲ್ಲಿ ಪೆÇಲೀಸರು ಒಬ್ಬ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಮೀಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆತನನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹನೆಂಬಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು 1930ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 21ರಂದು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯು ಸೂರ್ಯಸೇನ್ ಮತ್ತಿತರರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಟೌನ್‍ಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಬಹಿಷ್ಕೃತ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಓದುವ ಮೂಲಕ ರಾಜದ್ರೋಹ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವರೆಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೆÇಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗೆ ತಲಪಿದ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸುವ ಹವಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪೆÇಲೀಸರು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರ ರಾತ್ರಿಯೇ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಸಿಡಿದೇಳುತ್ತದೆ.

    ವಿವಿಧ ಮಜಲಿನಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಯೋಜನೆ

    ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ನಿಗದಿತ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲೇ ಹೊರಟ ಎಂಟು ಜನರ ತಂಡ ತಲಾ ನಾಲ್ಕರಂತೆ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರ ರಾತ್ರಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಿಂದ 55 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಧೂಮ್ ಮತ್ತು 80 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಂಗಲ್‍ಕೋಟ್ ಮಾರ್ಗದ ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಹಳಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೈನಿಕ ಬೆಂಬಲ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

    ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ಮೊದಲು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿ ಸಂಪರ್ಕಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ನಗರದ ಸಂಪರ್ಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿದರೆ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಮಯ ಪರಿಪಾಲನೆಗೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವ ನೀಡಬೇಕಿದ್ದುದು ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು.

    ಮುಂದಿನ ನಡೆ ಪೆÇಲೀಸ್ ವಸತಿಗೃಹದ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ‘ಇಂಡಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸೇನೆ’ಯ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು; ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ (Auxiliary Force) ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮೇಲೂ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದು; ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೈದು ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾಬಾಗ್, ಚೌರಿಚೌರಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಗಳ ಸೇಡನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

    ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರಂದು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ದಾಳಿ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಲಾಲಮೋಹನ್ ಸೇನ್,  ಸುಕುಮಾರ್ ಭೌಮಿಕ್, ಸೌರೇನ್ ದತ್ತ, ಮತ್ತು ಸುಬೋಧ್ ಮಿತ್ರ ಇವರು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮುಂದೆ ಅಸ್ಸಾಂ ಬಂಗಾಳ ರೈಲ್ವೇಯ ಸಮಯಸೂಚಿ ಹಾಗೂ ರೈಲ್ವೇ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹರಡುವ ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಅವರಿಗೆ ಲಕ್ಷಂ ಜಂಕ್ಷನ್‍ನಿಂದ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಕುಮೀರ ಮತ್ತು ಭಟಿಯಾರಿ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಕರಗಳು ಮತ್ತು ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ 25 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರ ಸಂಜೆ ಅವರು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಿಂದ ಹೊರಟು ಮುಂಜಾನೆ 1.30ರ ವೇಳೆಗೆ ಧೂಮ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಒಂದು ಮೈಲಿಯವರೆಗೆ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಧೂಮ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ

    ಹಿಂತಿರುಗಿ ಕಾಯತೊಡಗಿದರು. 18ರಂದು ಸಂಜೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಿಂದ ಬರುವ ಗಾಡಿ ಧೂಮ್ ದಾಟಿದ ಬಳಿಕ ತಮಗೆ ಆದೇಶಿಸಲಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ಪೆÇದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತರು.

    ಉಪೇಂದ್ರ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ, ಬಿಜೊಯ್ ಕೃಷ್ಣ ಐಚ್, ಶಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್ ಮತ್ತು ಸುಶೀಲ್ ಡೇಯವರನ್ನು ನಂಗಲ್‍ಕೋಟ್ ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರೂ 17ರಂದು ಪಹಾರ್ತಲಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಟು ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ನಂಗಲ್ ಕೋಟ್ ತಲಪಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತನೊಬ್ಬ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುವ ಅವರು ಮರುದಿನ ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಾಡಿ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.

    18ರ ಸಂಜೆ 8.00 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೇರುವ ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅತ್ತಿತ್ತ ಓಡಾಡುವವರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು ನಿಂತರೆ, ಮಿಕ್ಕ ಇಬ್ಬರು ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾದರು. ಈ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಂಬವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಅದರ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಿಜೊಯ್ ಕೃಷ್ಣ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವರು ಸುಮಾರು 24 ತಂತಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ‘ಅಂದು ರಾತ್ರಿಯೇ ನಾವು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ಗೆ

    ಹಿಂತಿರುಗಿ 80 ಮೈಲಿ ದೂರವನ್ನು ನಡೆದು ಕ್ರಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆವು. ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಬಳಲಿದ್ದ ನಮಗೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮುಗಿಸಿದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ನೀರಡಿಕೆ ಗೌಣವೆನಿಸಿದವು. ಮರುದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ತಲಪಿದ ನಾವು ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನಮ್ಮ ಸ್ವದೇಶೀ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿ ಬಿಳಿಯರನ್ನು ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ಆನಂದದಿಂದ ನಲಿದಾಡಿದೆವು’ ಎಂದು ಬಿಜೊಯ್ ಕೃಷ್ಣ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರ ರಾತ್ರಿ 21.45 ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನತ್ತ ಹೊರಟಿದ್ದ ಇಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಡುಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಸರಕುವಾಹಕ ರೈಲ್ವೇ ಧೂಮ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಹತ್ತು ಬೋಗಿಗಳು ಹಳಿ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದಾಗ ದುರಂತಕ್ಕೀಡಾದ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಳಿಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಪಡಿಸುವವರೆಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಯಾವ ಸಹಾಯವೂ ತಲಪುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ.

    ಸಿಡಿದೆದ್ದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ

    ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವುದು  ಯೋಜನೆಯ ಎರಡನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅತ್ತ ಸರಕುವಾಹಕ ರೈಲ್ವೇ ಧರಾಶಾಹಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇತ್ತ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವಕ್ಕೆ ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿನಿಮಯಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿ ಎರಡೂ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಗುಡ್ಡವೊಂದರ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರ ರಾತ್ರಿ 9.45ಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಸ ಶವ್ರೊಲೆಟ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆನಂದ ಗುಪ್ತ ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಪಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಬಿರೇನ್ ಡೇ, ದ್ವಿಜೇನ್ ದಸ್ತಿದಾರ್, ನಿರಂಜನ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಮಣೀಂದ್ರಲಾಲ್ ಗುಹರನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಭವನದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದುಲ್ಲ ಎಂಬ ನೌಕರ ಒಬ್ಬನೇ ಕುಳಿತು ಸ್ವಿಚ್‍ಬೋರ್ಡನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತಳ್ಳಿದ ಆರು ಮಂದಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದಂತೆ ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ. ಅಂಬಿಕಾ ದಾ ಅಹ್ಮದುಲ್ಲನನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಆತನ ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಬಟ್ಟೆಯೊಂದನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ ಆತ ಜ್ಞಾನ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದ. ಬಳಿಕ ಆತನನ್ನು ಹೊರಗಿನ ವೆರಾಂಡಾದತ್ತ ಎಳೆದೊಯ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಅಂಬಿಕಾ ದಾ ರಿವಾಲ್ವರ್ ಹಿಡಿದು ಕಾವಲು

    ಕಾಯತೊಡಗಿದರು. ಇತ್ತ ಒಳಗಡೆ ಕಾಲಿಪಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಬಿರೇನ್ ಡೇ, ದ್ವಿಜೇನ್ ದಸ್ತಿದಾರ್, ನಿರಂಜನ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಮಣೀಂದ್ರಲಾಲ್ ಗುಹ ತಾವು ತಂದಿದ್ದ ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಸ್ವಿಚ್‍ಬೋರ್ಡನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದರು. ಕೇವಲ ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಪುಡಿಗೈದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸುರಿದು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಡನ್ನೂ ಹಾರಿಸದೆ ಯಾವ ರಕ್ತಪಾತಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಬಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಕದ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಗುಂಡನ್ನು ಹಾರಿಸಿ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆ ನೀಡುವುದರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಟ್ಟು ಕರಕಲಾಗಿತ್ತು.

    ಇದೆಲ್ಲ ಆಗುವಾಗ ಪಕ್ಕದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ನೌಕರರು ಭಯದಿಂದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಒಳಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಭವನ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೊಡಲಿ, ಉಳಿ, ಸುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುರಿದು ಒಳನುಗ್ಗಿದಾಗ ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದ ನೌಕರರನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ ಕೋಣೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸುರಿದು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಸರಿಯಾಗಿ 10.10ರ ವೇಳೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದಿತ್ತು.

    ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾರ್ ಹತ್ತಿ ಕುಳಿತಾಗ ಆನಂದ ಗುಪ್ತ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಕಾರು ವೇಗವಾಗಿ   ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್‍ನತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡ ಎಲ್ಲರೂ ಉಸಿರು ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್ ಬಳಿ ಕಾರು ಬಂದಾಗ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಅಂಬಿಕಾ ದಾ ಆದೇಶದಂತೆ ಆನಂದ ಗುಪ್ತ ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅದರ ದೀಪವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಉರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾರಿನಿಂದಿಳಿದ ಅಂಬಿಕಾ ದಾ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ‘ಗಣೇಶ್, ಅನಂತ್, ನಾನು ಅಂಬಿಕಾ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅಂಬಿಕಾ’ ಎಂದು ಅರಚುತ್ತಾನೆ. ತಕ್ಷಣ ಎದುರುಗಡೆಯಿಂದ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಘೋಷ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಕಾರಿನಿಂದಿಳಿದು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಮತ್ತು ‘ಇನ್ಕಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್’ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತ ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್‍ನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ಮುಂದೆ ಬಂದು ‘ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ಭವನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡಿತೇ?’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದುಕ್ಕುತ್ತರವಾಗಿ ಅಂಬಿಕಾ ದಾ ‘ಅದು ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಉರಿದು ಬೂದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ. ‘ಸಾವು ನೋವುಗಳೇನಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಿತೇ?’ – ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಅಂಬಿಕಾ ದಾ ಉತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ “ಈಗ ನಿರಾಳವಾಯಿತು. ನೀವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಯಾವುದೇ ರಕ್ತಪಾತವಿಲ್ಲದೆ ಸರಕಾರದ ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲರೂ ಪೆÇಲೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದೊಂದು ಬಂದೂಕು, ಸೈನಿಕ ರಿವಾಲ್ವರು ಮತ್ತು ಚೀಲದ ತುಂಬ ಕಾಡತೂಸುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗಣೇಶ್ ದಾ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಂದೂಕು ಮತ್ತು ರಿವಾಲ್ವರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡತೂಸುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ತರಬೇತಿ

    ನೀಡತೊಡಗಿದ. ಎಲ್ಲರೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸನ್ನದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ.

    (ಮುಂದುವರಿಯುವುದು)

    ಅಗ್ನಿಗರ್ಭ ಬಿರಿದಾಗ (1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ – ಭಾಗ-2)

  • ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಡಾವಣೆಯೂ ಆಶಾವಾದ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 29, 2018ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಇಸ್ರೋ) ಭಾರತದ ‘ಪೋಲಾರ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್’ (ಪಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ-ಸಿ43) ಮೂಲಕ 30 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. ಇಸ್ರೋದ ಈ ಉಡಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗ್ರಹವು ದೇಶದ ಸ್ವಂತ ಭೂ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಉಪಗ್ರಹವಾದ ‘ಹೈಫಲ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸೆಟಲೈಟ್’ (ಎಚ್‍ವೈಎಸ್‍ಐಎಸ್) ಆಗಿತ್ತು. ಪಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ-ಸಿ 43ರ ಇತರ 29 ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಬೇರೆÉ ಎಂಟು ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದವು; ಅದರಲ್ಲಿ 23 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕದ್ದು ಸಿಂಹಪಾಲು. ಇದು 2018ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಆರನೇ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇತರ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತಿತ್ತು.

    * ಇಸ್ರೋ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಉಪಕರಣವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತೆಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತರುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದೆ.

    * ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮೌಲ್ಯವು ಆಕಾಶಕ್ಕೇರಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಲು ಭಾರತದ ರಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

    ಆಡಳಿತದ ಬೆಂಬಲ

    1969ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಂದಿನಿಂದ ಇಸ್ರೋ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. 1975ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಭಟವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ 2008ರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-1ನ್ನು ಹಾರಿಸುವವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಲವು ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಪ್ರಗತಿಪಥದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಸ್ರೋಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೆÇ್ರೀತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿತು.

    ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿ ಹೊಸಹೊಸ ಸಾಧನೆಗಳು ಆಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಡಾವಣೆ ವಿಭಿನ್ನ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

    * 2014-17ರ ನಡುವೆ ಇಸ್ರೋ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 17 ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಾದರೆ 16 ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮತ್ತು ಮೂರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಾಧನೆಗಳು.

    *  2014-17ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ ಮೂಲಕ 13 ದೇಶಗಳ 145 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    * 2017ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ  ಜಿ-ಸ್ಯಾಟ್-9ರ ಉಡಾವಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಅದು ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೂ ಮಹತ್ತ್ವದ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನೆರೆಯ ಸಾರ್ಕ್ ದೇಶಗಳಾದ ಭೂತಾನ್, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮತ್ತು ಮಾಲ್ದೀವ್ಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 2014ರ ಜೂನ್‍ನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಜೊತೆ ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆ ವೇಳೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಆ ಸವಾಲನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

    * ನಾವಿಕ್ (Navigation Indian Constellation) ಎನ್ನುವ ಏಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತ ಸ್ವಂತ ‘ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನ ನಿಗದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು (Global Positioning System) ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು 2013ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಉಳಿದ ಆರನ್ನು 2014-16ರ ನಡುವೆ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು.

    * 2014ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತನಗಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳು ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದೇ ಖಚಿತವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಧಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಕೋರಿಕೆ ಮೇರೆಗೆ ಇಸ್ರೋ 2015ರಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳ ನಕಾಶೆ ರಚಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಡೀ ದ್ವೀಪ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

    * 2014ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ತುಂಬ ಕಡಮೆಯಿತ್ತು. ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಹಲವು ಇಲಾಖೆಗಳು ಇಸ್ರೋ ಕೊಡುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ತುಂಬ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

    * ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವ ‘ರಿಸೋರ್ಸ್ ಸ್ಯಾಟ್-2ಎ’,

    ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ‘ಸ್ಕ್ಯಾಟ್‍ಸ್ಯಾಟ್’, ಹವಾಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ‘ಇನ್ಸಾಟ್ 3 ಡಿಲ್’ಗಳು ಸೇರಿವೆ.

    * ದೇಶದ ಮಾನವಸಹಿತ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ 2022ನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಣ ಒದಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಕೆಲಸ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ

    ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ತರುವುದಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ತುಡಿತ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದದ್ದೇ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಾದರೆ: ‘ಜಿಯೋ ಎಂ ನರೇಗಾ’ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ’ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮನೆಗಳನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಉದಾ – ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದು; ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೋದ ಮೀನುಗಾರರು ಅನ್ಯರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇಸ್ರೋದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೆ ಅಸಂಭವವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳು ಈಗ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.

    ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರವು ಇಸ್ರೋದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮದ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಖಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

    ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಮುನ್ನೋಟ ಹಾಗೂ ಇಸ್ರೋ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸಗಳ ನಡುವೆ ಅಪೂರ್ವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿದೆ. ಈಚೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಾರಿಸಿದ ಎಚ್‍ವೈಎಸ್‍ಐಎಸ್‍ನ ಉದ್ದೇಶ ದೇಶದ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಗಲಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಭಾರತದ ಮುಂದೆ ಅಪಾರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿವೆ.

    (ಸೌಜನ್ಯ: ‘ದ ಟ್ರೂ ಪಿಕ್ಚರ್’)

    ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದ ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ

  • ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು 2018ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ – “2022ರ ಒಳಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ‘ಗಗನಯಾನ’ವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಕಳುಹಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ” ಎಂಬುದಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆ ಸಂಕಲ್ಪಿತ ಮಾತುಗಳು ಈಗ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ, ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಯೋಜನೆ ‘ಚಂದ್ರಯಾನ-2’ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆಯ ಯಾನ ಜುಲೈ 15, 2019ರಂದು ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಸ್ರೋ (ISRO- Indian Space Research Organisation) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಕೆ. ಶಿವನ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, 2008ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ‘ಚಂದ್ರಯಾನ-1’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಿತ್ತು. ಚಂದ್ರಮನ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ತ್ರಿವರ್ಣಧ್ವಜವನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಬಂದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅದರದ್ದು. ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆ – ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಅದರದೇ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ನಿಖರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ‘ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ’ದಿಂದ ಜುಲೈ 15 ರಂದು ಮುಂಜಾನೆ 2 ಗಂಟೆ 51 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಆರ್ಬಿಟರ್, ವಿಕ್ರಂ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ್ಞಾ ರೋವರ್ ಒಳಗೊಂಡ ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ, 4 ಟನ್ ಭಾರ ಹೊರುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವುಳ್ಳ ‘ಜಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ ಮಾರ್ಕ್-3’ ರಾಕೆಟ್‍ನ ಉಡಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. 2019ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6 ಅಥವಾ 7ರಂದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯಾತ್ರೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಚಂದ್ರನ ಕತ್ತಲೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ –  ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಲಿದೆ.

    ಭಾರತದ ಈ ಸಾಹಸ ಈ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದಾಗಲಿದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಚೀಣಾ ಚಾಂಗ್‍ಎ-4 ಚಾಂದ್ರಶೋಧ ನೌಕೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇಳಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಏಪ್ರಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ‘ಬೆರೆಶೀತ್’(Baresheet) ನ್ನು ಇಳಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನ; ಆದರೆ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

    ಚಂದ್ರನ ನೆಲದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಖನಿಜ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಅಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣ, ತಾಪಮಾನ, ಚಾಂದ್ರಕಂಪನ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಕಿರಣಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಹಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಇಸ್ರೋ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ.

    ರಷ್ಯಾ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ‘ಲೂನಾ-2’

    ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆಯನ್ನು ಕಳಿಸಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕ 1969ರಲ್ಲೇ ಮಾನವನನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿತ್ತು. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಭಾರತ ಈಗ ಯಾಕೆ ಮತ್ತೆ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿಗೆ ಅಂತರಿಕ್ಷನೌಕೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೋದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುವ ಉತ್ತರ: “ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿಗೆ ಗಗನನೌಕೆ ಹೋಗಿದ್ದುದು 1970ರಲ್ಲಿ. ಅಂದಿಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಖಗೋಲವಿಜ್ಞಾನದ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಯಸುವವರಿಗೆ ಅಂದಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳೂ ಇಂದು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಂಶವಿದೆ ಎಂದು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದು ‘ಚಂದ್ರಯಾನ-1’. ಅಲ್ಲದೆ, ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊಸಕಾಲದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಸಿಗಲಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅವಕಾಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗಲಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಕುರಿತು ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವೂ ವೃದ್ಧಿಸಲಿದೆ.”

    ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಶೋಧಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು – ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಲ್ಲಿಯೂ ಕಳಿಸಿದಂಥ, ಎರಡು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ 3 ಆಯಾಮದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬಲ್ಲ ‘ಟೆರ್ರೇನ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ’. ಎರಡು – ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸಾಧನ ‘ಕಾಲಿಮೇಟೆಡ್ ಲಾರ್ಜ್ ಅರೇ ಸಾಫ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‍ರೇ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್’. ಮೂರು – ಸೌರ ಎಕ್ಸ್‍ರೇಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಧನ ‘ಸೋಲಾರ್ ಎಕ್ಸ್‍ರೇ ಮಾನಿಟರ್’. ನಾಲ್ಕು – ಚಾಂದ್ರವಾತಾವರಣದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಧನ ‘ಚಂದ್ರಾಸ್ ಅಟ್ಮೋಸ್ಫಿಯರ್ ಕಾಂಪೋಶÀನ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ಲೋರರ್’. ಐದು – ರೇಡಿಯೋ-ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ಉಪಕರಣ ‘ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಅಪೆರ್ಚರ್ ರೇಡಾರ್’. ಆರು – ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಧನ ‘ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಇನ್‍ಫ್ರಾರೆಡ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್’. ಏಳು – ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ರೋವರ್ ನೆಲಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬಿಂಬಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ಉಪಕರಣ ‘ಆರ್ಬಿಟರ್ ಹೈ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ’. ಎಂಟು – ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಚಾಂದ್ರಕಂಪನ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಧನ ‘ಲೂನಾರ್ ಸೀಸ್ಮಿಕ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಸಾಧನ – ಸೀಸ್ಮೋಮೀಟರ್.

    978 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚ

    ಜಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ ಮಾರ್ಕ್-3 ರಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಸ್ಯಾಟಲೈಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 978 ಕೋಟಿ ರೂ. ಖರ್ಚಾಗಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ಖರ್ಚು 603 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದರೆ, ರಾಕೆಟ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಖರ್ಚು 375 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿವೆ.

    ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ:  ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳು

    ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಯೋಜನೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಡಾ. ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಅವರು 1968ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2ರಂದು, ‘ತುಂಬಾ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣ ಕೇಂದ್ರ’ವನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶವು ಯಾವ  ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ್ದುದು ಹೀಗೆ:

    “ಇನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಥದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯೇ? – ಎಂದು ಅನೇಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಬಲವುಳ್ಳ ದೇಶಗಳೊಡನೆ ಚಂದ್ರನ ಅಥವಾ ಇತರ ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಗಗನಯಾನಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ನಾವು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹುಚ್ಚು ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವಂತೂ ಹೀಗಿದೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ  ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ, ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಬಾರದು. ಇಂದು ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ – ನಮಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೇಕೇ ಎಂಬುದಲ್ಲ; ಅದು – ನಾವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇರಬಹುದೇ ಎಂದು.”

    50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಮೇಲಿನ ಧ್ಯೇಯಗಳು ಇಂದು ಅನೇಕ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಇಸ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆ ಈಗಾಗಲೇ ಒಮ್ಮೆ ಚಂದ್ರನ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಈಗ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ; ಮಂಗಳಗ್ರಹದೆಡೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆಗಲೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಮುಂದೆ, ಸೂರ್ಯನ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗಗನಯಾನಿಗಳೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉಪಯೋಗಕರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಯೋ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪೈಪೋಟಿಯೋ?

    ಕಳೆದ ಐದು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯಗಳು ಹೊಸ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಒತ್ತಡಗಳು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇವು:

    1. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೊದಲಿನ ಹಾಗೆ ಇಂದು ಕೆಲವೇ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸ್ವತ್ತಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು, ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತಂಡಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಸ್ವಂತವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿಯೋ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
    2. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಹೊರ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಮೂಲ್ಯ ಖನಿಜಗಳನ್ನು, ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳನ್ನು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಸೂರೆಗೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವವೂ ಬಂದಿದೆ.
    3. ತಾವು ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಜಾಗಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಆಯಾಯ ದೇಶಗಳು ಪಡೆಯಬಹುದೇ? – ಎಂಬ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ.

    ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಹೊರತಂದು, ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾದವು. ಈಗ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 109 ದೇಶಗಳು ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಬದ್ಧವಾಗಲಿವೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತ ಧ್ಯೇಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಗ್ರಹಗಳು ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳು ಯುದ್ಧಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ಅಗಾಧ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವಂತಹ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿರಬಾರದು. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಇತರ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ಯುದ್ಧರಂಗವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ.

    ಈ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ಪೇಸ್ ಫೋರ್ಸ್’ ಎಂಬ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗದ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳೇ ಬದಲಾದಾವು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಈ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ಭಾರತ ‘ಆ್ಯಂಟಿ-ಸಾಟಲೈಟ್ ಮಿಸೈಲ್’ ಎಂಬ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಹೊಸರೂಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗವೊಂದನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ.

    ಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಗಳೆಡೆಗೆ ಮಾನವರನ್ನು (ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿ!) ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ರಾಕೆಟ್ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗ್ರಹ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ,

    ಅದರಿಂದ ಹೊರ ಗ್ರಹಗಳೆಡೆಗೆ ಪಯಣಿಸುವ ರಾಕೆಟ್‍ಗಳಿಗೂ, ನೌಕೆಗಳಿಗೂ, ಗಗನಯಾನಿಗಳಿಗೂ ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಲಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಚಂದ್ರನಲ್ಲೇ ಮಾನವನ ನೆಲೆಗಳೂ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

    ಮೇಲ್ಕಂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬಹುಶಃ ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದೆಯೇನೋ!

    – ಸಿ.ಆರ್. ಸತ್ಯ  (ನಿವೃತ್ತ ವಿಜ್ಞಾನಿ , ಇಸ್ರೋ)

    ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರ ಒಟ್ಟು ತೂಕ 3.8 ಟನ್. ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೂರು ಭಾಗ (ಮಾಡ್ಯೂಲ್)ಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವ ಆರ್ಬಿಟರ್; ಇದರ ತೂಕ 2,379 ಕೆ.ಜಿ. ಎರಡನೆಯದು ಚಂದ್ರನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಲಿರುವ ವಿಕ್ರಂ ಲ್ಯಾಂಡರ್-3; ಇದರ ತೂಕ 1,471 ಕೆ.ಜಿ. ಮೂರನೆಯದು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಜ್ಞಾನ್ ರೋವರ್-2; ಇದರ ತೂಕ 27 ಕೆ.ಜಿ. ಈ ಮೂರೂ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಜಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ ಮಾರ್ಕ್-3 ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೇರುವವರೆಗೂ ಒಟ್ಟು 5 ಬಾರಿ ಆರ್ಬಿಟರ್‍ನ ಇಂಜಿನನ್ನು ಚಾಲನಗೊಳಿಸಿ ಚಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿ ಇಸ್ರೋಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲಿವೆ. ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಲಪಿದ ಬಳಿಕ ನೌಕೆಯಿಂದ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಅದರಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ರೋವರ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‍ನಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಬಂದು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ಬಿಟರ್ ಹಾಗೂ ಲ್ಯಾಂಡರ್‍ಗಳು ತಮ್ಮವೇ ಆದ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

    ಸ್ವದೇಶೀ ನಿರ್ಮಾಣ

    ‘ನಾಸಾ’ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂವಹನಸಾಧನ ಬಿಟ್ಟರೆ ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಂದ್ರಯಾನ-2ನ್ನು  ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಆರ್ಬಿಟರ್, ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ರೋವರ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾರತ್ತಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ಇಸ್ರೋ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾಕೇಂದ್ರ’ದಲ್ಲಿ (ISITE-ISRO Satellite Integration and Testing Establishment)  ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿದೆ. ‘ಜಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ ಮಾರ್ಕ್-3’ ರಾಕೆಟ್‍ನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೇಶದ 500 ಉದ್ಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರ  ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೇಶದ 120 ಉದ್ಯಮಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಐಐಎಸ್ಸಿ, ಐಐಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ 15 ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಮಹತ್ತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.

    ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಎಂ. ವನಿತಾ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ (ಮಿಷನ್) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ರಿತು ಕರಿಧಲ್ ಅವರು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿರುವ ಎಂ. ವನಿತಾ 2006ರಲ್ಲಿ ‘ಆಸ್ಟ್ರಾನಾಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು ಪಾರಿತೋಷಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಮಾನಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿ 18ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ರಿತು ಕರಿಧಲ್  ‘ಚಂದ್ರಯಾನ-1’ರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ‘ಮಂಗಳಯಾನ’ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವಿಭಾಗದ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಇಸ್ರೋದ ಹಲವು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    “ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 30ರಷ್ಟು ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡವೇ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಾರೆ ಇಸ್ರೋದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಕೆ. ಶಿವನ್.  ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾವನ್ನೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಇಸ್ರೋಗೆ ಮೊದಲು ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇದು 2013ರಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಷ್ಯಾ ಈ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ – ಲ್ಯಾಂಡರ್‍ನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ವಿಫಲಗೊಂಡದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ‘ನಾಸಾ’ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಒಪ್ಪಂದವೂ ನೆರವೇರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿಯೇ ಚಂದ್ರಯಾನ-2ನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡಿತು.

    ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಹಸ

    ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಚೀಣಾದ ಬಳಿಕ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಇಳಿಸುವ ನಾಲ್ಕನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಲಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕತ್ತಲೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಇಳಿದು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ರೋವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದಲ್ಲೇ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಇಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಲಿದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಲ್ಯಾಂಡರ್‍ನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಕತ್ತಲೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಭಾರತ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿದೆ.

    ಭೂಮಿಯಿಂದ ಚಂದ್ರನವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು 3.84 ಲಕ್ಷ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ, ನಿಖರವಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಡರನ್ನು ಇಳಿಸುವುದು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ; ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವಾಗ ರೇಡಿಯೋ ಸಿಗ್ನಲ್‍ಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿರುವ ಧೂಳು ಕೂಡ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ರೋವರ್‍ಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಹಾಗೂ ರೋವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಇಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೋದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಸ್ರೋದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.

    ನೇವಿಗೇಶನ್, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಂಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಕೆಟ್‍ನ ಮೂಲಕ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರುವ ಆರ್ಬಿಟರ್‍ನ ಶಿರದಿಂದ ವಿಕ್ರಂ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಇಳಿಯುವ ಆ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯಂತೂ ಆತಂಕದ ಕ್ಷಣಗಳಾಗಲಿವೆ. ಭಾರತ ಇದುವರೆಗೆ ಇಂಥ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ. “ರೋವರನ್ನು ಏನೂ  ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದು 500 ಮೀ.ನಷ್ಟು ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದದ್ದು” – ಎಂದು ಇಸ್ರೋದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

    ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿದ 15-20 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಕಳಿಸಲಿದ್ದರೆ, 4-5 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ರೋವರ್ ಚಿತ್ರ ಕಳಿಸಲಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ 100 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಸುತ್ತುತ್ತ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ರೋವರ್ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಿದೆ. ಒಟ್ಟು 14 ದಿನಗಳ ಕಾಲ (ಒಂದು ಚಾಂದ್ರ ದಿವಸ) ಈ ಮೂರೂ ಯಂತ್ರಗಳು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿವೆ.

    ಅಡ್ಡಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯ

    ಭಾರತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ರೀತಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಇಸ್ರೋದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ ಅವರು “ಚಂದ್ರಯಾನ-2ನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದುವರಿದು, “2014ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ  ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ‘ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರ’ಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಚಂದ್ರಯಾನ-2ನ್ನು  ಮುಂದೂಡಿ ‘ಮಂಗಳಯಾನ’ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ  ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟಿತು” – ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    2008 ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಚಂದ್ರನೆಡೆಗಿನ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಾನವರಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆ ‘ಚಂದ್ರಯಾನ-1’ರ ಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದೇ ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಸ್ರೋದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಭಾಗದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅವರು 2003ರಿಂದ 2009ರ ತನಕ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2012ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಚಂದ್ರಯಾನ-2’ನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಗಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ನಾಯರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, “2014ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೊದಲು ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲವು ‘ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ’ಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸಿತ್ತು. ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ಮಂಗಳಯಾನ ಯೋಜನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿತು. 2013 ನವೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ, ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಮಂಗಳಯಾನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 2014 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ಗಗನನೌಕೆಯು ಮಂಗಳಗ್ರಹವನ್ನು ತಲಪಿತು; ಆ ವೇಳೆಗೆಗಾಗಲೆ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಯುಪಿಎಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದು – ಚಂದ್ರಯಾನ-2ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮಂಗಳಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು – ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.”  ನಾಯರ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ, “ಚಂದ್ರಯಾನ-2ಕ್ಕೆ  ಅದಾಗಲೇ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಗಮನವನ್ನೂ ಮಂಗಳಯಾನ ಯೋಜನೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು (ಇಸ್ರೋ) ಅನಂತರ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 2014ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕವೇ ಚಂದ್ರಯಾನ-2ರ ಕಾರ್ಯವು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.”

    ಇಸ್ರೋದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೊಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲಲ್ಲ. 2019ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ‘ಎ-ಸ್ಯಾಟ್’ನ್ನು (ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ “ಭಾರತಕ್ಕೆ 2007ರಲ್ಲೇ ಎ-ಸ್ಯಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಇತ್ತು; ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದಿದ್ದರು ನಾಯರ್. ಈ ವಿಚಾರವು ಡಿಆರ್‍ಡಿಒದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ವಿ.ಕೆ. ಸಾರಸ್ವತ್ ಅವರಿಂದಲೂ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

    ‘ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ’ – ಎಂದು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಭಾರತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ಎಂದೂ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರ ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿತು ಎನ್ನುವ ಆರೋಪ ಈ ರೀತಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವರಿಂದಲೇ ಬಂದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ.

    ಚಂದಿರನ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ (‘ಚಂದ್ರಯಾನ-2’)

  • ‘ಅಗ್ನಿಗರ್ಭದ ಪ್ರಸವ ವೇದನೆ’

    ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಹೋರಾಟಗಳು ಹಲವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೋರಾಟವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 1930 ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ನಡೆದ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಪ್ರಕರಣವು ಬ್ರಿಟಿಷರಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಸೂರ್ಯಸೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ್ದು, ಹೋರಾಡಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದ ಮುಂದೆ ಸೇರಿದ ಹೋರಾಟಗಾರರು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎನ್ನಬಹುದು.

    ತರುಣರ ಪಡೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಮುಖ ಆಯುಧ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಿದ್ದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಾದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮುಖಭಂಗ; ಈ ಸುದ್ದಿಯು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನವರೆಗೂ ತಲಪಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಬಹಳ ಕೌಶಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ತರುಣ ಪಡೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಂಪರ್ಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ರೈಲ್ವೇ, ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್, ಟೆಲಿಫೆÇೀನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೂ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತ್ತು. ಕ್ರಾಂತಿಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜೊತೆಗಾರರನ್ನು ಸಮರ್ಥ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಕೀರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಸೇನ್‍ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

    ಈ ಲೇಖನಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಬಿ.ಪಿ. ಪ್ರೇಮ್‍ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಮಹತ್ತರ ಹೋರಾಟದ ಸವಿಸ್ತಾರ ನೋಟವನ್ನು ‘ಉತ್ಥಾನ’ದ ಓದುಗರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    “ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆ (.) ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ (.) ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ತುಂಡರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (.)  ಮೆಶೀನ್‍ಗನ್‍ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಕಂಪೆನಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿ (.) ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (.)  ಡಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಲಂಗರು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ (.) ಅಂತ್ಯ”

    1930ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಹದಿನೆಂಟರ ರಾತ್ರಿ. ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಲಂಗರು ಹಾಕಿ ನಿಂತಿರುವ ‘ಹ್ಯಾಲಿಜೋನ್ಸ್’ (Halizones) ಎಂಬ ಹಡಗಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ದಂಡಾಧಿಕಾರಿ (ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಡಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ = ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್) ವಿಲ್ಕಿನ್‍ಸನ್ ಕೊಲ್ಕತಾಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮೇಲ್ಕಂಡ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂದೇಶ ಬಂಗಾಳದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ವೈಶಾಖದ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಬರಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಎರಗಿದರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯ ತಂಪಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರಸರಕಾರವನ್ನು ಪತರಗುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ದೂರದ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲೂ ಇದರ  ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

    ಅಂದು ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೇ! ‘ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ’ ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ ದಿನ. ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಗಳಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಲಬ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿದು, ಮೋಜು-ಮಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಬದಲು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ದಿನವದು. ಆದರೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ಅದು ‘ಗುಡ್’ ಆಗುವ ಬದಲು ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನದ ರಾತ್ರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ?  14-16ರ ಅಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೇವಲ 70 ಮಂದಿ ‘ಭಾರತೀಯ ಗಣತಂತ್ರ ಸೇನೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ (Indian Republican Army) ಹರಕು-ಮುರುಕು ಸಶಸ್ತ್ರ ಗುಂಪೆÇಂದು ‘ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ’ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಅದನ್ನು ದೋಚಿದ ದಿನ: ‘ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವರಿಯದ’ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೆಡ್ಡುಹೊಡೆದು ನಿಂತ ದಿನ!

    ಆ ರಾತ್ರಿಯ ನೀರವ ಮೌನವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ತುಪಾಕಿಗಳಿಂದ ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಗುಂಡುಗಳ ಸದ್ದು ಕಿವಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ತೀರದ ಬಂಡೆಗಳಿಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಸದ್ದು…. ಸದ್ದು…. 1916ರ ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿದ್ರೋಹದ ಸದ್ದು? 1930ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿವೆ? ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೇ….  ಈಸ್ಟರ್ ಮಂಡೇ…. ಡಬ್ಲಿನ್? ಚಿತ್ತಗಾಂವ್? ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಅಲೆಗಳು ಥಳಿಸಿದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಅವೇ ಅಲೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಹಿಂದುಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ಹಿಂದೂಮಹಾಸಾಗರದ ಮೂಲೆಯ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ತಲಪಿವೆ. – ಐದು ಸಾವಿರ ಮೈಲಿ ದೂರದ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತಲಿವೆ, . .  ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಕ್ಕೆ ಸವಾಲನ್ನೆಸೆದಿವೆ! . .

    ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿದ್ರೋಹ

    ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮಗ್ಗಲಿನಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಐರ್ಲೆಂಡ್ – ಅದೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಮಗ್ಗಲ ಮುಳ್ಳಾಗಿ! ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರದಾಹದ ಹವಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೂರದೂರದ ಖಂಡ-ಉಪಖಂಡ, ದೇಶಗಳನ್ನೇ ಕಬಳಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ಬ್ರಿಟನ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಕ್ಷಾಮಡಾಮರಗಳ ದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೊಸರನ್ನೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

    ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‍ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ಸಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಹೋಂ ರೂಲ್ ನೀಡಲಾಗುವುದೆಂಬ ಆಶಾವಾದದಿಂದ ಮಂದಗಾಮಿ ನಾಯಕರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ಐರಿಷ್ ಯುವಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರೆ ಪುರೋಗಾಮಿ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸುವ ಯೋಜನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಿಂತನೆಯ ಫಲವೇ 1916ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು ನಡೆದ ‘ಈಸ್ಟರ್ ಸೋಮವಾರದ ವಿದ್ರೋಹ’!

    ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕ್ರಾಂತಿನಾಯಕರು 1916ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು ಸೋಮವಾರ ಈಸ್ಟರ್ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು. ಅಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪ್ಯಾಡ್ರಿಕ್ ಪಿಯರ್ಸ್ ‘ಐರಿಷ್ ಗಣತಂತ್ರದ ಹಂಗಾಮಿ  ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸರಕಾರ’ದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಮಹಾ ಅಂಚೆಕಚೇರಿ ಹಾಗೂ ತಂತಿಜಾಲ, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಜಾಕಬ್ ಬಿಸ್ಕತ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಸರ್ಜನ್ ಕಾಲೇಜು, ನಾಲ್ಕು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಲಿಬರ್ಟಿ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಬೋಲಾಂಡ್ ಗಿರಣಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಆಭರಣಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ರೋಹಿಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸೈನಿಕ ಶಿಸ್ತು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಿತ್ತು.

    ಡಬ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಜರಗುವಾಗ ಸರಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಿರೇಲ್ (ಃiಡಿಡಿeಟ) ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೇನಾ ದಂಡನಾಯಕ ಸಹ ಉಪಸ್ಥಿತನಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ‘ಫೇರ್ ಹೌಸ್ ರೇಸ್’ನಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗಲು ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಹೋಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸೋಮವಾರ ಸಂಜೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ‘ಸಿನ್ ಫೇನ್’ ಸದಸ್ಯರು ಯುದ್ಧಕೈದಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರ ಶುಕ್ರವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ತಲಪಿದ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‍ವೆಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶರಣಾಗತರಾದ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ‘ವಿದ್ರೋಹಿ’ಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಐರಿಷ್ ಗಣತಂತ್ರದ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಾಯಕರನ್ನು ಡಬ್ಲಿನ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‍ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯಾರನ್ನೂ ಜೀವಂತ ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿದ್ರೋಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತದೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೇನೆ ಈಗ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರೆನ್ನದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗುಂಡಿಟ್ಟು ಕೊಲ್ಲುವುದು, ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಜಾಲಾಡುವುದು, ವಿದ್ರೋಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಲವಲೇಶವೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಅಟ್ಟುವ  ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕೆ ತೊಡಗುತ್ತದೆ.

    ಕೋರ್ಟ್‍ಮಾರ್ಷಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಜೀವ ತೆತ್ತರೆ, ಆರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಆಜೀವ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಮಂದಿಗೆ ತಲಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು, ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಂದಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಐವತ್ತಮೂರು ಮಂದಿಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂದಿಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋರ್ಟ್‍ಮಾರ್ಷಲ್ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿದ್ರೋಹವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಬಳಿಕ ಸರ್ ರೋಜರ್ ಕೇಸ್‍ಮೆಂಟ್‍ನನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ರೋಹಿ ನಾಯಕರ ಅಂತ್ಯ ಕಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ.

    ಕ್ರಾಂತಿಯ ಡಿಂಡಿಮ

    1916ರ ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿದ್ರೋಹದ ಗುಂಗು 1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಲೆ ತುಂಬಿದ್ದುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿ ಎನ್ನಬೇಕು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಶಕದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ, ಇಟಲಿಯ ಮ್ಯಾಜಿನಿ, ಗರಿಬಾಲ್ಡಿ ಮೊದಲಾದವರ ಸಾಹಸಗಾಥೆಗಳು ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಗದರ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ರಷಿಯದ ಲೆನಿನ್ ಆಕರ್ಷಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. 1930ರ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನ ಹಲವಾರು ಯುವನಾಯಕರಲ್ಲದೆ ಸಶಸ್ತ್ರಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ‘ಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂದರೆ ‘ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ’ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಅಪವಾದವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿದ್ರೋಹ ಪ್ರೇರಿತ ಮಾಸ್ತರ್ ದಾ ನಾಯಕತ್ವದ ‘ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸೇನೆ.’

    1857ರ ಬಳಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಪಥದಲ್ಲೆಂದೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಹೆಸರಿರಲಿಲ್ಲ. ವಾಸುದೇವ ಬಲವಂತ ಫಡಕೆ, ಚಾಫೇಕರ್ ಸಹೋದರರು, ವಿನಾಯಕ ದಾಮೋದರ ಸಾವರಕರರ ಮಿತ್ರಮೇಳ – ಅಭಿನವ ಭಾರತ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅನುಶೀಲನ ಸಮಿತಿ, ಅರವಿಂದ ಘೋಷರ ಸಹೋದರ ಬಾರೀಂದ್ರಕುಮಾರ ಘೋಷ್, ಉಲ್ಲಾಸಕರ ದತ್ತ, ಢಾಕಾದ ಪುಲಿನ್‍ಬಿಹಾರಿ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಹೋದರ ಭೂಪೇಂದ್ರನಾಥ ದತ್ತ ಮೊದಲಾದವರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ರಣಡಿಂಡಿಮವನ್ನು ಬಾರಿಸತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ‘ಯುಗಾಂತರ’, ‘ಭವಾನಿ ಮಂದಿರ’, ‘ಬರ್ತಮಾನ ರಣನೀತಿ’ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು  ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಸಾರುತ್ತವೆ. ಖುದಿರಾಂ ಬೋಸ್, ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಚಾಕಿ, ಮದನಲಾಲ್ ಧಿಂಗ್ರಾ ಹುತಾತ್ಮತೆಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿದರೆ ‘ಆಲಿಪುರ ಬಾಂಬ್ ಪಿತೂರಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ’ಯಲ್ಲಿ ಬಾರೀಂದ್ರಕುಮಾರ ಘೋಷ್ 15 ಮಂದಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಅಂಡಮಾನ್‍ಗೆ ಗಡಿಪಾರಾದರೆ, ಮಿಕ್ಕ 10 ಮಂದಿ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಯ ಸೆರೆಮನೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ‘ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕ’ಗಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

    “ಬಾರೀಂದ್ರನ ಬಂಧನ ಬಂಗಾಳದ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಕೊನೆ ತಂದಿತಾದರೂ ‘ಬಾಂಬ್ ಆರಾಧನೆ’ಗೆ ಅಂತ್ಯ ತರಲಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರಮೇಶ್‍ಚಂದ್ರ ಮಜುಂದಾರ್. 1914ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಕತಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳಿಗೆ ರೊಡ್ಡ ಆ್ಯಂಡ್ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ಕಳವು 9 ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಕೈ ಸೇರಿ ಮುಂದಿನ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1908ರಿಂದ 1917ರವರೆಗೆ 39 ಪೆÇಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೊಲೆ ನಡೆದಿದೆ. 1918-1925ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಟೆಗು ಚೆಮ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ಸುಧಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಒರೆಹಚ್ಚಲು ಚಿತ್ತರಂಜನದಾಸ್‍ರವರ ಮನವೊಲಿಕೆಯಿಂದ  ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು. ಆದರೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ತಂದ ನಿರಾಸೆ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಳವಳಿಯ ವೈಫಲ್ಯ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ.

    ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೀಜಾಂಕುರ

    1928ರಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಬಂಧನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ‘ಆರು ಮಂದಿ ಮಾಜಿ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು’ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಪೆÇಲೀಸ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆಹಾಕುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲು ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಿಯಾದ 1928ರ ಕೊಲ್ಕತಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್‍ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್‍ರವರ ‘ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ’ಯ ಕನಸಿನ ಬೀಜಾಂಕುರವಾದದ್ದು ಆ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ! ತಮ್ಮನ್ನು ‘ಜನರಲ್ ಆಫೀಸರ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್’ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ದಂಡನಾಯಕನ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ ಸುಭಾಷ್‍ರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಖಾಕಿ ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಸೈನಿಕರಂತೆ ಬೂಟು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಖಣಖಣಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಯುವಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

    ಈ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ದಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಪಡೆಯನ್ನು ಮೇಜರ್ ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಆರಾಧಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ನಡೆಸಿದ ಸೈನಿಕ ಕವಾಯತು ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸಿದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ‘ಐರಿಷ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್’ ಪಡೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡಿತ್ತು.

    ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೀಜಾರೋಪಣ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಅನುರೂಪ ಸೇನ್, ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್, ನಾಗೇನ್ (ಜುಲು) ಸೇನ್, ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಚಾರುಬಿಕಾಸ್ ದತ್ತ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯುಗಾಂತರ ಮತ್ತು ಅನುಶೀಲನ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದೆ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸುವ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಅನಂತ ಸಿಂಗ್, ಪ್ರಮೋದ್ ಚೌಧರಿ ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದೇಶಬಂಧು ಜತೀಂದ್ರಮೋಹನ ಸೇನ್ ಗುಪ್ತರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ‘ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ’ಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸೇನ್, ನಿರ್ಮಲ್ ಚಂದ್ರ ಸೇನ್, ಲೋಕನಾಥ ಬಾಲ್, ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ತುಂಬು ಹೃದಯದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿದ  ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರೂ ತಮ್ಮ ‘ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ 1922ರ ಚೌರಿಚೌರಾ ಘಟನೆಯ ಬಳಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಗಾಂಧಿಯವರ ನಡೆಯಿಂದ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ರಾಂತಿಪಥಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ.

    ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಖರೀದಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗಾಗಿ ‘ಅಸ್ಸಾಂ ಬಂಗಾಳ ರೈಲ್ವೇ’ಗೆ ಸೇರಿದ 17000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ನಾಲ್ವರು ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಲೂಟಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಬೆಂಬತ್ತಿದ ಪೆÇಲೀಸರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಗರಕಾನ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ  ಪರಾರಿಯಾದ ಗುಂಪನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ ಅನಂತ ಸಿಂಗ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥರಾದರು. ಅವರು ಸೇವಿಸಿದ ಸಯನೈಡ್ ಕೃತಕವಾದುದರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಬದುಕುಳಿದು ಸೆರೆಮನೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅನಂತ ಸಿಂಗ್‍ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ರಾಯ್ ಎಂಬ ಸಹಾಯಕ ಅಧೀಕ್ಷಕನನ್ನು ಪ್ರೇಮಾನಂದ ದತ್ ಎಂಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂರಿಗಳು ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ನಿರಪರಾಧಿಗಳೆಂದು ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರಾದರೂ, ಸರಕಾರ 1924ರ ‘ಬಂಗಾಳ ಅಪರಾಧಿ ಶಾಸನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ’ಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪುನಃ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. 1928ರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್, ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್‍ರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

    ಕೊಲ್ಕತಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್, ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್, ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಪಡೆಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ  ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ ಘೋಷ್ ಸೇರಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ‘ಸಾದರ್ ಘಾಟ್ ಶಾರೀರಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆ’ ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಗರಡಿಮನೆಯಂತಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಸೇನೆಗೆ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು ಅಗ್ನಿಗರ್ಭದ ಪ್ರಸವ ವೇದನೆ.

    (ಮುಂದುವರಿಯುವುದು)

    1930ರ  ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ

1930ರ  ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ (ಭಾಗ-3)
1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ (ಭಾಗ-3)

– ಬಿ.ಪಿ. ಪ್ರೇಮ್‍ಕುಮಾರ್ ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲಸುತ್ತಿನ  ಕ್ರಿಯಾಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರೈಕೆಯ ನಂತರ ‘ಮಾಡು ಮತ್ತು ಮಡಿ’ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಅಚಲ ಹೋರಾಟ ಗರಿಗೆದರಿದುದು ಈಗಲೇ! ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿರುವ ಪೆÇಲೀಸ್‍ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಾಸನೆಯೂ ಸಿಗದಂತೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ...

ಅಗ್ನಿಗರ್ಭ ಬಿರಿದಾಗ (1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ - ಭಾಗ-2)
ಅಗ್ನಿಗರ್ಭ ಬಿರಿದಾಗ (1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ – ಭಾಗ-2)

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವರಿಯದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ರಥವನ್ನು ಏರಿದವನು ಸೂರ್ಯಸೇನ್! ಸೂರ್ಯಸೇನನ ರಥಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಅಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್, ಗಣೇಶ ಘೋಷ್, ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೋಕನಾಥ ಬಾಲ್ ಒಂದೊಂದೂ ಅಪ್ರತಿಮ ಜಾತ್ಯಶ್ವಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆಬೀಳದೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾಗಿ...

ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದ  ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ
ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದ ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ

ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಡಾವಣೆಯೂ ಆಶಾವಾದ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 29, 2018ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಇಸ್ರೋ) ಭಾರತದ ‘ಪೋಲಾರ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್’ (ಪಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ-ಸಿ43) ಮೂಲಕ 30 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. ಇಸ್ರೋದ ಈ ಉಡಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗ್ರಹವು...

ಚಂದಿರನ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ  (‘ಚಂದ್ರಯಾನ-2’)
ಚಂದಿರನ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ (‘ಚಂದ್ರಯಾನ-2’)

ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು 2018ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ – “2022ರ ಒಳಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ‘ಗಗನಯಾನ’ವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಕಳುಹಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ...

1930ರ  ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ
1930ರ  ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ

‘ಅಗ್ನಿಗರ್ಭದ ಪ್ರಸವ ವೇದನೆ’ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಹೋರಾಟಗಳು ಹಲವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೋರಾಟವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 1930 ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ನಡೆದ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಪ್ರಕರಣವು ಬ್ರಿಟಿಷರಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಸೂರ್ಯಸೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನು...

1930ರ  ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ (ಭಾಗ-3)
1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ (ಭಾಗ-3)

– ಬಿ.ಪಿ. ಪ್ರೇಮ್‍ಕುಮಾರ್ ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲಸುತ್ತಿನ  ಕ್ರಿಯಾಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರೈಕೆಯ ನಂತರ ‘ಮಾಡು ಮತ್ತು ಮಡಿ’ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್‍ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಅಚಲ ಹೋರಾಟ ಗರಿಗೆದರಿದುದು ಈಗಲೇ! ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿರುವ ಪೆÇಲೀಸ್‍ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಾಸನೆಯೂ ಸಿಗದಂತೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ...

ಅಗ್ನಿಗರ್ಭ ಬಿರಿದಾಗ (1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ - ಭಾಗ-2)
ಅಗ್ನಿಗರ್ಭ ಬಿರಿದಾಗ (1930ರ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ – ಭಾಗ-2)

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವರಿಯದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ರಥವನ್ನು ಏರಿದವನು ಸೂರ್ಯಸೇನ್! ಸೂರ್ಯಸೇನನ ರಥಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಅಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ನಿರ್ಮಲ್ ಸೇನ್, ಗಣೇಶ ಘೋಷ್, ಅನಂತಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೋಕನಾಥ ಬಾಲ್ ಒಂದೊಂದೂ ಅಪ್ರತಿಮ ಜಾತ್ಯಶ್ವಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆಬೀಳದೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾಗಿ...

ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದ  ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ
ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದ ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ

ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಡಾವಣೆಯೂ ಆಶಾವಾದ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 29, 2018ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಇಸ್ರೋ) ಭಾರತದ ‘ಪೋಲಾರ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್’ (ಪಿಎಸ್‍ಎಲ್‍ವಿ-ಸಿ43) ಮೂಲಕ 30 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. ಇಸ್ರೋದ ಈ ಉಡಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗ್ರಹವು...

ಚಂದಿರನ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ  (‘ಚಂದ್ರಯಾನ-2’)
ಚಂದಿರನ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬೆಳಕಿನ ಹುಡುಕಾಟ (‘ಚಂದ್ರಯಾನ-2’)

ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು 2018ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ – “2022ರ ಒಳಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ‘ಗಗನಯಾನ’ವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಕಳುಹಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ...

1930ರ  ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ
1930ರ  ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ದಂಗೆ

‘ಅಗ್ನಿಗರ್ಭದ ಪ್ರಸವ ವೇದನೆ’ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಹೋರಾಟಗಳು ಹಲವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೋರಾಟವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 1930 ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ನಡೆದ ಚಿತ್ತಗಾಂವ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ ಪ್ರಕರಣವು ಬ್ರಿಟಿಷರಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಸೂರ್ಯಸೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನು...

ದುಬಾರಿ ಕೈದಿ
ದುಬಾರಿ ಕೈದಿ

ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಟಲಿ ದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲೆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದ ಮೇಲಿದೆ ಈ ಪುಟ್ಟ ದೇಶ  -‘ಮಾನುಕೋ.’ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ರಾಜ್ಯಗಳೇ ಈ ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡಬಹುದು. ಈ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ ಏಳುಸಾವಿರವನ್ನೂ ಮೀರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ...

ಪತಿ ಪತ್ನಿಗೆ  ಋತವಾಕ್ ಋಷಿ ಹೇಳಿದ್ದು
ಪತಿ ಪತ್ನಿಗೆ  ಋತವಾಕ್ ಋಷಿ ಹೇಳಿದ್ದು

ಮನಸ್ಸು ತಾವರೆಯ ಕೊಳದಂತೆ, ತಿಳಿಯಾದ ಜಲದಂತೆ, ಕೆಳಗಿರುತ್ತದೆ ಕೆಸರು. ಕೆಸರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುವುದು ಸುಗಂಧ ಸೂಸುವ ಕಮಲ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ನಾವು ನೀರನ್ನು ಬಗ್ಗಡ ಮಾಡಿ ಕೆಸರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತೇವೆ. ಕಮಲದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಕಾಯುತ್ತೇವೆ ಕದಡಿದ ನೀರು ತಿಳಿಯಾಗಲಿಕ್ಕೆ. ಈ ನಡುವೆ ಮೊದಲಿದ್ದ ತಾವರೆಕೆರೆಯ...

ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
ಪ್ರಾರ್ಥನೆ

ರಾವಣನ ರಾಜ್ಯದಿ ವಿಭೀಷಣನು ಇದ್ದಂತೆ ಇರಲು ಧೈರ‍್ಯವ ನೀಡು ದಾಶರಥಿ ರಾಮ | ಶುಕಸಾರಣಾದಿಗಳ ಶೂರ್ಪಣಖೆಯರ ನಡುವೆ ಋತಧರ್ಮ ತಪ್ಪದಂತಿರಿಸೆನ್ನ ಕ್ಷೇಮ ||೧|| ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನರಮನೆಯಲಿದ್ದ ವಿದುರನ ತೆರದಿ ಬಾಳ್ವದಾರಿಯನೆನಗೆ ತೋರೆಯಾ ಮಾಧವ? | ದು?ಸಹಚರರ ಪಡೆಕಟ್ಟಿದ ಸುಯೋಧನನ ಆಟಗಳ ನೋಡುತಿಹೆನಿಲ್ಲಿ ನಾ...

ಬೇರು ಮಣ್ಣುಗಳ ಜೀವಯಾನ....
ಬೇರು ಮಣ್ಣುಗಳ ಜೀವಯಾನ….

ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು ಪುನಃ ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದಂತಿದ್ದ ಎರಡು ಬೇರುಗಳ ಕೆಳಗೆ ನುಸುಳುತ್ತಾ ಮಕ್ಕಳು ಏನನ್ನೋ ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಭೂಮಿಯ ಮಣ್ಣನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ಬೇರುಗಳೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರಬಹುದೆ? ಜಗದೀಶ್ವರನ ಮಗಳು ಒಂದು ಬೇರನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, “ಇದು ನನ್ನ ಬೇರು, ನಾನಿಲ್ಲಿಂದ ಯಾರನ್ನು ಹೋಗಲು ಬಿಡಲ್ಲ”...

ಕಾಣದ ಸಾಕ್ಷಿ
ಕಾಣದ ಸಾಕ್ಷಿ

1 `ಪಾರದರ್ಶಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ೩೫ ವರ್ಷದ ರಘುವೀರ್ ಶೆಣೈ ತನ್ನ ದಿಟ್ಟತನಕ್ಕೆ ನಗರದಲ್ಲೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವನು. ಆ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅವನು ರಾಜಕೀಯ ಭ್ರ?ರನ್ನು ಬಯಲಿಗೆ ಎಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಮಿಷಕ್ಕೂ ಮಣಿಯದೇ ಎಂತಹದ್ದೇ ಸವಾಲನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಎದುರಿಸಿ...

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ

`ಉತ್ಥಾನ’ : ೧೯೬೫ರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸರಣ ಇರುವ ಸಂಚಿಕೆಯು ಈಗ ಕ್ರೌನ್‌ ಚತುರ್ದಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ೧೧೨ ವರ್ಣಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲೇಖನ, ನುಡಿಚಿತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಸಂಚಿಕೆಯ ಬೆ ಲೆ ೨೦ ರೂ.

Utthana
Kannada Monthly Magazine ​
Utthana Trust
Keshavashilpa, Kempegowda Nagara
Bengaluru - 560019
Karnataka State , INDIA

Phone : 080-26612732
Email : utthana1965@gmail.com

ಉತ್ಥಾನದ ಹೊಸ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಈಮೈಲ್‌ ಅಂಚೆಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಿರಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಕ್ಕೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ