ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ
ಪ್ರಕಟಣೆಯ
58ನೇ
ವರ್ಷ

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ


  • ಆಂಗ್ಲರಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ಒಂದಷ್ಟು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವಷ್ಟೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂಡುಬರುವ ಚಿತ್ರಣ. ಇದೀಗ ಈ ನೆಲೆಯಿಂದಲೇ ತೊಡಗೋಣವಂತೆ.

    ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹೃದಯ
    ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಆಂಗ್ಲರು ತಕ್ಕಡಿಯ ಜತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಸೈನ್ಯವನ್ನೂ ತಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ರಾಜರು ’ಉದಾರ’ವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಸೈನ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡದ ರಾಜರುಗಳನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅದೇ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆದುದೇನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಶಾಸನವು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಆಂಗ್ಲರ ಕೈಗೆ ಹೋದುದು.

    ಆಂಗ್ಲರು ಮತ್ತವರ ಓರಗೆಯ ಇತರ ಐರೋಪ್ಯಮಂದಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವಾಗ ಈ ದೇಶವು ಏಕಶಾಸನವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಲವು ರಾಜರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಲವರು ರಾಜ್ಯ ಕಳಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಗ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ, ಆಗಲೂ ದೇಶದ ಹೃದಯಸ್ಥಾನಿಯೆನಿಸಿದ್ದ ದೆಹಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ರಾಜರ ಕೈತಪ್ಪಿ ಐನೂರು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದವು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಪಂಜಾಬ್ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಕೀಯರ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತೆನ್ನುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಂಗಾಳ, ಗುಜರಾತ್, ಭಾಗ್ಯನಗರ, ವಿಜಯಪುರ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಿಕ್ಕುಳಿದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಕೀಯ ಆಡಳಿತವೇ ವಿಜೃಂಭಿಸಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಶಾಸನ ಇದ್ದುದು ದೇಶದ ಕೆಲವೇ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ; ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೃದಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದು ಪರಕೀಯ ಶಾಸನವೇ.

    Please wait while flipbook is loading. For more related info, FAQs and issues please refer to DearFlip WordPress Flipbook Plugin Help documentation.

    ಕಸಿಯುವವರು ಒಂದುಮಾಡುತ್ತಾರೆ!

    ಆಂಗ್ಲರು ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತ ಸಾಧಿಸುತ್ತ ಸಮಗ್ರ ದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಯಶಪಡೆದರು. ತಗ್ಗಿ ಬಗ್ಗಿ ನಡೆದ ರಾಜರ ಕಡೆಗೆ ‘ಕೃಪಾ’ದೃಷ್ಟಿ ಬೀರಿದರು. ಅಂಥಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಶಾಸನವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಂಗ್ಲಾಧೀನ ಸ್ವಕೀಯ ರಾಜರ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಗೋವಾ, ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯಂಥ ಕೆಲವೆಡೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಐರೋಪ್ಯಮಂದಿಗೇ ’ಮೇಯಲು’ ಬಿಟ್ಟರು ಆಂಗ್ಲರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯಂತೂ ಪೂರಾ ಇದ್ದುದು ಪರಕೀಯ ಶಾಸನವೇ.
    ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಂಗ್ಲರು ದೇಶವನ್ನು ಹೀಗೆ ಒಂದುಮಾಡಿದವರೆಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿ ವಲಯದಿಂದ ಇದೀಗಲೂ ಪಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಹೌದಲ್ಲ! ಹಲವು ರಾಜರ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ, ಏಕಶಾಸನವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಈ ದೇಶ ಒಂದು ದೇಶ ಅಂತನ್ನಿಸಿಕೊಂಡದ್ದೇ ಆಂಗ್ಲರಿಂದ ಎಂದು ಗೋಣಾಡಿಸುವ ಮಂದಿಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೇ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ನೀವೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ, ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ, ಎಂದೂ ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿ ಇರದಿದ್ದ ನೀವು ಒಂದು ದೇಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಎಂದು ಆಂಗ್ಲರೇ ಸೂಚಿಸಿ ಭಾರತ ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ಹೆಸರನ್ನೂ ’ಭಾರತ ಮಾತಾ ಕೀ ಜಯ್’ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಘೋಷಣೆಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಿದರೇ? ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕ್ರೌರ್ಯದಿಂದ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೇರಿದವರ ಕುರಿತು ದ್ವೇಷವಲ್ಲವಾದರೂ ಮೋಹದಂಥ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರಕೂಡದೆಂಬ ಪ್ರಾಥಮಿಕಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಇಲ್ಲದವರಂತೆ ಪರದೇಶೀಮೋಹವನ್ನು ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

    ಪರಶಾಸನಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ

    ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೇರಿದ ಆಂಗ್ಲರಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ, ಆಗ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಂಗ್ಲರು ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆಯಂತೆಯೇ ಅವರಂತೆಯೇ ಇದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತಿತರ ಐರೋಪ್ಯರಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆಯೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಅದೇ ರೀತಿ ಅವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮೆರೆದ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮನಿಂದ, ಗುಜರಾತಿನ ನವಾಬನಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆಯೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ಆಗುತ್ತದೆಯಲ್ಲವೇ?

    ನವಾಬ, ನಿಜಾಮರಿಂದ ಪಡೆದದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೌದಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ ಹೌದಾದರೆ, ಅವರ ಹಾಗೆಯೇ ಬಂದು ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಅಧಿಕತರವಾಗಿ ಕ್ರೂರಶಾಸನ ನಡೆಸಿದ ಮೊಗಲರಾದಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪರಕೀಯರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
    ಆಂಗ್ಲರ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮರವನ್ನಷ್ಟೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರವೆನ್ನುವ, ಮಿಕ್ಕುಳಿದುವನ್ನು ಅಲ್ಲವೆನ್ನುವ ಇಲ್ಲವೇ ಅಲಕ್ಷಿಸುವ ಜಾಯಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಬೇರೇನೋ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಕಾರಣ ಇರಲಿಕ್ಕೇ ಬೇಕು. ಅದರ ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೊರಟರೆ ಅದು ಮತ್ತೆ ಆಕ್ರಮಕರ ವಾರಸಿಕೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತವರ ಬುಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅದಿರಲಿ.

    ಗುಲಾಮರಾಗಿಸಿದವರಿಂದ ಮುಕ್ತಿ

    ಈಗ, ಯಾರಾರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಪರಕೀಯರನ್ನೂ ದುಷ್ಮನ್ನುಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಪರಕೀಯರ ಜತೆಗೆ ಕೆಲವರು ಭಾರತಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗಿಯೂ ಮಾನವಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗಿಯೂ ಬಂದವರಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆರಡು ಬೇರೆಬೇರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇದೆ. ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯ-ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಒತ್ತುಕೊಡುವವ ಮನುಷ್ಯಪ್ರೇಮಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಭಾರತಪ್ರೇಮಿಯಾಗಲು ಅದರ ಜತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆ ಧರ್ಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ವಿದೇಶೀಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯಪ್ರೇಮಿಗಳು ಕರುಣೆಯಿಂದಲೂ ಭಾರತಪ್ರೇಮಿಗಳು ತಮ್ಮವರ/ಇನ್ನಾರೇ ಪರಕೀಯರ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಹೋರಾಟದಿಂದಲೂ ತಮ್ಮನ್ನಿಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡವರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ, ಅಂಥವರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

    ಅತಿಥಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿ, ರಿಲಿಜನ್ ಪ್ರಚಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾರುವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕ್ರಮೇಣ ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನವನ್ನೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುಲಾಮದೇಶವಾಗಿಸಿದ ಪರಕೀಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಯಾವುದೇ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

    ಚೆನ್ನಮ್ಮ-ಬೋಸ್ ಹೋರಾಟಗಳು

    ಈಗ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ತೊಡಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾದರೆ; ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಆಂಗ್ಲರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಒಂದು ಆವೇಶದಿಂದಲೋ ಪ್ರದೇಶಾಭಿಮಾನದಿಂದಲೋ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟವೆನ್ನುವುದಿದೆ. ಬರಿಯ ಆವೇಶಾಭಿಮಾನಗಳಿಂದ ಹಾಗೆಂದಾಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟದ ಕುರಿತ ಧ್ವನಿ ಕುಸಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಕೀಯನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಆ ರಾಜ್ಯ ಆತನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕುತ್ತರಿಸುವುದು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳಗೇ ವಿದ್ರೋಹಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಜನಾದವ ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧದ ವಿದ್ರೋಹವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರೆ ಅದು, ಅಂಥದ್ದು ಬರಿಯ ಯುದ್ಧವೋ ದಂಗೆಯೋ ಮತ್ತೊಂದೋ ಆದೀತೇ ಹೊರತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳದು. ಅದೇ ವಿದ್ರೋಹಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಪರಕೀಯರ ಜತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡೋ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಕೀಯರ ಸಹಕಾರ ಪಡಕೊಂಡೋ ತಮ್ಮದೇ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಅದನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಕ್ರಮವು ಬರಿಯ ಯುದ್ಧವಷ್ಟೇ ಆಗಿಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಪರಕೀಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶವೊಂದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕಾರ ನೀಡಬಲ್ಲ ಇನ್ನ್ಯಾರೋ ಪರಕೀಯರ ಮೂಲಕ ನಡೆಸುವ ಹೋರಾಟವೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಂದೊಂದು ಹೋರಾಟವನ್ನೂ ನೋಡಲು ಬರುತ್ತದೆ.

    ಆಗ; ಚೆನ್ನಮ್ಮ ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ವಿದ್ರೋಹಗೈದ ತನ್ನವರದೇ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಇನ್ನು ಆಕೆ ಥ್ಯಾಕರೆ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ್ದಂತೂ ಅಪ್ಪಟ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರವೇ. ಹಾಗೆಯೇ; ಪರದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಆಂಗ್ಲರ ವಿರುದ್ಧ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರು ಗೈದುದೂ ಮಹಾನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರವೇ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತುಹಲವು ಬಗೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟಗಳ ಮಾದರಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕೇಸಿಗುತ್ತದೆ.

    ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರದ ವಿವಿಧ ಮುಖ

    ರಾಜ್ಯವೊಂದರ ಶಾಸಕನಿಗೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂಬ ಏಕೈಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಷ್ಟೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವುದು. ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಕೈತಪ್ಪಿಹೋಗುವ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಆತ ಗೈಯುವ ಹೋರಾಟವು ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತ ನೆಲೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೂಡ. ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವ ಸಮಷ್ಟಿಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿ ತೊಡಗಿ ತನ್ನ ಯಾವುದೇ ತಂತ್ರವನ್ನು ಉನ್ನತಸ್ಥಿತಿಗೇರಿಸಬಲ್ಲ. ಆತ ಹೂಡುವ ಸಣ್ಣ ತಂತ್ರವೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟದ ವಿಶಾಲವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬಲ್ಲದು. ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹೋರಾಟವೂ ದಂಗೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೂ ಬಾರದೆ ಹೋಗಿಬಿಡಬಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯನ ಸ್ವಕೇಂದ್ರಿತ ಹೋರಾಟವೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂದುಹೋದೀತು.
    ಪರಕೀಯರ ಆಕ್ರಮಣವು ಅಂಥ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ. ತನ್ನೆಲ್ಲ ವೈರಿಗಳ ಜತೆಗೆಂತೋ ಅಂತೆಯೇ ಪರಕೀಯರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಆತ ಹೋರಾಡಿದನಲ್ಲ ಎಂಬ ಏಕೈಕ ಗುಣಾಂಶದಿಂದ ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಉದಾರವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸನ್ನಿವೇಶ ಹೀಗೂ ಬಂದೊದಗುತ್ತದೆ ನೋಡಿ: ಪರಕೀಯನೊಬ್ಬ ಸ್ವಕೀಯ ರಾಜನನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ವಕೀಯ ರಾಜ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪರಕೀಯನ ಸಹಕಾರ ಕೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಕೀಯರ ನಡುವೆ ಸಮರವೇರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರ ವಿರುದ್ಧದ ಯಾರ ಸಮರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರ? ಇದನ್ನು ಹೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಉನ್ನತ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸಂಗತಿಯಿದು.

    ಟಿಪ್ಪುವಿನ ವಿರುದ್ಧದ ಆಂಗ್ಲರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಚಿತ್ರವೂ ವಿಪರ್ಯಾಸಕರವೂ ಆಗಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶ! ಆಂಗ್ಲರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವೆಲ್ಲವನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲರು ಇಲ್ಲಿ ತಮಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಬಂದವನೊಡನೆ ಗೈದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಮುಂಚೆ ಬಂದ, ಪರಕೀಯ. ಆಂಗ್ಲರು ನಂತರ ಬಂದವರು. ಮುಂಚೆ ಬಂದವರು ನಂತರ ಬಂದವರ ಜತೆ ಹೋರಾಡಿದರೆ ಅದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನೆನ್ನುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಿದ್ದರೆ ಆಗ ವಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರು ದಿಲ್ಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟ ಎಂದೇ ಕರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಯಾರೂ ಕರೆದದ್ದು ದಾಖಲಾದ ಹಾಗಿಲ್ಲ!

    ಮೊದಲ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮರ
    ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೀರ ಸಾವರಕರ್ ಅವರು ೧೮೫೭ರ ಸಮರವನ್ನು ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಕೀಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಎಂಬ ಧ್ವನಿಯ ಜತೆಗೆ ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಗೈದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಬೇಕು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟವನ್ನು ಓರ್ವ ರಾಜನಾಗಿಯೋ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲೂ ಬರುತ್ತದೆ, ರಾಜರೂ ಸೇನಾನಿಗಳೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಮಷ್ಟಿಯಾದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. ೧೮೫೭ರ ಹೋರಾಟ ಎರಡನೆಯ ಬಗೆಯದು. ಆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವೇ ಸರಿ.
    ಬಹುಶಃ ಯಾರು ಮಾಡಿದ ಹೋರಾಟ, ಯಾರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಹೋರಾಟ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೋರಾಟದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಂದಷ್ಟು ನೋಡಿದೆವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

    ಉದಾತ್ತೀಕೃತ ದಾಸ್ಯ

    ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯು ಲೌಕಿಕ ದಾಸ್ಯವನ್ನೆಂದಿಗೂ ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಆತ್ಮವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಡರಿಸಿದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾದೀತಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ಜಾಡ್ಯ ಮತ್ತಿತರ ದೋಷಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾವು ನಾವೇ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೇರುವುದೋ ಅನುಭವಿಸುವುದೋ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು. ಇದು ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಎಸಗಿದ ಅಪಚಾರವೆಂತೋ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಘೋರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಎಸಗಿದ ಅಪಚಾರ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಆದ ಆತ್ಮವಸ್ತುವನ್ನು ಅನುಭಾವಿಸಿದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಅಚ್ಚರಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿ. ಇರಲಿ.
    ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು ಇಷ್ಟಕ್ಕಾಗಿ: ಲೌಕಿಕವಾಗಿ ದಾಸ್ಯವನ್ನೊಲ್ಲದ ನಾವು ಅಲೌಕಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉದಾತ್ತೀಕರಿಸಿಕೊಂಡೆವು. ದಾಸ್ಯವನ್ನಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಇಹದ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಂಧನವೆಂದೇ ಗಣಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವುದೇ ಜೀವನದ ಆತ್ಯಂತಿಕ ಲಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದೆವು. ಹಾಗೆ ಹೊಂದುವ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಮೋಕ್ಷವೆಂದೆವು. ಉಳಿದ ಸಭ್ಯತೆಯ ಮಂದಿ ಇಹದ ಸುಖಲೋಲುಪತೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಸ್ವರ್ಗದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬದುಕಿನ ಗಂತವ್ಯವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಯಾವುದೇ ಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲಸ್ವರೂಪವನ್ನನುಭವಿಸುವ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉದಾತ್ತಗೊಳಿಸಿದೆವು.

    ನಿರ್ದಾಸ್ಯದಿಂದ ಮೋಕ್ಷದೆಡೆಗೆ

    ದ್ವಂದ್ವಮಯವಾಗಿರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಡೆಯ-ದಾಸ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಇಂಥ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಅನುದಾತ್ತೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಪತನದಂಚಿಗೂ ಸಾಗಬಹುದು, ಉದಾತ್ತೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಇಹದಲ್ಲಿಯ ದಾಸ್ಯದ ಉದಾತ್ತೀಕರಣವೆಂದರೆ ಪರವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗಿನ ದಾಸ್ಯಭಾವ. ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ಒಡೆಯನಾದರೆ ಭಕ್ತ ದಾಸನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭಗವಂತನಿಗೆ ದಾಸನಾದವ ಮತ್ತಾರಿಗೂ ದಾಸನಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಯಜಮಾನನೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತಾರನ್ನೂ ಯಜಮಾನರ ಜಾಗದಲ್ಲಿಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಹದ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಮೀರುವ ಬಗೆಯೆಂದರೆ ಹೀಗೆ.
    ಇಲ್ಲಿಯ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ಮೀರುವಲ್ಲಿಂದ ತೊಡಗಿ ಪರದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅರಸುವಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಡುವೆ ಇರುವ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

    ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ

    ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ – ಇವು ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಾಗಿಯೂ ನೋಡಬಹುದು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೊದಲ ಹಂತ ಬಿಡುಗಡೆ. ನಮಗೆ ಬೇಡದ ಬಂಧನದಿಂದ, ನಮ್ಮ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಧನೆಗೆ ನಮ್ಮತನದ ಪ್ರಕಟೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಲ್ಲ ಎಲ್ಲದರಿಂದ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕು. ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ನಮ್ಮತನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗಬೇಕೆಂದೇ ನಾವಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನಾವೊಂದು ಸಮಾಜವಾಗಿಯೂ ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮವರಲ್ಲದ, ನಮ್ಮತನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಂಗ್ಲರಿಂದಲೋ ಮೊಗಲರಿಂದಲೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದೆವು, ಆದರೆ ನಮ್ಮತನದ ಪ್ರಕಟೀಕರಣವಾಗುವ ಬದಲು ಅವರ ಪಡಿಯಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆವು ಎಂದಾದರೆ ಅವರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲು ಮಾಡಿದ ಹೋರಾಟವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟವೆನಿಸದೇನೊ. ಅವರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನಾವು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸಮರಗೈದೆವು ಎಂಬಂತೆ ತೊಡಗಿದೆವು ಎಂದಾದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೀರ್ತಿಸಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರವನ್ನು ಒಂದು ದೊಂಬಿ ಎಂದಷ್ಟೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದೀತಲ್ಲವೆ?

    ನಮ್ಮತನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿತವಾದಾಗಲೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಮರವೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡೀತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ ಪರಕೀಯ ಶಾಸನವೆಂಬ ಒಂದು ಅಡ್ಡಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿಕೊಂಡೆವು. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಮತೀಯವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತುಹಲವು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮತನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೋ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟವಿನ್ನೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.

    ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಒಂದು ಹಂತ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಹೋರಾಟವು; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಮಗ್ರಗ್ರಹಿಕೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದೂ ಅಲ್ಲ, ಕೊನೆಯದೂ ಅಲ್ಲ.

    ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪರಿಕಲ್ಪನೆ

  • Please wait while flipbook is loading. For more related info, FAQs and issues please refer to DearFlip WordPress Flipbook Plugin Help documentation.

    ಯೋಜನಾರಹಿತ ಬೆಂಗಳೂರು ವಾಸಕ್ಕೆ ಅಯೋಗ್ಯ ಆಗಲಿದೆಯೆ?

  • ಸಾವರಕರರ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಲವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಆಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಯಥಾರ್ಥ ಗ್ರಹಿಕೆ ಅವಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕುರಿತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದವು. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರೂ ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದುದುಂಟು. ಆದರೆ 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಯಾಸಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತವನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಗಾಂಧಿಯವರೇ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಬಂದಿತು. ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿಯಾಗಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಬದಲಾಗುವ ಸಂಭವ ಕಡಮೆಯಿತ್ತು. ಈ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಬೇಕಾದುದು ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂದು ಸಾವರಕರರು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡತೊಡಗಿದರು. ಗಾಂಧಿಯವರ ಸದುದ್ದೇಶದ ಧೋರಣೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತೆ ಪರಿಮಿತವಾದುದೆಂಬ ಸಾವರಕರರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸತರ್ಕವೇ ಆಗಿದ್ದಿತು.

    1930ರ ದಶಕದ ನಡುಭಾಗದಿಂದಾಚೆಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ನೇತೃತ್ವವೂ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಗಾಂಧಿಯವರು ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ (ಸ್ಟ್ರಾಟೀಜಿಕ್) ಕಾರಣಗಳಿಂದ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲವು ನಿಲವುಗಳೂ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿ ವರ್ಗದಲ್ಲೇ ಅನೇಕರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನಕರವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ: ಹೈದರಾಬಾದ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹಿಂದೂಗಳು ಬವಣೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಮರ್ಥನೆಯೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಸಮಾಜ ಮೊದಲಾದ ಸಂಘಟನೆಗಳವರು ಸಂಘರ್ಷದ ಹೊಣೆ ಹೊರಬೇಕಾಯಿತು. 1930ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ವಾಧೀನತಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಲಿ ಅನಂತರದ ‘ಭಾರತ್ ಛೋಡೋ’ ಕರೆಯಾಗಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಗತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಜನಶಕ್ತಿಯು ಹ್ರಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಿತ್ತೆಂದೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಚೇತರಿಕೆ ಬಂದದ್ದು ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅವಸಾನ ದಶೆಯಿಂದಲಷ್ಟೆ.

    ರಾಜನೀತಿಪ್ರೇರಿತ ನಿಲವು

    ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಆ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನೊಡನೆ ಸಹಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದೊಂದು ಕೌತುಕಕರ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಗಾಂಧಿಯವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಭಾರತ ಶಕ್ಯವಿದ್ದ ಸಹಕಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ನೀಡುವುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು; ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಭಾರತೀಯ ತರುಣರಿಗೆ ಕರೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದರು. (ಆ ಕರೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೂ ಸ್ಪಂದನ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಬೇರೆ ವಿಷಯ.) ಎದ್ದುತೋರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನ ನಿಲವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಪ್ರಬುದ್ಧ ವಿಚಾರಪರಾಮರ್ಶನೆಯೂ ಇದ್ದಿತೆಂದೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಾವರಕರರು ಹೇಳಿದುದು ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ಯುವಕರು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇನೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಸಮರಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಂದೆ ದೇಶದ ಹಿತಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು.

    ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಕರರದು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

    ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವೈಸರಾಯ್ ಲಿನ್ಲಿತ್ಗೋ ಸಾವರಕರರನ್ನು ವಿಚಾರವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸಿದ್ದ. ಸಾವರಕರರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದ ಲಿನ್ಲಿತ್ಗೋ ಉದ್ಗರಿಸಿದ: “ಯುದ್ಧಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಸಾಂದರ್ಭಿಕತೆಯನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಅಭಿಮತ ತಳೆದ ಏಕೈಕ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞರೆಂದರೆ ಸಾವರಕರರು.”

    ಮುಂದೆ ಅನತಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸ್ವದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸತರ್ಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದವರು ಸಾವರಕರ್. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಧಾರೆಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯರತರಾಗಿ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರು ಮೆರೆದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಸಾಹಸವೇ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಿರುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತೆಂಬುದು ಸುವಿದಿತ.

    ತಾನು ಆಂಗ್ಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಘಟನೆಯನ್ನು ಆಗಗೊಡೆನೆಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ವಿನ್‍ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಘೋಷಿಸಿದುದು ಹೌದಾದರೂ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಹಕಾರದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಆತ ಗ್ರಹಿಸಿಯೇ ಇದ್ದ. ನಿಕಟ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಭಾರತದ ಸಹಕಾರದ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ಆತ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸಂಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದುದು.

    ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿರೋಧವೆಂಬ ಆರೋಪ

    ಹಲವು ‘ದೃಷ್ಟಿದೋಷ’ಗಳೂ ಸಾವರಕರರ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾದವು. ಸಾವರಕರರು ಇತಿಹಾಸದ ಗಹನ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ನಿಲವುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಂದವರು. ಇತಿಹಾಸಪರಿಜ್ಞಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇಲ್ಲದವರು ಸಾವರಕರರನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕರೆಂದು ಕರೆದರು. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ: ಶಿವಾಜಿಮಹಾರಾಜರ ವ್ಯೂಹಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವರಕರರು ಮರಾಠರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನೂ ಸಾಹಸವಂತಿಕೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಜವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಟೀಕಾಕಾರರು ಸಾವರಕರರಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿರೋಧಿ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೊಡಿಸಿದರು. ಸಾವರಕರರ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕರೆಂಬ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾದದ್ದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸ.

    ಇಂತಹ ಆರೋಪಗಳ ಪೊಳ್ಳುತನ ಸ್ಪಷ್ಟವೇ ಆಗಿದೆ. ಇಡೀ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವೇ ಇಸ್ಲಾಮೀಕೃತವಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಶಿವಾಜಿಮಹಾರಾಜರು ಶತಾಯಗತಾಯ ತಡೆಯಲು ಉಜ್ಜುಗಿಸಿದರು. ಅಂತಹವರನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವುದು ಅಪರಾಧವಾದೀತೆ? ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ 1857ರ ಮಹಾಸಂಗ್ರಾಮದ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಸಾವರಕರರು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಹಿಂದೂಗಳಷ್ಟೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದುದನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ.

    ಇನ್ನು ಶಿವಾಜಿಯಾದರೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾದೀತೆ? ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ವಮತಾಚರಣೆಗೆ ಶಿವಾಜಿಮಹಾರಾಜರು ಸತತ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೇ ನೀಡಿದ್ದರಲ್ಲವೆ?

    * * *

    1930ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಬಂಧಗಳು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿ ತಲಪಿದ್ದವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. 1920ರ ದಶಕದ ಖಿಲಾಫತ್ ಆಂದೋಲನದಂತಹ ವಿಕಟತೆಗಳೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನ ಮಾನಸಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ತರದೆಹೋದವು.

    ತುಷ್ಟೀಕರಣವಿಕೃತ ಧೋರಣೆ

    ಸಾವರಕರರು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದುದು ತುಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು. ತುಷ್ಟೀಕರಣ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗೂ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಲಾಭವೂ ಘಟಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಕ ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನ ತಥೋಕ್ತ ‘ಅಸಹಾಯಕತೆ’ಯನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸದಾ ಲಾಭ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ – ಎಂಬ ಮಾರ್ಲೆ ಮಹಾಶಯನ ವ್ಯಂಗ್ಯೋಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನಂತರದ ಇತಿಹಾಸವು ನಿಜಗೊಳಿಸಿತು.

    ಸಾಮರಸ್ಯದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಕ ಸಮಾಜವು ಸದಾ ಅವನತವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಾರದೆಂಬುದು ಸಾವರಕರರ ದೃಢವಾದ ನಿಲವು ಆಗಿದ್ದಿತು. ಈ ವಿಕೃತಿಗೆ ಪರಿಹಾರವು ಈಗಲೂ ಇನ್ನೂ ಹೊಮ್ಮಬೇಕಾಗಿದೆ.

    ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಪಾತವು ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದಾಗುತ್ತದೆಂದು ಸಾವರಕರರು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹೇಳುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದರು. ಸಾವರಕರರ ಈ ಚಿಂತನೆಯ ಸತರ್ಕತೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇಶವಿಭಜನೆಗೆ ಆಧಾರವಾದ ಮೌಂಟ್‍ಬ್ಯಾಟನ್ ಯೋಜನೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಪಡಿಸಿತು. ಪಂಜಾಬ್, ಬಂಗಾಳಗಳ ಅರ್ಧಭಾಗ ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಉಳಿದುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಸಾವರಕರರು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಂಡಿಸಿದ್ದ ಚಿಂತನೆ.

    ಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಸಾವರಕರರ ಹೆಗಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ ಸರ್ಕಾರ ಬಳಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಸಾವರಕರರು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ ಅಸ್ಖಲಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾಪರ ನಿಲವುಗಳು.

    ‘ಹಿಂದು’, ‘ಹಿಂದುತ್ವ’ ಶಬ್ದಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಸಹನೆ ಮೂಡಿದುದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಷ್ಟೆ. ಈಗಿನ ಸಮಾಲೋಚಕರ ಕಟುಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಮೆಕಾಲೆ ಮಹಾಶಯನೂ ಈ ದೇಶದ ಜನತೆಯನ್ನು ‘ಹಿಂದೂಗಳು’ ಎಂದೇ ಪರಿಭಾಷೆಗೊಳಿಸಿದ್ದ.

    ತಾರತಮ್ಯರಾಷ್ಟ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ

    ದೇಶದ ಮುಂದಿರುವ ಒಂದೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದದ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಸಾವರಕರರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಹಲವಾರು ಮುನ್ನೋಟಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದವು. ಎಲ್ಲ ಮತಪಂಥಗಳವರಿಗೂ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಬೇಕಾದುದೇನಿಲ್ಲ. ಸಾವರಕರರ ವಿರೋಧವಿದ್ದುದು ಮತಾಧಾರಿತ ತುಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕೆ.

    1938ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವರಕರರು ಲಾಹೋರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತ “ತಾವೂ ಜಿನ್ನಾರವರೂ ಮತೀಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವುದು ಏಕೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಸಾವರಕರರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ. ಜಿನ್ನಾರವರು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಅಧಿಕತರ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಕೋರುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರ ಇರಲಿ ಎಂದು.”

    1942ರಲ್ಲಿ ಲಖ್ನೌದಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಒಂದು ಗಣ್ಯ ವರ್ಗವು ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಸ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಉಭಯರೂ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಾಗ ಸಾವರಕರರು ಅದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

    ಸಾವರಕರರತಥ್ಯದರ್ಶನ

    ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಇರಬೇಕೆಂಬ ನಿಲವನ್ನು ಸಾವರಕರರು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ತಳೆದಿದ್ದುದುಂಟು. ಇದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ ‘ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ’ ಕುರಿತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಪಂಥದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ವಿಘ್ನ ತಂದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ‘ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಕ’ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ತುಷ್ಟೀಕರಣ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಗತಿಗೂ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೂ ಭಂಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು. ಸಾವರಕರರ ಈ ದೃಷ್ಟಿಯ ತಥ್ಯತೆಯೂ ಅನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೆಗೊಂಡಿದೆ.

    ಸಾವರಕರರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವು ಶಕ್ತಿವಂತವಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೇ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ – ಎಂಬುದು. ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವಿಲ್ ಡ್ಯುರಂಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಚಿಂತಕರು ಇದೇ ಅಭಿಮತ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು.

    ದೇಶವಿಭಜನೆಯ ತರುವಾಯವೂ ಭಾರತದೊಳಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 1952ರಲ್ಲಿ (ಪುಣೆಯ ನಗರಸಭೆಯ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) ಸಾವರಕರ್ ನೊಂದು ಹೇಳಿದರು:

    “ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದುದರ ಬಗೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದೆ. ದುರದೃಷ್ಟದಿಂದ ನಾನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ ಶಂಕೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿಜಗೊಂಡಿವೆ. ನನ್ನ ಶಂಕೆಯು ನಿರಾಧಾರವೆಂದು ಸಾಬೀತುಗೊಂಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದರಿಂದ ನನಗಿಂತ ಹರ್ಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವರು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ.”

    1940ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಧ್ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತದಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದಾಗ ಅದು ಆಗಾಮಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾದ ಕ್ರಮ – ಎಂದು ಸಾವರಕರರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದರು. ಅನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆದದ್ದಾದರೂ ಏನು? ‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಗುವುದಾದರೆ ನನ್ನ ಹೆಣದ ಮೇಲೆ’ ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ನೆಹರು ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದರೇನೋ ಹೌದು. ಆದರೆ ಅದಾದ ಆರೇಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಸಾವರಕರರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಂತೆಯೆ ವಿಭಜನೆ ನಡೆದುಹೋಯಿತು.                                               

      (ಸಶೇಷ)

    ವಾಸ್ತವಪ್ರಜ್ಞೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಚಿಂತನೆ

  • ಗಾಂಧಿಯವರೂ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪರವಾಗಿದ್ದವರೇ. ಆದರೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಡಲು ಹೊರಟವರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಸಾವರಕರ್. ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೊ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಸ್ವಾಸ್ಥö್ಯಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದ್ದ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲಬಾಹ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಹ ರೂಢಿಗಳಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗತಿಶೀಲತೆ ಉಂಟಾದೀತುಎಂಬುದು ಸಾವರಕರರ ಪರಾಮರ್ಶನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪೌರೋಹಿತ್ಯಾದಿ ಕಲಾಪಗಳು ಒಂದು ವರ್ಗದವರಿಗೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದುದು; ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧ; ಮತಾಂತರಿತರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ನಿಷೇಧ; – ಇಂತಹ ಪರಿಮಿತಿಗಳು ಸಮಾಜದ ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆಎಂದು ಸಾವರಕರರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

    ಜನರ ಮನದಲ್ಲಿ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ನಿರಾಧಾರ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಎಷ್ಟು ದೃಢವಾಗಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚಾಟಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವಮಟ್ಟಿಗೆ ದುಷ್ಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

    ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೋಭಾವವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ನಿಲವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಸಂದೇಹದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

    ಒಂದು ಸುತರಾಂ ಆಧಾರರಹಿತ ಭಾವನೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದುದೆಂದರೆ ಸಾವರಕರರ ಪ್ರಭುತ್ವವಿರೋಧಿ ಧೋರಣೆಗಳ ಮೂಲ ಆಶಯವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂಬುದು.

    ಈ ಜಾಡಿನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು ಬುಡವಿಲ್ಲದವೆಂಬುದು ಸಾವರಕರರ ಮಾತು-ಬರಹ-ವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಸ್ಫುಟಪಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕರಾಗಿರುವ ವಿಷಯ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ; ವಿಜ್ಞಾನಸಂಬಂಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವರಕರರ ಚಿಂತನೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಪರವಾಗಿದ್ದಿತೆಂದರೆ ಅದರಿಂದ ತಥೋಕ್ತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕರೂ ವಿಚಲಿತರಾದದ್ದುಂಟು. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ: ಸಾವರಕರರು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಆಗ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ’ಗಳೆನಿಸಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ಯೂ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮದ ಊರ್ಜಿತತೆಗೆ ಮಾರಕ – ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದವರಿಗೆ ಆಗಲೂ ಈಗಲೂ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ.

    ಈ ಮಾನಸಿಕ ದ್ವಿಮುಖತೆ ಹಲವು ವಿನೋದಕರ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಎಡೆಗೊಟ್ಟದ್ದೂ ಉಂಟು. ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗಾಯಿತು. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವರಕರರ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರದ ಚಿಂತಕರೊಬ್ಬರು ಸಾವರಕರರನ್ನು ಕುರಿತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗ್ರಂಥವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅದು ಬಹುಮಂದಿಯ ಆದರಣೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜನವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಸುಗುಸು ಪ್ರಚಾರವೆಂದರೆ ಆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸಾವರಕರರನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರು – ಎಂದು!

    ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಚಿಂತನೆ

    ಯಾವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಾವರಕರರು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕಾಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಮೇಲಣ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

    ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಸವಲತ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ಆಮಿಷಗಳ ಮೂಲಕ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾವರಕರರ ವಿರೋಧ ಇದ್ದಿತೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ‘ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ’ರೆಂಬ ಅಥವಾ ‘ಮುಸ್ಲಿಂವಿರೋಧಿ’ಗಳೆಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸುವುದು ಬಾಲಿಶವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

    ಸಾವರಕರರ ಚಿಂತನೆ ಸದಾ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಮಕಾಲೀನರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಡವಳಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ತ್ವದವಾಗಿದ್ದವೆಂಬುದು ಈಗ ಮೆಲುಕುಹಾಕಿದರೆ ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ತರುಣರೆಲ್ಲ ಪ್ರತಿದಿನ ದೇಹವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಒಂದು ಸೂತ್ರ. ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿ ವರ್ಗದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರು ವ್ಯಾಯಾಮಶೀಲರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂ ಯುವಕರು ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಮಂಡನೆಯ ತಾರ್ಕಿಕತೆ ಹಲವು ದಶಕಗಳಾದ ಮೇಲೆ ನೇತಾಜಿಯವರ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಫೌಜ್ ಪ್ರವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೆಗೊಂಡಿತು.

    ಸಾವರಕರರ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಹಲವರು ಒಪ್ಪದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾವರಕರರ ಸಮಾಜಸುಧಾರಕ ಪ್ರಯಾಸಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಸಾಮಯಿಕತೆಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ‘ಫ್ಯಾಷನಬಲ್’ ಆಗಿರದಿದ್ದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೋದ್ಯಮ, ಭಾಷೆಯ ಸಂಸ್ಕರಣ ಮೊದಲಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಶ್ರಮವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿದ ಸಾವರಕರರನ್ನು ‘ಸ್ವಾತಂತ್ರö್ಯವೀರ’ರೆಂದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯವರೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

    ಸುಧಾರಣದೃಷ್ಟಿ

    ವಿದೇಶೀ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘರ್ಷವು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ್ದು ಆಗಬೇಕೆಂದು ಸಾವರಕರರು ಅಪೇಕ್ಷೆಪಟ್ಟಂತೆಯೆ ಸಮಾಜಸುಧಾರಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರದು ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಇದು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಿಲಕರ ಚಿಂತನೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಎಂಬಂತೆ ಇದ್ದಿತು. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹಿತದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮೊದಲಾದ ಸುಧಾರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೇನೋ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಆ ಜಾಡಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಾವಳಿಗೆ ತಿಲಕರ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಇದ್ದರೂ ಅವು ಆಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತವೆಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿತು. ಇದರ ಬಗೆಗೆ ಗಾಢವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದ ಸಾವರಕರರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೆ ಎಲ್ಲ ಸುಧಾರಕ ಕಾರ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ನಿಲವನ್ನು ತಳೆದರು. ಗಾಂಧಿಯವರೂ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪರವಾಗಿದ್ದವರೇ. ಆದರೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಡಲು ಹೊರಟವರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಸಾವರಕರ್.

    ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೊ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಸ್ವಾಸ್ಥö್ಯಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದ್ದ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲಬಾಹ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಹ ರೂಢಿಗಳಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗತಿಶೀಲತೆ ಉಂಟಾದೀತು – ಎಂಬುದು ಸಾವರಕರರ ಪರಾಮರ್ಶನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪೌರೋಹಿತ್ಯಾದಿ ಕಲಾಪಗಳು ಒಂದು ವರ್ಗದವರಿಗೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದುದು; ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧ; ಮತಾಂತರಿತರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ನಿಷೇಧ; – ಇಂತಹ ಪರಿಮಿತಿಗಳು ಸಮಾಜದ ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ – ಎಂದು ಸಾವರಕರರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಪಾದದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಡಿನ ಚಿಂತನೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವೆಂದೇ ಎನಿಸಿತು. ಈ ಸತರ್ಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮಾಜದ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯುವುದು ಆಗ ಸುಲಭವಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಾಜವರ್ಗದ ಅಸಹಕಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುವ ಸಂಭವದ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ಸಾವರಕರರು ಹಿಂದೆಗೆಯದೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೆಯ ಪರವಾಗಿಯೂ ದಯಾನಂದಸರಸ್ವತಿಗಳು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ್ದ ಪರಾವರ್ತನದ ಪರವಾಗಿಯೂ ದೃಢವಾದ ನಿಲವನ್ನು ತಳೆದರು. ಅಂಡಮಾನಿನ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದಂತೆಲ್ಲ ಸಾವರಕರರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೆ ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸತೊಡಗಿತ್ತು.

    ದ್ರಷ್ಟಾರ ಸಾವರಕರ್ ಲೇಖನಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: https://utthana.in/?tag=savarkar

    ಪತಿತಪಾವನಮಂದಿರ

    ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಬಂಧನಮುಕ್ತರಾಗಿ ರತ್ನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಸಾವರಕರ್ ತಮ್ಮ ಸಮಾಜಸುಧಾರಣ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲೆಳಸಿದರು. ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕ್ರಮವೆಂದರೆ ಪತಿತಪಾವನಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪನೆ.

    ಪತಿತಪಾವನಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅದರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯನ್ನು ವೈದಿಕ ಕಲಾಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಓರ್ವ ನಿಮ್ನಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದಾತನಿಂದ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ ಮುಕ್ತವಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದೆಂದು ಮೊದಲೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆಯಿತು. ಸಾವರಕರರ ಆಶಯವಿದ್ದದ್ದು ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಎಲ್ಲ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಥೋಕ್ತ ‘ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ’ ವರ್ಗದವರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿ ಸಾವರಕರರು ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳವರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭೋಜನ ಮೊದಲಾದ ಪೂರಕ ಕಾರ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನೂ ಸಾವರಕರರು ನಡೆಸಿದರು.

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊ ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮಿಂದಾದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು ಸಾವರಕರ್.

    ಸಾವರಕರರನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಜಡರೆಂದು ನಿರಾಧಾರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುವ ಪ್ರಥೆ ಮನೆಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಮೇಲಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾಯಿತು.

    ೧೯೩೧ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪತಿತಪಾವನಮಂದಿರದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣ ಸಮ್ಮೇಳನವೊಂದು ಆಯೋಜಿತವಾಯಿತು. ಸಾವರಕರರೇ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. ಸವರ್ಣೀಯರು ನಿಮ್ನಜಾತಿಗಳವರ ಬಗೆಗೆ ತಾಯಿಯು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತಹ ವಾತ್ಸಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಬೇಕು – ಎಂದು ಸಾವರಕರರು ಭಾವೋದ್ವಿಗ್ನರಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

    ಪ್ರಯತ್ನದಾರ್ಢ್ಯ

    ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೆಯ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವರಕರರು ಕೈಗೊಂಡ ದೃಢಮನಸ್ಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಠ್ಠಲರಾವ್‌ಜೀ ಶಿಂಧೆ ಮೊದಲಾದ ಗಣ್ಯರೆಲ್ಲ ಹಾರ್ದವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿ ಶುಭಾಶÀಂಸನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.

    ಸಾವರಕರರು ಕೇವಲ ಅಂಧ ಸ್ವದೇಶಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಳವಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರಲ್ಲ. ಅವರ ನಿರ್ಧಾರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರದೇ ಆರಂಭಕಾಲದ ಕವಿತೆಯೊಳಗಿನ ಒಂದು ಚರಣದ ಮಾತುಗಳು ಇವು:

    “ನಾವು ಕೇವಲ ಅಂಧಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವವರಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವು ಮನುಷ್ಯಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿರುವಂತಹದು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ನೈಜ ಇತಿಹಾಸದ ಸಮರ್ಥನೆಯೂ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಸವು ಬೆಂಕಿಯೊಡನೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡಿದಂತೆ ಎಂಬುದರ ಅರಿವೂ ನಮಗೆ ಇದೆ. ನಾವು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಾರ್ಗ ದುರ್ಗಮವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿದೂ ನಾವು ಆತ್ಮಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದೇವೆ.”

    ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಬಾಹ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಇದ್ದಾಗಲೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಅಸಂಪೃಕ್ತರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾವ್ಯರಚನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವರಕರರು ತೊಡಗಿಕೊಂಡದ್ದು ಒಂದು ಅನುಪಮ ಸಾಧನೆ ಎಂಬುದು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮನೋದಾರ್ಢ್ಯವು ಸಕಲವಿಧ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲಿಯೂ ವಿರಳವಾಗಷ್ಟೆ ಕಾಣಬಹುದು. ವಿಸ್ಮಯಕರ ಅಂತಃಶ್ಚೈನ್ಯವೇ  ಅದರ ಮೂಲಸ್ರೋತ.

    ಸ್ಥಾನಬದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವರಕರರು ತಮ್ಮ ಸಮಾಜಾಭಿಮುಖತೆಯನ್ನು ಬೇರೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು. ಅದೆಂದರೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೆಯ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾನ್ವಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಗಾಢಶ್ರದ್ಧೆ ಇದ್ದದ್ದೇ. ಈ ದಿಕ್ಕಿನ ಆಂದೋಲನ ಆಗಿನ ಎಂದರೆ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಭಾಗದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಗತವೆಂದು ಅವರು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸೂಕ್ಷಾö್ಮಂಶಗಳನ್ನೂ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾನಿವಾರಣೆಯು ಸಮಾಜಹಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧುನಿಕಮನಸ್ಕರಾರೂ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೂ ಮಹಿಳಾಕಲ್ಯಾಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕ್ಷಾತ್ರಗುಣವರ್ಧನೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಂತೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸುಧಾರಣ ಕ್ಷೇತ್ರ – ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಚಿಂತನೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸಾವರಕರರು ಆ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಇನ್ನು ಹಲವು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು; ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಆಚರಣೆಯು ಸನಾತನ ಹಿಂದೂಧರ್ಮಕ್ಕೇ ಅನುಗುಣವಾದುದಲ್ಲ – ಎಂದು ಮಂಡನೆ ಮಾಡಿದರು.

    ತಿಲಕ್ ಚಿಂತನಧಾರೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ

    ಇದಾದರೋ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ಚಿಂತನೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಯಾರು ಹಿಂದೂ ಎಂಬ ಬಗೆಗೆ ತಿಲಕರು ನೀಡಿದ್ದ ಸೂತ್ರೀಕರಣದ ಆಶಯವನ್ನು ಸಾವರಕರರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಫುಟೀಕರಿಸಿದರು; ಭಾರತವನ್ನು ತಂದೆಯೆಂದೂ ತಾಯಿಯೆಂದೂ ಯಾರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೋ ಅವರು – ಯಾವುದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರಿರಲಿ – ಹಿಂದೂಗಳೇ ಎಂದು ಸಾರಿದರು.

    ಆಸಿಂಧು-ಸಿಂಧು-ಪರ್ಯಂತಾ

    ಯಸ್ಯ ಭಾರತ ಭೂಮಿಕಾ |

    ಪಿತೃಭೂಃ ಪುಣ್ಯಭೂಶ್ಚೆöÊವ

    ಸ ವೈ ಹಿಂದುರಿತಿ ಸ್ಮೃತಃ ||

    ಸಾವರಕರರ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪಂದನ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದಾದ ಏಳೆಂಟು ದಶಕಗಳ ತರುವಾಯವೂ ಅನುಸರಣೀಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಸಮಾಜಸುಧಾರಣೆಯೊಂದರ ಆವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಸಾವರಕರರು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೆ ತೀಕ್ಷ÷್ಣ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದುದು ಸ್ಮರಣೀಯ.

    ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ನಡವಳಿಗಳಿಗೆ ವೈಚಾರಿಕ-ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರ ಇರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಸಾವರಕರ್. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ರೂಢಿವಾದಿಗಳೆಂದೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕರೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.

    ಅವರನ್ನು ‘ಜಾತಿವಾದಿ’ಗಳೊಡನೆಯೂ ‘ಮೂಲಭೂತವಾದಿ’ಗಳೊಡನೆಯೂ ಸಮೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ದೊರೆಯದು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರಾಕಾರಕ್ಕೆ ಸಾವರಕರರ ದೃಗ್ರೀತಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆಯೇ? – ಎಂದರೆ, ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವರಕರರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಲಗತಿಯಿಂದ ಒಳಸರಿದಿದ್ದ, ವಿಸ್ಮರಣೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆಯಾಮಕ್ಕೆ ಸ್ವರಭಾರ ನೀಡಿ ಸ್ಫುಟೀಕರಿಸಿದ್ದು.

    ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬಾಲವಿಧವೆಯರ ಬವಣೆ ಕುರಿತು ಮಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದವರು ಸಾವರಕರ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಲಯಗಳ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ದ್ವಾರ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳವರಿಗೂ ತೆರೆದಿರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಚಾರಾಭಿಯಾನ ನಡೆಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಹಲವಾರೆಡೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ ಸಾವರಕರರನ್ನು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯಾದರೂ ಇಂದಿನವರು ನೆನೆಯಬೇಡವೆ?

    ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

    ಅಂಬೇಡ್ಕರರಿಗೂ ಸಾವರಕರರಿಗೂ ನಡುವೆ ಹಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದಗಳಿದ್ದವು. ಹೀಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಆಡಿರುವ ಮಾತುಗಳು ಈ ಇಬ್ಬರು ದೇಶಭಕ್ತರ ಸಮುನ್ನತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತವೆ: “ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಬಗ್ಗೆ ಸಾವರಕರರಿಗೆ ವಿದ್ವೇಷವಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಸಾವರಕರರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವೆಸಗಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.” (‘Pakistan or the Partition of India’ by Ambedkar, ಪುಟ 132). ಮುಂದುವರಿದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೀಗೆಂದಿದ್ದಾರೆ: “ಸಾವರಕರರು ಮುಂದೊಡ್ಡಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಂತನೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವೂ, ಧೈರ್ಯವಂತವೂ, ನಿರ್ಣಾಯಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ‘ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ’ರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ನಿಲವು ಅನಿಯಮಿತವೂ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವೂ, ಅನಿಶ್ಚಿತವೂ ಆಗಿದೆ.” (ಪುಟ ೧೩೩).

    • ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಜನಪದೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಕ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅರಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ. ಸಾವರಕರರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವತಸ್ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯೆಲ್ಲ ನೇರವಾಗಿತ್ತು. “ಈ ದೇಶವನ್ನು ನಾವು ಹಿಂದುಸ್ಥಾನವೆಂದು ಕರೆದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂದುಗಳಲ್ಲದವರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆಯೆ?… ಚೀನಾ, ಹಂಗೇರಿ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಮೊದಲಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಂದು ಈ ದೇಶಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆಯೆ?” (೧೯೩೯ರ ಕೋಲ್ಕತಾದ ಹಿಂದು ಮಹಾಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಭಾಷಣ.)
    • ಮತಾಂತರದ ಪರಿಣಾಮ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂತರವೇ; ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದಲೂ ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕು – ಎಂದು ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಸಾವರಕರ್.
    • ಮತಾಂತರಿತರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾತೃಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ಶುದ್ಧಿ’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾವರಕರ್ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.

    * * *

    ರಾಷ್ಟ್ರನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾವರಕರ್ ನೀಡಿದ ದಿಶಾದರ್ಶನದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಅವರ ನಿಧನದ ಐವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಪ್ರಸ್ಫುಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

    ಮುಂಬಯಿಯ ಒಂದು ಸ್ಮರಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ (೫-೩-೧೯೬೬) ಶ್ರೀಗುರೂಜಿ ನೀಡಿದ ಕರೆ ನಮಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಲಿ.

    “ಸಾವರಕರರಷ್ಟು ಓಜಃಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಸಾತತ್ಯದಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬೇರಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಮಾಡಲಾರರು. ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ ಅವರ ದಿಶಾದರ್ಶನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿರುವಷ್ಟು ಶ್ರಮಿಸೋಣ.”

                            (ಸಶೇಷ)

    ಸಾವರಕರ್ ‘ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ’ರೆ?

  • Please wait while flipbook is loading. For more related info, FAQs and issues please refer to DearFlip WordPress Flipbook Plugin Help documentation.

    ಮತಾಂತರ: ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ

ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪರಿಕಲ್ಪನೆ

ಆಂಗ್ಲರಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ಒಂದಷ್ಟು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವಷ್ಟೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂಡುಬರುವ ಚಿತ್ರಣ. ಇದೀಗ ಈ ನೆಲೆಯಿಂದಲೇ ತೊಡಗೋಣವಂತೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹೃದಯವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಆಂಗ್ಲರು ತಕ್ಕಡಿಯ ಜತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಸೈನ್ಯವನ್ನೂ ತಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ರಾಜರು...

ವಾಸ್ತವಪ್ರಜ್ಞೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಚಿಂತನೆ
ವಾಸ್ತವಪ್ರಜ್ಞೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಚಿಂತನೆ

ಸಾವರಕರರ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಲವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಆಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಯಥಾರ್ಥ ಗ್ರಹಿಕೆ ಅವಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕುರಿತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದವು. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರೂ ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದುದುಂಟು. ಆದರೆ 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಯಾಸಗಳು...

ಸಾವರಕರ್ ‘ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ’ರೆ?
ಸಾವರಕರ್ ‘ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ’ರೆ?

ಗಾಂಧಿಯವರೂ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪರವಾಗಿದ್ದವರೇ. ಆದರೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಡಲು ಹೊರಟವರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಸಾವರಕರ್. ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೊ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಸ್ವಾಸ್ಥö್ಯಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದ್ದ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲಬಾಹ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಹ ರೂಢಿಗಳಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗತಿಶೀಲತೆ...

ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪರಿಕಲ್ಪನೆ

ಆಂಗ್ಲರಿಂದ ಪಡೆದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ಒಂದಷ್ಟು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವಷ್ಟೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂಡುಬರುವ ಚಿತ್ರಣ. ಇದೀಗ ಈ ನೆಲೆಯಿಂದಲೇ ತೊಡಗೋಣವಂತೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹೃದಯವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಆಂಗ್ಲರು ತಕ್ಕಡಿಯ ಜತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಸೈನ್ಯವನ್ನೂ ತಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ರಾಜರು...

ವಾಸ್ತವಪ್ರಜ್ಞೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಚಿಂತನೆ
ವಾಸ್ತವಪ್ರಜ್ಞೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಚಿಂತನೆ

ಸಾವರಕರರ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಲವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಆಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಯಥಾರ್ಥ ಗ್ರಹಿಕೆ ಅವಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕುರಿತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದವು. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರೂ ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದುದುಂಟು. ಆದರೆ 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಯಾಸಗಳು...

ಸಾವರಕರ್ ‘ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ’ರೆ?
ಸಾವರಕರ್ ‘ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ’ರೆ?

ಗಾಂಧಿಯವರೂ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪರವಾಗಿದ್ದವರೇ. ಆದರೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಡಲು ಹೊರಟವರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಸಾವರಕರ್. ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೊ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಸ್ವಾಸ್ಥö್ಯಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದ್ದ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲಬಾಹ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಹ ರೂಢಿಗಳಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗತಿಶೀಲತೆ...

ಅಮ್ಮಾ ತಾಯಿ ವಿಭೂತಿ
ಅಮ್ಮಾ ತಾಯಿ ವಿಭೂತಿ

ಅಮ್ಮಾ ತಾಯಿ ವಿಭೂತಿ ರಸವಂತಿ ನೀ ಜಸವಂತಿ ನೊಸಲಿನ ಹೊಸಲಾಗೆ ಕುಂತಿ ||೧|| ನನಗೋ ಬಸವಣ್ಣನ ನೆನಪೇ ಬಂತಿ ಹುಳ ಹತ್ತಿ ದೇಹ ಜಂತಿ ಮೂರರ ಕಾಯ ಆರರ ಗಾಯ ಇದು ಮಾಯಲು ವಿಭೂತಿಯ ದಯ ಬೇಕಯ್ಯ ಅಮ್ಮಾ ತಾಯಿ ವಿಭೂತಿ...

ಜೇನುಗೂಡು
ಜೇನುಗೂಡು

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಸ್ಸೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ನೋಡ್ತಾನೇ ಇದ್ದ ಈ ಕುಸುಮನಿಗೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರö್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಆಗಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಖುಷಿಯಾದಂತಿತ್ತು. ಟಾನಿಕ್ ಕುಡಿದಂಗೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ ತರ‍್ಸೋದು ನೋಡ್ದಾಗ ‘ನನಗ್ಯಾಕೆ ಇವಳಂತೆ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಇರೋದಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ?’ ಎನಿಸಿ ವಿಶ್ವಣ್ಣನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಿಷಾದದ ನಗುವೊಂದು...

ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಆಟ
ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಆಟ

ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ ಕಥೆ ಓರಗೆಯವನಲ್ಲದ ಗಂಡ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅದಾವಾಗಲೊ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಆಟ ಆಡಿದ ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಖೋಡಿ ಮನಸ್ಸು ನೆನೆಯುವುದು ನನಗೆ ಅದೆಂಥ ಹುಚ್ಚೆಂದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಹಣೆ ಹಣೆ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆದರೂ ಕಾಡಿಸುವ ಆ ಶನಿ...

ದ್ರೌಪದೀ  ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಪ್ರಸಂಗವು
ದ್ರೌಪದೀ  ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಪ್ರಸಂಗವು

ನಾನು ಮಣಿಪುಷ್ಪಕ, ಭಗವಾನ್ ವೇದವ್ಯಾಸರ ಸಾವಿರಾರು ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಬ್ಬ. ನಾನೀಗ ಬರೆಯಲು ಹೊರಟಿರುವ ಕಥೆ ಗುರುಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು. ತಿಳಿದರೆ ಅವರೇನೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇಸರವನ್ನೂ ತೋರ್ಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಅಂತಹದು, ಅವರ ಕೃತಿಯಂತೆಯೇ ಅಗಾಧವಾದುದು. ಸುಮ್ಮನೆ ಭಗವಾನ್ ಎಂದು...

ರಾಮಾಯಣ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ
ರಾಮಾಯಣ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ

ಉತ್ಥಾನ ಕಥಾಸ್ಪರ್ಧೆ -೨೦೨೧ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತವರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಹರಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೆಳೆದವರು ಅವರು. ಆದರೆ ತೀರಾ ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳಕೊಂಡು ಮಡಿಯಾದ ನಂತರ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟವರಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಕೊಂಪೆಯ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗಲಾದರೂ ದೇವರು ತನಗೊಂದು...

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ

`ಉತ್ಥಾನ’ : ೧೯೬೫ರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸರಣ ಇರುವ ಸಂಚಿಕೆಯು ಈಗ ಕ್ರೌನ್‌ ಚತುರ್ದಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ೧೧೨ ವರ್ಣಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲೇಖನ, ನುಡಿಚಿತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಸಂಚಿಕೆಯ ಬೆ ಲೆ ೨೦ ರೂ.

Utthana
Kannada Monthly Magazine ​
Utthana Trust
Keshavashilpa, Kempegowda Nagara
Bengaluru - 560019
Karnataka State , INDIA

Phone : 080-26612732
Email : [email protected]

ಉತ್ಥಾನದ ಹೊಸ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಈಮೈಲ್‌ ಅಂಚೆಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಿರಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಕ್ಕೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ