dordoz.com rajwap.me chic porn monde tv pulpo69 साड ी के साथ नंगी फिल म anybunny.mobi hotmoza.tv sikwap.mobi assmgp hot asses kartun.xnxx.hindi.hd fuskator com video videos xxx desi porn real couple bedroom leaked mms saxxyvido big booty white girls rape mom in son 6indianxxx.mobi justindianporn.org redwap 3gpkings.info pornfactory.info freejavporn.mobi

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ

  • ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹಾಸ್ಯ ಗಂಭೀರವಾಗಿರಬೇಕಾ? ಗಂಭೀರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗುತ್ತಾ?

    ಉತ್ತರ: ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಇದೆ. – ‘ಹ್ಯೂಮರ್ ಈಸ್ ನಾಟ್ ಎ ಜೋಕ್.’ ಹ್ಯೂಮರ್ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ನಗೆಚಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಜನರನ್ನು ನಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನ್ನೋದು ಒಂದರ್ಥ. ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ, ನಗಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭ ಅಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು. ‘ನಗು ಗುರಿ ಆಗಬಾರದು, ಅದು ದಾರಿಯಾಗಬೇಕು’ – ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನಗು ಒಂದು ವಾಹನ. ನಗುವಿನ ಮೂಲಕ ಏನೋ ಹೇಳೋದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ ಹ್ಯೂಮರಿಸ್ಟ್. ಅಂದ ಹಾಗೆ, ‘ಹ್ಯೂಮರಿಸ್ಟ್’ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏನಂತಾರೆ ಅಂತ ಒಬ್ಬರು ಕೇಳಿದರು. ‘ಹಾಸ್ಯಪ್ರಾಜ್ಞ.’ ಅನ್ನಬಹುದೇನೋ! ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮಣೆ. ನಗಿಸೋದೇ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಕ್ಷಣ ನಗು ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಹ್ಯೂಮರ್ ಈಸ್ ಎ ಸೀರಿಯಸ್ ಬಿಸಿನೆಸ್’ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ. ಹಾಸ್ಯವು ಗಂಭೀರವಾಗಿಯೂ ಇರದಿದ್ದರೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಶ್ನೆ: ಇಂದಿನ ಒತ್ತಡದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಗುವಿನ ಪಾತ್ರ ಏನು? ನಗದೆ ಇರುವುದು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೆ?

    ಉತ್ತರ: ನಗುವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಔಷಧಿ ಎಂದು ಎಲ್ಲ ವೈದ್ಯರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಒತ್ತಡದ ಜೀವನಕ್ಕಂತೂ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಆವಶ್ಯಕ. ಆದರೆ ಒತ್ತಡವಿದ್ದಾಗ ನಗುವುದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತೆ, ಸಮಯ ಎಲ್ಲಿರುತ್ತೆ – ಎಂದು ಕೆಲವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಎಷ್ಟೇ ಒತ್ತಡವಿದ್ದರೂ ನಮಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಮನಃಶಾಂತಿಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೇ ಸಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಯಾರು ನಮಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಮನಃಶಾಂತಿಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಹೇಳಿ. ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು, ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಾವು ನಾವೇ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಅಣ್ಣ ಬಾ, ತಮ್ಮ ಬಾ, ಅಪ್ಪ ಬಾ, ಅಮ್ಮ ಬಾ ಅಂದರೆ ಯಾರೂ ಬಾರರು.

    ಇನ್ನು, ನಗದೇ ಇರುವುದು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೇ ಎಂದರೆ, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೌದು ಎನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ ಗಂಟುಹಾಕಿಕೊಂಡವರ ಜೊತೆಗೆ ಯಾರೂ ನಂಟು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಒಂಟಿಯಾಗೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲವೇ?

    ಪ್ರಶ್ನೆ: ಕೈಲಾಸಂ ಗೊತ್ತಲ್ಲವಾ ನಿಮಗೆ? ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಬ್ಬನೇ ಕೈಲಾಸಂ, ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಹಸನ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ – ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಿರುದಾಂಕಿತರು. ಅವರ ನಾಟಕಗಳು ಈಗಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ?

    ಉತ್ತರ: ಕೈಲಾಸಂ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ. ಅವರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು, ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತ ಪ್ರಸ್ತಾವ – ಕೆಲವು ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಲ್ಲ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅವರು ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ‘ಸ’ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ – ಸಂಸಾರ, ಸಂಸ್ಥೆ (ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥಳ) ಮತ್ತು ಸಮಾಜ – ಈ ಮೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಅವರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – ನಮ್ಮ ಜನ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೈಲಾಸಂ ನಾಟಕಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಕೈಲಾಸಂ ಸ್ವತಃ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – ‘ನಾನು ನಾಟಕ ಬರೆಯುವ ಉದ್ದೇಶ ಬುದ್ಧಿ ಇರುವವರನ್ನು ನಗಿಸುವುದು, ಹೃದಯ ಇರುವವರನ್ನು ಅಳಿಸುವುದು.’ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಈ ಮಾತು ನೋಡಿ – “ನಮ್ಮ ಹಾಗಿಲ್ಲದೇ ಇರೋರೆಲ್ಲ ಹುಚ್ಚರು ಅಂತ ನಮಗೆ ಅನ್ನಿಸೋ ಹಾಗೆ, ಆ ಹುಚ್ಚರಿಗೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ಹೊಳೆಯೋದಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿಗೆ!” ಮನುಷ್ಯ-ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಬಿರುಕುಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ. ಇದೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು ಕೈಲಾಸಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ. ಇಂಥ ಅನೇಕ ಮಾತುಗಳು, ವಿಚಾರಗಳು ಕೈಲಾಸಂ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

    ಪ್ರಶ್ನೆ: ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಏನು ಉತ್ತರ ಹೇಳಬಹುದು?

    ಉತ್ತರ: ಸಾಹಿತ್ಯ ಇರಲಿ, ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಗಾರನಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ. ಅವನನ್ನು ಯಾರೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಸರಾಂತ ಹಾಸ್ಯಸಾಹಿತಿ ಬೀಚಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ನಾನು ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತಿ ಅಂತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿ ಜನ, ನಾನು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಹಾಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟೋರಿಗೇ ನಷ್ಟ ಅನ್ನೋದು ಅವರಿಗೆ ಹೊಳೆಯದೆ ಇರುವುದು ದುರಂತ. ಸಂಸ್ಕøತದ ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿ – ನ ಪ್ರಾಪ್ನುವಂತಿ ಮುನಯೋ ರುದಿತೇನ ಸ್ವರ್ಗಂ, ಸ್ವರ್ಗಾಯತಿಂ ನ ಪರಿಹಸಕಥಾ ರುಣದ್ಧಿ. ನಾವು ಮುಖ ಗಂಟುಹಾಕಿಕೊಂಡು ಗೋಳಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಏನೂ ಖಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲ. ನಗುನಗುತ್ತಾ ಇದ್ದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಸ್ವರ್ಗ ತಪ್ಪಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಏನಿಲ್ಲ, ಅನ್ನೋದು ಅದರ ಭಾವಾರ್ಥ.

    ಈ ಮಾತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಭೀರಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಅದರಿಂದ ಏನೋ ಸಮಾಜ ಉದ್ಧಾರವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ(!) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಗಂಭೀರಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಏನು ಪರಿಣಾಮವಾಗಬಹುದೋ(!) ಅದು ಹಾಸ್ಯಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದಲೂ ಆಗಬಹುದು, ಪ್ರೊವೈಡೆಡ್, ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ.

    ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಸಾಹಿತ್ಯದ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ನಡೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ಸಂಜೆ ಮನರಂಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಬರಬಹುದು, ಅಷ್ಟೆ! “ಹಾಸ್ಯವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರಬೇಕು” ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರು ಮಹಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ವೈಎನ್‍ಕೆ. ಅವರು ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಈಗ ಆಲ್‍ಮೋಸ್ಟ್ ಎಲ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಸ್ಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರುತ್ತಾ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

    ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬೀಚಿ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸಂ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು.?

    ಉತ್ತರ: ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಮಾನತೆ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಿ.ತಾ. ಶರ್ಮರು ಒಂದು ಮಾತು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ – ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ನಗೆಗಾರ-ದಾರ್ಶನಿಕ’ರಿಬ್ಬರೇ. ಒಬ್ಬರು ಕೈಲಾಸಂ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಬೀಚಿ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ದಾರ್ಶನಿಕರು. ಸಮಾಜ ಚಿಂತಕರು. ಆದರೆ ‘ವ್ಯತ್ಯಾಸ’ ಎನ್ನುವ ಪದ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಮಾತು. ಬೀಚಿಯವರಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವು ಪ್ರಧಾನ. ಕೈಲಾಸಂ ಅವರಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಪ್ರಧಾನ.

    ಕೈಲಾಸಂ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ, ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ, ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಅವರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ‘ಪ್ರಹಸನಮುಖ ವಿಷಾದರೂಪಕ’ ಅಂತ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಬೀಚಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ವಿಡಂಬನೆ ಜಾಸ್ತಿ. ಸಮಾಜದ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊನಚು ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ಚುಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರದ್ದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತು – ಮೃದು ನುಡಿಯಬೇಕೇ ಈ ಮೃಗಗಣಕ್ಕೆ? ಬಳಸುವರೇ ರೇಷ್ಮೆ ನೂಲ, ಹೊಲಿಯಲಿಕೆ ಗೋಣಿಚೀಲ…. ಇದು ಬೀಚಿ ಧೋರಣೆ. ಆದರೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತಿ ಆವಶ್ಯಕ.

    ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹಳೆಪೀಳಿಗೆಯ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೂ ಹೊಸಪೀಳಿಗೆಯ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ?

    ಉತ್ತರ: ನಗುವ, ನಗಿಸುವ, ನಗಿಸಿ ನಗುತ ಬಾಳುವ ವರವನ್ನೇನೋ ಕೆಲವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಈಗೀಗ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಜನ ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಾ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ನಿಜ. ಜನ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಯಶಸ್ವಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗುಣಮಟ್ಟ? ಸದಭಿರುಚಿ? ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ?… ಉತ್ತರ ಕಷ್ಟ.

    ‘ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ’ ಎಂದು ಬಳಸಿರೋದರಿಂದ ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ, ಈಗೀಗ ಹಾಸ್ಯ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗೇನೋ ಇದೆ. ಆದರೆ ಹಾಸ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ ಅಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎದ್ದುಕಾಣಿಸುವಹಾಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಸ್ಯವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ, ಬಿ.ಜಿ.ಎಲ್. ಸ್ವಾಮಿ, ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ, ವೈಎನ್‍ಕೆ, ಎ.ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾವ್ ಮುಂತಾದವರಿಗೆಲ್ಲ ಅದ್ಭುತÀ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಇದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ಯಾರೂ ‘ಹಾಸ್ಯಸಾಹಿತಿ’ ಎಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೇ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು, ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಅದು ಈಗ ಕಡಮೆಯೇನೋ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ…… ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ ಆಗ ಹಾಸ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸುವವರು ಇದ್ದರು. ಕೈಲಾಸಂ, ಬೀಚಿ, ನಾ. ಕಸ್ತೂರಿ, ಪಾ.ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯ, ನಾಡಿಗೇರ ಕೃಷ್ಣರಾವ್, ದಾಶರಥಿ ದೀಕ್ಷಿತ್, ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ….. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು. … ಈ ಗ್ಯಾಪ್‍ನ ಭರ್ತಿಮಾಡುವವರು ಈಗ ಬೇಕಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಶ್ನೆ: ಈಗೀಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಭಾಷಣಕಾರರು ಏಕತಾನತೆಯಿಂದ ಸೊರಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆÉ; ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಅಂಥವರ ಪ್ರತಿ ಭಾಷಣವೂ, ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ?

    ಉತ್ತರ: ಅದೇ. ನಾನಾಗಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಹ್ಯೂಮರ್ ಈಸ್ ನಾಟ್ ಎ ಜೋಕ್. ಜೋಕ್

    ಅಂದುಕೊಂಡಾಗ ಎಷ್ಟೂ ಅಂತ ಹೊಸದು ಹೇಳೋದಕ್ಕಾಗುತ್ತೆ ಹೇಳಿ… ಅದರಿಂದ ಏಕತಾನತೆ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವರು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? – ವಿಷಯದ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಸಂದರ್ಭದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ… ವಿಷಯ, ಸಂದರ್ಭ, ವಸ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇರುತ್ತವೆ ತಾನೇ? ಆಗ ವಿಭಿನ್ನತೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅಂಥವರ ವಿಶೇಷತೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯ, ಸಂದರ್ಭ ರಿಪೀಟ್ ಆಗುವುದೂ ಉಂಟು. ಆಗ ಆದಷ್ಟೂ “ಏಕತಾನತೆ” ಎನ್ನಿಸದಿರುವಂತೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ರಿಪೀಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಕೆಲವರು, ತಮ್ಮ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದ. ಆದರೆ ಇದು ದಕ್ಕಬೇಕಾದರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದುಗನಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಜೀವನಾನುಭವವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಅಸ್ತ್ರ ಒಲಿಯುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಶ್ನೆ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ‘ವೈಎನ್‍ಕೆ’ ಒಬ್ಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅದ್ಭುತ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು, ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿವಂತರು. ಅವರ  ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು?

    ಉತ್ತರ: ವೈಎನ್‍ಕೆ ಅವರದ್ದು ತಕ್ಷಣದ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾಂಟೇನಿಯಸ್ ಅಂತಾರಲ್ಲಾ, ಆ ಜಾತಿ. ಅವರ ಕುರಿತು ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಬಹುದು – ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದರೇನೇ ನಮಗೆ ವೈಎನ್‍ಕೆ ಅರ್ಥವಾಗೋದು. ಹಾಗೆಯೆ ವೈಎನ್‍ಕೆನ ಓದಿದರೆ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಕುಣಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು, ಮಣಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳಿವೆ. ‘ವೈ’ ಎಂದರೆ ವೈವಿಧ್ಯ ಎನ್ನಬಹುದು.

    ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಎಂದೆಂದಿನ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಸಾಹಿತ್ಯಾಧಾರಿತ ಸದಭಿರುಚಿಯ ಹಾಸ್ಯ. ಅದು ಮಾತ್ರ ಚಿರಂಜೀವಿ. ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಹಾಸ್ಯವೂ ಅಲ್ಪಾಯು.

    ನಕ್ಕು ಹೂವಾಗಿ – ಹೀಗೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ

  • ಜಿನ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ‘ಗೆದ್ದವನು’ ಎಂದು ಯೌಗಿಕಾರ್ಥ. ರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ‘ಜಿನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.  ಜಿನಸಂಬಂಧವಾದ ಧರ್ಮವೇ ‘ ಜೈನಧರ್ಮ’. ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಅಸ್ತೇಯ (ಕದಿಯದಿರುವುದು), ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮುಂತಾದ ವ್ರತಗಳು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಇತರ ವಿಶ್ವಧರ್ಮಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಜೈನಧರ್ಮದ್ದು ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವುಂಟು. ಇತರ ಮತಗಳಂತೆ ಇದು ಯಾವೊಬ್ಬ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರವರ್ತಿತವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದು ಗೌತಮಬುದ್ಧನನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುವಂತೆ ಜೈನಧರ್ಮದ ಮೂಲಪುರುಷನೆಂದು ಯಾವ ಒಬ್ಬ ಸಂತನನ್ನೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗದು. ಋಷಭನಾಥನಿಂದ ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರನವರೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಜನ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದರೂ ಆ ಯಾರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಬಳಸದೆ ‘ಜೈನಧರ್ಮ’ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಹೆಸರು ಶತಶತಮಾನಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಅನುವೃತ್ತವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯ.

    ಅನಾದಿ ಧರ್ಮ

    ತೀರ್ಥಂಕರರು ಹೊಸ ಧರ್ಮಪಂಥಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರಲ್ಲ; ತಮಗೆ ಪರಂಪರಾಗತವಾದ ಅನಾದಿ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿದವರು. ತೀರ್ಥಂಕರರಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೂ ಜೈನಧರ್ಮ ಇದ್ದದ್ದೇ.

    ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಋಕ್ಸಂಹಿತಾದಿ ವೇದಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೇ ಇದೆಯೆಂದು ಜೈನರು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 800ರ ಸುಮಾರಿಗೇ ಉತ್ತರಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೈನಧರ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹಲವರು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮತ.

    ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಿಂದ ಜೈನಧರ್ಮವು ಭಿನ್ನವಾದದ್ದೆಂಬುದು ಸುಸ್ಪಷ್ಟ. ಗೌತಮಬುದ್ಧನ ಚಿಕ್ಕತಂದೆ ಬಪ್ಪನು ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಪರಂಪರೆಯವನೆಂದೂ ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಪರಂಪರೆಯ ಆಚಾರ್ಯನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದನೆಂದೂ ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಬೌದ್ಧ-ಜೈನ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾರು ಸಾಮ್ಯಗಳುಂಟಾದವೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

    ಜೈನಧರ್ಮವು ಕಾಲವನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಪಿಣಿ, ಅವಸರ್ಪಿಣಿ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಈ ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಂಕರರು ಆವಿರ್ಭವಿಸುವರು. ಪಾಪರಹಿತ ಜೀವನವನ್ನೂ ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಜನತೆಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವವರೇ ತೀರ್ಥಂಕರರು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಮನುವಾದ ನಾಭಿರಾಜ, ಅವನ ಪತ್ನಿ ಮರುದೇವಿ – ಇವರ ಪುತ್ರನಾದ ಆದಿನಾಥ ಅಥವಾ ಋಷಭಸ್ವಾಮಿಯು ಅವಸರ್ಪಿಣೀಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದವನು; ಸಾಂಪ್ರತ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವನಾದ ಮಹಾವೀರನು ಅವಸರ್ಪಿಣೀಯುಗದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದವನು. ಈತನ ತರುವಾಯ ಮುಂದಿನ ಉತ್ಸರ್ಪಿಣಿಯವರೆಗೆ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗದು.

    ವರ್ಧಮಾನನ ಅವತಾರ

    ಮಹಾವೀರನ ಹಿಂದಿನ ಎಂದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನಿದ್ದದ್ದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ. ಅವನ ನಿರ್ವಾಣವಾಗಿ ಸುಮಾರು 250 ವರ್ಷಗಳು ಸಂದಮೇಲೆ ಅವತರಿಸಿದವನು ಮಹಾವೀರ. ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರನ ಜೀವಿತ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 599ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 527ರವರೆಗೆ. ಹೀಗೆ ಮಹಾವೀರನು ನಿರ್ವಾಣಹೊಂದಿ ಇಂದಿಗೆ 2546 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿವೆ.

    ಮಹಾವೀರನ ಬಾಹ್ಯಜೀವನಸಂಗತಿಗಳಿಗಿಂತ ಆತನು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ನೆನಪುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಧರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಾರ್ಯವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಆದರೂ ಜನಜನಿತವಾದ ಹಲವು ಕಥನಗಳನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಹಾವೀರನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ವಿದೇಹ (ಬಿಹಾರ್) ರಾಜ್ಯದ ಕುಂಡಲಪುರ(ಈಗಿನ ಪಾಟ್ನಾ ಸಮೀಪ)ದಲ್ಲಿ: ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ-ಪ್ರಿಯಕಾರಿಣಿಯರ ಮಗನಾಗಿ, ಚೈತ್ರ ಶುದ್ಧ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು. ಮಹಾವೀರನು ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಆಶ್ವಯುಜ ಬಹುಳ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು.

    ಮಿಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂತಶ್ರೇಷ್ಠರಂತೆ ವರ್ಧಮಾನನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಪವಾಡಗಳು ನಡೆದವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.

    ಪವಾಡಗಳು

    ಕೆಲವು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂಶಯಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದ ಸಂಜಯ, ವಿಜಯ – ಎಂಬ ಚಾರಣಮುನಿಗಳ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಸ್ಸಿಗೆ ವರ್ಧಮಾನನ ಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವರು ಕುಂಡಲಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಾಲಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ  ತೊಡಗಿದ್ದ ವರ್ಧಮಾನನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ಒಡನೆಯೇ ಅವರ ಸಂದೇಹಗಳು ನಿವೃತ್ತವಾದವಂತೆ. ಸುಪ್ರೀತರಾದ ಆ ಮುನಿಗಳು ವರ್ಧಮಾನನನ್ನು ‘ಸನ್ಮತಿ’ ಎಂದು ಕರೆದು ಗೌರವಿಸಿದರು.

    ಇಂದ್ರಸಭೆಯಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೀರನಾದವನಾರೆಂದು ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಹುಟ್ಟಿತಂತೆ. ದೇವೇಂದ್ರನು ವರ್ಧಮಾನನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿದ. ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಂಗಮನೆಂಬ ದೇವಪುರುಷನು ವರ್ಧಮಾನನೂ ಅವನ ಸಂಗಡಿಗರೂ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ಯಾನದ ಮರವೊಂದನ್ನು ಘೋರ ಸರ್ಪರೂಪದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಹುಡುಗರೂ ಹೆದರಿ ಓಡಿಹೋದರು; ವರ್ಧಮಾನನು ಆ ಬೃಹತ್ಸರ್ಪವನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಮೆಟ್ಟಿ ಅಡಗಿಸಿ ಮರದಿಂದಿಳಿದನಂತೆ. ವರ್ಧಮಾನನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಗಮನು ಆತನನ್ನು ‘ಮಹಾವೀರ’ನೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ.

    ಮಹಾವೀರನು ದರಿದ್ರರಿಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತರನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿದ್ದು – ಈ ಬಗೆಯ ಪ್ರವಾದ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ.

    ಪರಿನಿಷ್ಕ್ರಮಣ

    ತನ್ನ ಮೂವತ್ತನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ವರ್ಧಮಾನನು ಧ್ಯಾನಾರೂಢನಾಗಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಅಂತರಂಗವು ಪಕ್ವಗೊಂಡಿತ್ತಾದ ಕಾರಣ ವೈರಾಗ್ಯಬುದ್ಧಿ ಆತನಲ್ಲುದಿಸಿತು. ಲೋಕೋದ್ಧಾರಕಾರಕವಾದ ಈ ಶುಭಸೂಚನೆಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಹರಸಿದರು. ದೇವನಿರ್ಮಿತವಾದ ‘ಚಂದ್ರಪ್ರಭ’ವೆಂಬ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಮಹಾವೀರಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ರಾಜಮಹಾರಾಜರು ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ನಾಗಖಂಡವನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯು ತಾನು ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ದಾನಮಾಡಿ ಸಂಸಾರದೂರನಾದ. ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ಧ ದಶಮಿಯಂದು ಐದು ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೇಶೋತ್ಪಾಟನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ‘ನಮಃ ಸಿದ್ಧೇಭ್ಯಃ’ ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತ ಮಹಾವೀರನು ಸಂನ್ಯಾಸಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ. ಈ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನೇ ‘ಪರಿನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ಕಲ್ಯಾಣ’ವೆನ್ನುವುದು.

    ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸಾಧನೆ-ಪರಿವ್ರಜನ ಮಾಡಿದನಂತರ ಆರು ದಿನಗಳು ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಾರೂಢನಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಹಾವೀರನ ಮೋಹಾವರಣಗಳು ಕಳಚಿ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವ ಅಥವಾ ಕೇವಲಜ್ಞಾನ ಸಿದ್ಧಿಸಿತು. ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇದೇ ‘ಕೇವಲಜ್ಞಾನ ಕಲ್ಯಾಣ.’

    ಇದಾದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದುವವರೆಗೆ. ಎಂದರೆ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಕಾಲ ಮಹಾವೀರನು ನಾಡಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 527ರಲ್ಲಿ ಕೈವಲ್ಯ ಹೊಂದಿದನು.

    *****

    ಧರ್ಮಸಾರ

    ಜೀವದಯೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಎಂಬುದು ಜೈನಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಖ್ಯ ಬೋಧೆ. ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಶಾಂತಿಗೆ ಮಾರ್ಗ. ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷ. ಅಹಿಂಸಾವ್ರತವನ್ನು ಬೌದ್ಧಾದಿ ಧರ್ಮಗಳೂ ಬೋಧಿಸಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ದರ್ಶನಕ್ಕೇ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಗಿ  ಭಾವಿಸಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಜೈನರೇ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ – ಎಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಿ-ಸಸ್ಯ-ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳಿಗೂ ನಮ್ಮಿಂದ ಹಿಂಸೆಯಾಗದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಳೂ ಉದಾರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ – ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಜೈನಧರ್ಮ.

    ಅಹಿಂಸೆಯ ಪಾರಮ್ಯ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೆಂದರೆ, ಈ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಭಂಗತಂದವರನ್ನು ವಧೆಮಾಡಬಹುದೆಂದೇ ಕುಮಾರಪಾಲನು ಆದೇಶವಿತ್ತಿದ್ದ. ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದವನು ತನ್ನ ಅನುಕಂಪಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ವಧೆಮಾಡುವುದು ಸಮಂಜಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವನನ್ನು ವಧೆಮಾಡದಿರುವುದು ದೋಷವೆಂದೇ ಸ್ಪಷ್ಟೋಕ್ತಿಯಿದೆ ಜೈನಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ. ಅಂತೆಯೇ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದೂ ಪಾಪವಾಗದು. ಹೀಗೆ ಅಹಿಂಸಾವ್ರತಕ್ಕೂ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಬಾರದು.

    ಪರಮತಸಹಿಷ್ಣುತೆ

    ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದಲೂ ಜೈನರ ಅಹಿಂಸಾನಿಷ್ಠೆ ಸ್ಥಿರಪಡುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಧರ್ಮೀಯರೂ ಇತರ ಧರ್ಮೀಯರೂ ಜೈನರನ್ನು ದಮನಮಾಡಹೊರಟ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಅನೇಕ. ಆದರೆ ಜೈನರು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ

    ತೋರಿದ್ದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಧರ್ಮವೊಂದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದ್ದಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಮೇಲೆ ಜೈನಮತ ಉದಾರವಾದದ್ದು. ಕೆಲವು ಜಿನಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ ಅನ್ಯರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಜೈನರು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಿದರ್ಶನಗಳಿಲ್ಲ. ಮೂರುಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಕಾಲ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ನಟ್ಟನಡುವೆ ಜೈನಧರ್ಮ ಉಳಿದಿರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅದರ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ದೃಷ್ಟಿ, ಉದಾರತೆ. ಅನ್ಯಮತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಸಹನೆಯಿಲ್ಲ.

    ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಗೂ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿಗೂ ಜೈನರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕøತಿಪ್ರೇಮಿಗಳೂ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನೆನೆಯದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ.

    ಈ ದೃಷ್ಟಿವೈಶಾಲ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಜೈನಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವ ಆ ಮತಸ್ಥರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಜನತೆಯ ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವ, ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯವರ ಮಾಂಸವರ್ಜನೆ ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಜೈನಪ್ರಭಾವವೂ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

    ಸದಾಚಾರ ಸಂಹಿತೆ

    ಇನ್ನು ಜೈನರು ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ವ್ರತಗಳಂತೂ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಮತಗಳಿಗೂ ಸಮ್ಮತವಾಗುವಂಥವು. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಇವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡೆಂದು ಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    (1) ಅಹಿಂಸೆ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಹಿಂಸೆಯು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಕ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆದಷ್ಟುಮಟ್ಟಿಗೆ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನೋವಾಗದಂತೆಯೂ ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆಯೂ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

    (2) ಸೂನೃತ ಅಥವಾ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ: ಮಿಥ್ಯಾ ಭಾಷಣ, ವಿಶ್ವಾಸಘಾತ, ತಿಳಿದೂ ತಿಳಿದೂ ಸುಳ್ಳು ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದು, ಇತರರ ಬಗೆಗೆ ಅನವಶ್ಯವಾಗಿ ಸುಳ್ಳಾಡುವುದು, ಚಾಡಿಮಾತು – ಇವುಗಳನ್ನು ಆಡತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ.

    (3) ಅಸ್ತೇಯ ಎಂದರೆ ಕದಿಯದಿರುವುದು: ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿಯೂ ಕದಿಯತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ: ನಮಗೆ ಸಲ್ಲದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳೂ ಅನ್ಯೂನಾಧಿಕವಾಗಿ ನಡೆದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಬೇಕೆಂಬುದು ಇದರ ತಾತ್ಪರ್ಯ.

    ಭೋಗಮಿತಿ

    (4) ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಎಂದರೆ ಸ್ತ್ರೀಕಾಂಕ್ಷೆಯ

    ಪರಿಮಿತಿ: ಪರದಾರಸೋದರತ್ವ ಮುಂತಾದ ಆದೇಶಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಭಾರ್ಯೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮರ್ಯಾದೆ ಸಂಯಮಗಳಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ನಿಯಮ.

    (5) ಆಶಾಪರಿಮಿತಿ: ತನ್ನ ಆವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಮೀರಿದ ಧನಸಂಗ್ರಹಾದಿಗಳನ್ನು ವಜ್ರ್ಯಮಾಡಬೇಕು: ತನ್ನ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಪೂರಯಿಸಿ ಉಳಿದುದನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

    (6) ದಿಕ್ಪರಿಮಿತಿ:  ಇಷ್ಟು ದೂರ ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಗಮನ ಯುಕ್ತ. ಅದನ್ನು ನಾನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ – ಎಂಬ ವ್ರತ.

    (7) ಭೋಗಪರಿಮಿತಿ: ಆಹಾರ-ವಸ್ತ್ರಾದಿ ಭೋಗವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಿತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ದಿನ ಇಂತಿಷ್ಟೇ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತೇನೆ – ಎಂಬ ಸ್ವವಿಹಿತ  ನಿಯಮಪಾಲನೆ. ಮರ್ಯಾದಾತಿಕ್ರಮವಾಗುವ ಉಪಭೋಗವು ವಜ್ರ್ಯ.

    (8) ಅನರ್ಥ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಆಲೋಚನೆಯ ವರ್ಜನೆ: ಕೆಡುಕಾಗುವ ಅಥವಾ ಮೋಸದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಪಾಪಕಾರಕ. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಅಥವಾ ದೇಶಕ್ಕೂ ರಾಜನಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು, ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಹರಡುವುದು – ಇವು ವಜ್ರ್ಯ.

    (9) ಸಾಮಾಯಿಕ ವ್ರತ: ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನವಾಗಿರಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ. ಪ್ರತಿ ದಿನ 48 ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟಾದರೂ ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಂದ ವಿರಮಿಸಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೋದಿ ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ವವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

    ಸಂಯಮ

    (10) ದೇಶಾವಕಾಶಿಕ ವ್ರತ: ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಪೂರ್ತಿ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆ ನಡೆಸಬೇಕು.

    (11) ಪೌಷಧ ವ್ರತ: ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಪೂರ್ಣ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದು, ನಿತ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜ್ಞಾನ-ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠರಾಗಿರತಕ್ಕದ್ದು. ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಯೊಡಗೂಡಿ ಪೌಷಧವೆಂಬ ವ್ರತಾನುಸರಣೆ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು.

    (12) ಅತಿಥಿ ಸಂವಿಭಾಗ ವ್ರತ: ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಭೋಜನದಾನ ಮಾಡಿ ತಾನು ಒಪ್ಪತ್ತು ಮಾತ್ರ ವಿಹಿತ ಆಹಾರ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಗುರುಗಳು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನೇ ತಾನು ಭುಜಿಸಬೇಕು. ಗುರುಗಳು ಅಲಭ್ಯರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಸದ್ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿ, ಅವರು ಊಟ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಾನು ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.

    ಈ ದ್ವಾದಶವ್ರತಗಳು ಜೈನರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ಮತಗಳವರಿಗೂ ಪರಿಗ್ರಾಹ್ಯಗಳೇ. ಈ ವಿಶ್ವೌದಾರ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಕಡೆಯವನು ಈಗ್ಗೆ 2546 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದ ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರ.

    ಯೋ ವಿಶ್ವಂ ವೇದವೇದ್ಯಂ ಜನನಜಲನಿಧೇರ್ಭಂಗಿನಃ ಪಾರದೃಶ್ವಾ|

    ಪೌರ್ವಾಪರ್ಯಾವಿರುದ್ಧಂ ವಚನಮನುಪಮಂ ನಿಷ್ಕಲಂಕಂ ಯದೀಯಂ|

    ತಂ ವಂದೇ ಸಾಧುವಂದ್ಯಂ ಸಕಲಗುಣನಿಧಿಂ ಧ್ವಸ್ತದೋಷದ್ವಿಷಂತಂ |

    ಬುದ್ಧಂ ವಾ ವರ್ಧಮಾನಂ ಶತದಲನಿಲಯಂ ಕೇಶವಂ ವಾ ಶಿವಂ ವಾ ||

    “ಅರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾವನು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೋ, ಅಸ್ಥಿರ ಸಂಸಾರಸಮುದ್ರದ ಪಾರವನ್ನು ಕಂಡಿರುತ್ತಾನೋ, ಯಾರ ಮಾತು ಪೂರ್ವಾಪರ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಅನುಪಮವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೋ, ಯಾವನು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ವಂದ್ಯನೂ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳ ನಿಧಿಯೂ ದೋಷವೆಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೋ – ಆ ದೇವನು ಬುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ, ವರ್ಧಮಾನನಾಗಿರಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಅಥವಾ ಶಿವನೇ ಆಗಿರಲಿ – ಅವನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.”

    (-ಅಕಲಂಕ)

    ಮಹಾವೀರನು ಬೋಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವಧರ್ಮ

  • ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಸಾರದ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಮೂಲ್ಯ ಅನುವಾದಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಟನೆ, ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳು, ವೇದಾಂತ ಶಿಬಿರಗಳು, ವೇದಾಂತಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಶೋಧನೆ, ಆಸ್ತಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ’ ಹೆಸರಿನ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟನೆ – ಈ ಹಲವು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರಂತರ ನಡೆದಿರುವ ಒಂದು ಅನುಪಮ ವೇದಾಂತಾಭಿಯಾನ ಕರ್ನಾಟಕದ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ’ ಸಂಸ್ಥೆಯದು. ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅನನ್ಯವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷ ಇದೀಗ ನಡೆದಿದೆ (ಸ್ಥಾಪನೆ: 1920).

    ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಕೆಂದ್ರವೂ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ (5.1.1880-5.8.1975) ಜೀವಿತವೃತ್ತವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ‘ಅಭಿನವಶಂಕರ’ರೆಂದೇ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ಧೀಮಂತರಿಂದ ಕೀರ್ತಿತರಾಗಿದ್ದವರು ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು (ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ‘ಯಲ್ಲಂಬಳಸೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶರ್ಮಾ’).

    ವೇದಾಂತದ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ

    ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವೆಂಬುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾರ್ಥಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಸಾಧಕರಿಂದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಚಿಂತನೆ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಡೆದಿರುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಸರ್ವಂಕಷವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದರ್ಶನವು ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಉಪನಿಷದ್‍ವಾಙ್ಮಯದಲ್ಲಿ. ವೇದಾಂತದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಕರ್ಮ, ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮೊದಲಾದ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದೋ ಎರಡೋ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಂತಹ ಮಂಡನೆಗಳ ಸಾಧುತ್ವವನ್ನಾಗಲಿ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು. ಅಂತಹ ಮಂಡನೆಗಳು ಅಸಮಗ್ರವೆನಿಸುವ ಸಂಭವವಿರುವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಗ್‍ದರ್ಶನದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪೇಕ್ಷೆಯ ಈಡೇರಿಕೆಯು ಉಪನಿಷದಾಧಾರಿತ ಅರಿವಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಶಕ್ಯವಾಗಬಲ್ಲದು.

    ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಮಾಂಸಾ ಮೊದಲಾದ ವೇದಾಂತೇತರ ದರ್ಶನಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಗಣನೀಯವೇ ಆಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪ್ರಧಾನಾಂಶಗಳ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಪರಿಚಯವಾದರೂ ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳಿಗೆ ಇರುವುದೂ ಪ್ರಯೋಜನಕರ. ಅವುಗಳ ಅನೇಕ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳು ವೇದಾಂತಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಕುರಿತ ಯಥಾರ್ಥ ಗ್ರಹಿಕೆಯೂ ಅವಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

    ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಸ್ವ-ವ್ಯಾಸಂಗದ ಕ್ಷಮತೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟುಮಟ್ಟಿಗೆ ವೇದಾಂತದರ್ಶನದ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಲಭ್ಯವಾಗಿಸುವುದೂ ಅವಶ್ಯವಿದೆ. ಇದು ನಡೆಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆಯುವ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ನ್ಯೂನಾಧಿಕ್ಯಗಳಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳು ದಾರಿತಪ್ಪುವ ಸಂಭವ ಉಂಟು. ಈ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಶಾಂಕರಪ್ರಸ್ಥಾನಾಧಾರಿತವಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಪ್ರಸಾರವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ.

    ಭಗವಂತನನ್ನು ಇಷ್ಟೊಂದು ಹೆಸರುಗಳ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು? ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧಗಳೆಂದೇ ತೋರುವ ವರ್ಣನೆಗಳು ಒಂದೇ ಆತ್ಯಂತಿಕತತ್ತ್ವದ ಪ್ರಕಾರಾಂತರÀಗಳೆಂದು ನಂಬುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಷ್ಟಾಗಿ ಅರಿವು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಜನರ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮೂಲವೇನು? ಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೂ ತೋರುವ ಸಂದೇಹಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ? ಸುಲಭವಾಗಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆಟುಕದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವು ಪಾರಂಪರಿಕವೆಂಬಷ್ಟೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆ? ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದೇ ಇರುವ ಸುಖಾಪೇಕ್ಷೆ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಯವಂತಿಕೆ ಇರಬೇಕು? ವೇದಾಂತದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿರಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾದೀತೆ? ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀತಿವಂತಿಕೆಯೆಂದು ಜನರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದಿರುವ ನಡವಳಿಗಳಿಗೂ ಆತ್ಯಂತಿಕ ತತ್ತ್ವಾನುಷ್ಠಾನಮಾರ್ಗಕ್ಕೂ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧದ ಸ್ವರೂಪ ಏನು? ಎಲ್ಲ ಪರಮಾರ್ಥಸಾಧಕರೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಸೋಪಾನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವೆ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಶೀಘ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಇದ್ದಾವೆ? ಅವಶ್ಯವೆಂದು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಆಂತರಿಕಸಿದ್ಧಿಗೆ ಸರ್ವಾಂಗೀಕಾರ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಇವೆಯೆ, ಇದ್ದರೆ ಅವು ಯಾವುವು? ಲೌಕಿಕ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದ ಸ್ವರ್ಗ, ನರಕ, ಜನ್ಮಾಂತರ ಮೊದಲಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಸಾಧಕರ ನಿಲುಮೆ ಏನಿರಬೇಕು? ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬೋಧನೆಗಳು ಎದುರಾಗುವಾಗ ಋಜುವಾದದ್ದೆಂಬುದರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ದಾರಿ ಯಾವುದು? ‘ಇದೊಂದನ್ನು ನೀವು ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು ಗುರಿಯನ್ನು ತಲಪಿಬಿಡುತ್ತೀರಿ’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳೂ ಹಲವಾರು ಇರುವಾಗ ನಿಶ್ಚಯಬುದ್ಧಿ ಬರುವುದು ಹೇಗೆ?

    ಸೋಪಾನಕ್ರಮದ ಬೋಧನೆ

    ಜಟಿಲವೂ ತರ್ಕಭೂಯಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಮೂಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹದಲ್ಲ. ವ್ಯಾಕರಣ ನ್ಯಾಯಾದಿ ಹಲವು ಅಂಗಗಳ ಪರಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮೇಲಷ್ಟೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಬಹುದು. ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇಡೀ ವೇದಾಂತದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಾದ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಸಂವಾದರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಆಖ್ಯಾನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ನಿವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದು ಅವು ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತರಿಗೂ ಎಟುಕುವಂತಿವೆ. ಗಹನವಾದ ಒಳತಿರುಳು, ಸರಳವಾದ ಬಾಹ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ, ಪೆಡಸಲ್ಲದ ಆಕರ್ಷಕ ಭಾಷಾಶೈಲಿ – ಇವು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿಷಯವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಉಪನಿಷದ್-ವಾಙ್ಮಯವು ಅರ್ಥದ ಹರಹಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿರುವುದು ವಿಸ್ಮಯಕರ. ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಯಾರೂ ಹೊರಗಿನವರಲ್ಲ. ಅದು ಹೇಳುವುದಾದರೂ ನಿತ್ಯಸಿದ್ಧವಾದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೋ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಮಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನಲ್ಲ. 

    ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಬಯಸುವ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಸಾಧಕರಿಗೆ ದುಗ್ರ್ರಾಹ್ಯವಲ್ಲದ ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರಶುದ್ಧವಾದ ಸರಳ ಪರಿಚಯಗ್ರಂಥಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆದಂತೆ ಅವರು ಪ್ರೌಢ ಗ್ರಂಥಗಳತ್ತ ಹೋಗಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಶುದ್ಧ ವೇದಾಂತ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡವರು ವಿವಿಧ ಅಧಿಕಾರಿಭೇದಗಳವರಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಸೋಪಾನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

    ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸರಳವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ತುಂಬಾ ಶ್ರಮವನ್ನೂ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನಸಾತತ್ಯವನ್ನೂ ಸುಸಂಘಟನೆಯನ್ನೂ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ವೇದಾಂತದ ಬಳಿಸಾರುವ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಂಜಸ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು, ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿಷಯಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಯಸುವವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಸೋಪಾನಕ್ರಮದ ಬೋಧನೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸದೆ ಶುದ್ಧದರ್ಶನದ ಪ್ರಸಾರ, ಪ್ರೌಢ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿಯೆ ಮನೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂದಿಗ್ಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಈ ಪ್ರಾಕಾರಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡೇ ಆಸ್ತಿಕಜನರಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಮೇಲಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ-ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ – ಈ ಎರಡೂ ಧಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯನಿರ್ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ; – ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಆನುಕೂಲ್ಯ ಒದಗಿದಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಹೋಗುವ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ನಡೆಸಹೊರಟವರು ಯಲ್ಲಂಬಳಸೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮಾರು – ಬಳಕೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸುಬ್ಬರಾಯರು.


    ಜ್ಞಾನಭಕ್ತಿಕರ್ಮಸಮನ್ವಯ

    ಶ್ರೀಶ್ರೀಗಳವರನ್ನು ಅವರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಕಾಲದಿಂದ ತಿಳಿದಿರುವವರಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಬ್ಬ. ಆಗ ಶ್ರೀಶ್ರೀಗಳವರು ಯಲ್ಲಂಬಳಸೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮಾ ಎಂದು ಸುವಿಖ್ಯಾತರಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಶಾಲೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಆ ಕಾಲೇಜು ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್ ಅರಮನೆಗೆದುರಾಗಿ ಈಗ ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯರ್ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾದ ಪ್ರಸೂತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು ಆಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಕೂಲ್ ರೀತಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾಠವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮಾರವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೋಧಕರೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.

    ***

    ಶ್ರೀಶ್ರೀಗಳವರಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕದ್ದು ಅವರ ಆಶ್ರಮಸ್ವೀಕಾರವೊಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಅವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವ್ಯಾಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತರ್ಕ, ಮಿಮಾಂಸಾದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗಿರುವ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಭೂತವಾದದ್ದೆಂದು ತಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಪಂಡಿತರು ನನ್ನೊಡನೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕರ್ಮನಿಷ್ಠೆ, ಆಶ್ರಮನಿಷ್ಠೆಗಳು ಸರ್ವಪೂಜ್ಯವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರವಚನಶೈಲಿಯ ಸೊಗಸನ್ನು ನಾನು ಮಾತಿನಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲಾರೆ. ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ವಿಶದವಾಗಿ, ಮನೋರಂಜಕವಾಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಗಡೆ ರುಜುವಾತು ಕೊಡಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

    ***

    [ಶ್ರೀಶ್ರೀಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು ವಾಸ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು] ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯವನ್ನು ಸೇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತು ಹದಿನೈದು ದಿವಸವಾದ ಮೇಲೆ ನಾನು ದರ್ಶನಕ್ಕೆಂದು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆಗ ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸಯ್ಯಂಗಾರ್ಯರದೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಹೊತ್ತು ಬಹುಶಃ ಮೂರೂವರೆ-ನಾಲ್ಕು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದದ್ದನ್ನು ಶ್ರೀಗಳವರು ಕೇಳಿ ನನ್ನನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ತಾವಿದ್ದ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತು ದೇಕಿಕೊಂಡೇ ಬಂದರು. ದೇಹ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮುಖ ಮುಗುಳ್ನಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ನಾನು ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಬೂದಿರಾಶಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀಗಳವರು ನನ್ನ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: “ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಬಂದಮೇಲೆ ಪಂಚಗವ್ಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದಾಯಿತು; ಹೋಮ ಮಾಡಿದ್ದಾಯಿತು. ಅದರದು ಈ ಬೂದಿ.”

    ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದೇತಕ್ಕೆಂದರೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರ ಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕಾರೋಪಾಸನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಜ್ಞಾನ-ಭಕ್ತಿ-ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರ್ವಸಮಾಧಾನಕರ ಉತ್ತರ: ಭಕ್ತಿ ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಗಳವರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ-ಕರ್ಮ-ಭಕ್ತಿಗಳು ತೀರಾ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಅಸಂಬದ್ಧಗಳಾಗಿರುವವುಗಳು ಅಲ್ಲವೆಂದು ಅವರ ಆಚಾರ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಜೀವಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಬೇಕಾದದ್ದು ಮುಖ್ಯ. ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಬಿಡತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲವೆಂಬುದು ಶ್ರೀಗಳವರ ಬೋಧೆಯಾಗಿದೆ.

    ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.

    ಮೇಲಣ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಖಚಿತಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ತಾರುಣ್ಯದಶೆಯಿಂದ ತಾವೇ ಎದುರಿಸಿದ್ದ ಜಟಿಲತೆಗಳೂ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉಪಕ್ರಮಿಸಿದ, ಎಂದರೆ ಈಗ್ಗೆ ನೂರು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಶುದ್ಧವೇದಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ವಿಷಯ ಹಾಗಿರಲಿ; ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯದಂತಹ ಮೂಲ ಆಧಾರಸಾಹಿತ್ಯದ ಯಾವ ಮಟ್ಟದ ಅನುವಾದ-ಪ್ರಕಾಶನಗಳೂ ಆಗ ವಿರಳವೇ ಆಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪರಿಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡದೆ ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಯಾಸವಾಗಿಯೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದುದೂ ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಿತು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ದೈವಿಕವಾಗಿ ಒದಗಿದ್ದ ಅನುಪಮ ಸಾಧಕರ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವಜ್ಜನರ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಲಭಿಸಿದ್ದ ದಿಗ್ದರ್ಶನವೂ ಅವರ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪಯಣವನ್ನು ಋಜುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ದೀವಿಗೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.

    ಬಾಲ್ಯತಾರುಣ್ಯ

    ಯಲ್ಲಂಬಳಸೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮಾರ ಬಾಲ್ಯದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವತಾರುಣ್ಯದ ದಿವಸಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲೇಶಮಯವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ – ಎಂದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ – ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸಾಹಜನಕವಾಗೇನಿರಲಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೊಂದುಕಡೆ ತೀವ್ರ ಬಡತನ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲೇ ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಬಾಲ್ಯ ಸಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ‘ವಾರದ ಮನೆ’ಗಳೇ ಮುಖ್ಯ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಮೂಡಿಗೆರೆ ಮೊದಲಾದೆಡೆ ಕುಂಟುತ್ತ ಸಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಎಫ್.ಎ. ತಲಪುವವರೆಗಿನದು ಸಾಹಸಮಯ ಪಯಣವೇ ಆಯಿತು. (ಇದನ್ನು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಇಲ್ಲವೇನೋ.) ದೈವಿಕವೆಂಬಂತೆ ಬೆಂಗಳೂರು ವಾಸ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಬಂದ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತಿಯು ಅಂಕುರಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ವಾಸ್ತವ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಆ ತಲೆಮಾರಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಂಡಿತರಾದ ದೊಡ್ಡಬೆಲೆ ನಾರಾಯಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ಮೋಟಗಾನಹಳ್ಳಿ ರಾಮಶೇಷಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮೊದಲಾದವರ ಒಡನಾಟವು ಲಭಿಸಿತು. ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆತದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ; ಆದರೆ ಅವರ ಉಳಿದ ಅಷ್ಟೂ ಸಮಯ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ವೇದಾಂತ ವ್ಯಾಸಂಗ ಅನುಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ.

    ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡದ್ದು ಸ್ಕಾಲರ್‍ಶಿಪ್ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗಲಷ್ಟೆ (1900-1901). ಅವರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿರಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವೇದಾಂತವೆಂಬ ಸಸಿಯು ನಿಜವಾಗಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದದ್ದು ಅವರು 1903ರಲ್ಲಿ ಎಫ್.ಎ. (ಸೀನಿಯರ್) ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಲು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನಗಳಿಂದ; ಅವರಿಗೆ ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಆಸಕ್ತರೂ ಶಾಲಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಕೆ.ಎ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ದೊರೆತಾಗ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರೇ ಆದ್ಯ ಗುರುಗಳೆನಿಸುವಂತೆ ಆಯಿತು. ಅನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ಹೊಸಕೆರೆ ಚಿದಂಬರಯ್ಯನವರು ಮೊದಲಾದವರಿಗೂ ನಿಕಟವರ್ತಿಯಾದರು. ಕುರ್ತಕೋಟಿ ಮಹಾಭಾಗವತರ ಅನುಚರಣೆ ಮಾಡುವ ಸುಯೋಗವೂ ಒದಗಿತು. ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚೈತನ್ಯ ಗೋಂದಾವಲೇಕರ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಮಂತ್ರೋಪದೇಶ, ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾಪೀಠದ ಶ್ರೀ ಶಿವಾಭಿನವ ನೃಸಿಂಹಭಾರತಿಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷ್ಯಶಾಂತಿ – ಈ ಅತ್ಯಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಅವರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವಿತೋದ್ದೇಶದ ಬೇರನ್ನು ನೆಟ್ಟಿದುದು ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು (1910-11). ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದ ಏಳುಬೀಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಹೋದರು; ಅಧ್ಯಯನ, ಮನನ, ಬರಹಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಗತೊಡಗಿತು.

    1922-23ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬೋಧಕರ ಕೆಲಸ ಖಾಲಿ ಇರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೀಗೆ ನೆರವೇರಿದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಿನ ಹಲವು ಪಂಡಿತಶ್ರೇಷ್ಠರ ಒಡನಾಟದ ಲಾಭವೂ ದೊರೆಯಿತು. ಆ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷಾಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ  ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ  ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. 1920ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ’ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಸಾಹಸವನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದು ಮುಂದುವರಿಸಿದುದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ.

    1935ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮರು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವೇದಾಂತ ಪ್ರಸಾರಕರಾದರು. ಅವರು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಂತೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಅನ್ಯರಿಗೆ ವಹಿಸಿ ತುರೀಯಾಶ್ರಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿಗಳಾಗಿ ಯೋಗಪಟ್ಟ ಧರಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಗೊಂಡದ್ದು 1948ರ ಜೂನ್ 10ರಂದು.

    ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ವಿಕಾಸ

    ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸಂನ್ಯಸ್ತರಾಗುವುದಕ್ಕೆ 28 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆಯೇ (ಅವರು ಇನ್ನೂ ‘ಯಲ್ಲಂಬಳಸೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮ’ರಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ) 1920ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದುದು ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ’. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಪೀಠ’ಗಳೂ ಆಶ್ರಮಗಳೂ ಯಾವುದೋ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ’ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡದ್ದು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಅತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಸಮಸ್ತರಿಗೂ ಶುದ್ಧವೇದಾಂತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ. ಈ ಉದ್ದೇಶದ ಈಡೇರಿಕೆಗಾಗಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವೇದಾಂತಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ’ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸ್ತ್ರಾಧ್ಯಯನಾಸಕ್ತಿ ಇದ್ದವರಿಗಾಗಿ ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳು, ಬೇರೆಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಿಗಾಗಿ ವೇದಾಂತೋಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಆಗಿಂದಾಗ ವೇದಾಂತಶಿಬಿರಗಳು – ಇವು. ಈ ಅಷ್ಟೂ ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಳೆದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡುಬಂದಿವೆ; ಈಗಲೂ ನಡೆದಿವೆ.

    ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸ್ವಾಮಿಗಳವರೇ ರಚಿಸಿರುವವು. ಉಳಿದವು ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅನ್ಯರಚಿತಗಳು. ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ಸುಮಾರು 250 ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬರೆದಿರುವವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾರಗರ್ಭಿತವಾದವು ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯದ ಶಾಸ್ತ್ರಶುದ್ಧವೂ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡವೂ ಆದ ಅನುವಾದ-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಅನ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಕೃತಿಗಳ ಅನುವಾದಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಪ್ರವಚನರೀತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಇವೆ. ಇವಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಶಾಂಕರ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಫುಟೀಕರಣವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೂ ವಿವಾದಗಳಿಗೆಡೆಮಾಡಿರುವ ಹಲವು ದಾರ್ಶನಿಕ ವಿವರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ಬರಹಗಳೂ ಇವೆ.

    ಹೀಗೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಗುಣವತ್ತತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಪಮವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಾಹಿತ್ಯರಾಶಿಯು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಆರೇಳು ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ಮುದ್ರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದೇ ಅವುಗಳ ಅನನ್ಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮೀಭೂತರಾಗಿ (1975) ನಾಲ್ಕೂವರೆ ದಶಕಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆ ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ಪೀಳಿಗೆಗಳವರ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನದಾಹವನ್ನು ಈ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗ್ರಂಥರಾಶಿಯು ಪೂರೈಸಿದೆ, ಈಗಲೂ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.

    ಗ್ರಂಥಪ್ರಕಾಶನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯ ಸ್ವಪ್ರೇರಿತ ನೆರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಯೇ ನಡೆದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದಲೂ ಇದೊಂದು ಅನುಪಮ ವಾಙ್ಮಯಾಧ್ವರ.

    ಅನುಭವಗಮ್ಯತೆಯೇ ಮಾನದಂಡ

    ಉಪನಿಷದಾಧಾರಿತವಾದ ವೇದಾಂತದರ್ಶನವನ್ನು ಆತ್ಮವಿಜ್ಞಾನವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುವ ಪ್ರಥೆ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಿಗೆ ಅತಿಶಯ ಮಹತ್ತ್ವ ಬಂದಿರುವುದು ಅವು ಪಾರಂಪರಿಕವೆಂಬಷ್ಟೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಆ ತತ್ತ್ವಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಉದಾತ್ತಗಳಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಸಮ್ಮತವೂ ಅನುಭವಗಮ್ಯವೂ ಆಗಿವೆ – ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ‘ವಿಜ್ಞಾನ’ವೆಂಬ ವರ್ಣನೆ ಸಂದಿದೆ. ತಾರ್ಕಿಕತೆ, ಅನುಭವಗಮ್ಯತೆ – ಈ ಎರಡೂ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವೇದಾಂತವು ‘ವಿಜ್ಞಾನ’ವೆನಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ಅದು ದೇಶಕಾಲಾತೀತವಾಗಿದೆ. ಈ ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಹಾತೀತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟೀಕರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಶ್ರಮಿಸಿದವರು ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು.

    ಅಪೂರ್ವ ಅದ್ವೈತಜ್ಯೋತಿ
    ಶ್ರೀಶಂಕರಭಗವತ್ಪಾದರ ಅದ್ವೈತಸಿದ್ಧಾಂತವು ವೇದವೆಂಬ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಕಡೆದು ತೆಗೆದ ಅಮೃತ. ಈ ಅಮೃತವನ್ನುಂಡು ತೃಪ್ತರೂ ಕೃತಕೃತ್ಯರೂ ಆದ ಅನೇಕ ಮಹಾತ್ಮರು, ತಮ್ಮಂತೆ ಇತರರೂ ಶ್ರೇಯೋಭಾಗಿಗಳಾಗಲೆಂದು ಕಾರುಣ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಂಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ – ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ಶಿ?ರಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳ ರಚನೆಯಿಂದ. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯಿಂದಲೂ ತನುಮನಧನಗಳನ್ನು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಎರೆದು ಧನ್ಯರೆನಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು.

    ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯ ವಿದ್ವಾನ್ ಎನ್. ರಂಗನಾಥಶರ್ಮಾ

    ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನರಿಯದ ಜ್ಞಾನತಪಸ್ಸು ಅವರದು. ಅವರು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದುದು ಅಪಾರ ಮತ್ತು ಮೌಲಿಕ. ಬಾಹ್ಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾತ್ರವಷ್ಟೆ ಅವರು ವಿರಕ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿರಕ್ತಭಾವವು ಅವರ ಕಣಕಣವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿದ್ದಿತು. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದವರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅವರ ಶ್ವಾಸವು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಬೋಧನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ; ಸಂನ್ಯಾಸಧರ್ಮದ ಯಾವ ಕಟ್ಟಳೆಗಳಿಂದಲೂ ವಿರಮಿಸಲಿಲ್ಲ. ಶಾಂಕರಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪರಿಪೂರ್ಣವೂ ಶಂಕಾತೀತವೂ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ಹೃದಯದಾಳದಿಂದ ನಂಬಿದ್ದ ಅವರು ಆ ದರ್ಶನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಆಜೀವವೂ ಅನ್ವೇಷಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಎಂದೂ ಶ್ರದ್ಧಾಜಾಢ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ.

    ಶ್ರೀ ಶಂಕರಭಗವತ್ಪಾದರ ಜೀವನ ಕುರಿತು ಅವರಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಶೋಧಿಸಿದವರು ವಿರಳ. ಶ್ರೀ ಶಂಕರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿರುವ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾವುವು ಆಚಾರ್ಯಕೃತ, ಯಾವುವು ಅಲ್ಲ – ಎಂಬ ಬಗೆಗೆ ಇತಿಹಾಸದ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಾದಿಗಳ ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ತಾರ್ಕಣೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಭಿಮತಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ದುಷ್ಕರ.

    ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಾವು ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸಿರುವ ನಿಲುಮೆಗಳು ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಾಧಕರಿಗೂ ಪ್ರಯೋಜನಕರಗಳಾಗಬೇಕೆಂದು ಸದಾ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಸ್ವಾಮಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

    ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯ ಹೃದಯದ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ

    ಸ್ವಾಮಿಗಳು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯ ಭಾಷ್ಯಗಳ ಅನುವಾದಗಳು ಕೇವಲ ಶಬ್ದಶಃ ಮಾಡಿದ ತರ್ಜುಮೆಗಳಲ್ಲ; ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಒಳನೋಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಅನುವಾದದೊಡಗೂಡಿ ಅವರು ಹೇರಳವಾಗಿ ಪೂರಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನೂ ಪಾಠಾಂತರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಅವು ಒಂದೊಂದೂ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಶೋಧಕೃತಿಯೇ ಆಗಿದೆ. ಸ್ವಯಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಲಂಕಾರ ಶಾಸ್ತ್ರಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರೊ|| ಎಸ್.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರು ಉದ್ಗರಿಸಿರುವಂತೆ: “ಶ್ರೀಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ [ಸ್ವಾಮಿಗಳ] ಅನುವಾದ: ಮೂಲಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಏನೇನೂ ಏರುಪೇರು ಬರದಂತೆ, ಭಾವವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮಾತುಗಳು ಕನ್ನಡದ ತೊಡುಗೆ ತೊಟ್ಟು ಬಂದಿವೆ.”

    ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯದ ಮೇಲಿನ ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿರುವಾಗ ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಯುಕ್ತಿಸಮ್ಮತ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳ ಅಥವಾ ವಿವರಣೆಗಳ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆಯೇ? – ಎಂಬ ಶಂಕೆ ಉದಿಸಬಹುದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಇದರ ಆವಶ್ಯಕತೆಯ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶಂಕರರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವೈದಿಕ ಮತಗಳ ಪ್ರಾಚುರ್ಯ ಇದ್ದಿತಾಗಿ ವೇದಾಧಾರಿತ ದರ್ಶನದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಅದ್ವೈತವೇ ಸಮ್ಯಗ್‍ದರ್ಶನವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶಂಕರರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಪಂಥವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಭಕ್ತಿಯೂ ಜ್ಞಾನವೂ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕಗಳೆಂದು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿದ್ದಿತು. ಈ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಿದ್ದ ತರ್ಕಪರಿಷ್ಕರಣಗಳನ್ನೂ ಆಸ್ವಾದ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಅದಾದ ಸಾವಿರದಿನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ ವೇದಾಂತಾನುಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇದ್ದಿತು. ಶಂಕರರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಈಗ ಹ್ರಾಸಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶಾಂಕರದರ್ಶನದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಕೃತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ: ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಭಾಮತೀ ಧಾರೆಯ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಜಿಜ್ಞಾಸ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಪರಾಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಶಾಂಕರದರ್ಶನದ ಅಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ದಿಶೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಈಗಿನ ಓದುಗರಿಗೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟವೆನಿಸದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಜೀವನಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿದುದು. ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ: ಶಂಕರಭಗವತ್ಪಾದರು ಸನಾತನಧರ್ಮವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದಂತೆ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶಾಂಕರದರ್ಶನವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲೆಳಸಿದರು.

    ಒಂದು ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಸಂಗತಿ ಇದು: ವಿಷಯದ ಜಟಿಲತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷಗಳೂ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೂ ಸರಣಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದವರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುವಾದಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತೊಡಕುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಿವಾರಿಸಿ ವಿಷಯವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸಿ ಸುಲಭಗ್ರಾಹ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಠಾಂತರಗಳನ್ನೂ ಟಿಪ್ಪಣೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸ್ವೀಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಮಾಡದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಗ್ರಂಥಾಂಶಗಳ ಬಗೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪರಿಶಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಅಭಿನವಶಂಕರರ ಸಾರಸ್ವತ ಸೇವೆ
    ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಉಸಿರಾಡಿದ ಒಂದೊಂದು ಗಳಿಗೆಯೂ ವೇದಾಂತಕ್ಕೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದಿತು. ಗುರುಗಳು ಕೈಗೊಂಡು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಕೆಲಸ ಶುದ್ಧಶಾಂಕರವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರು ವ?ಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಗವತ್ಪಾದರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಂತೆ ಶುದ್ಧವೇದಾಂತಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವುದು. ಔಪನಿ?ದ ದರ್ಶನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಲವನ್ನು ಸ್ಪ?ಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ, ಹದಗೆಡಿಸುವ, ಗಾಸಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳನ್ನೂ ಮುಮುಕ್ಷುಗಳನ್ನೂ ಪಾರುಮಾಡಿದವರು ಶ್ರೀಮಚ್ಚಂಕರರು. ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಥದೊಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೆ ತಲೆದೋರಿಕೊಂಡಾಗ, ಶಾಂಕರದರ್ಶನದ ನಿಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಹಿಡಿತದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಪಾರುಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಶ್ರೀಶ್ರೀಗಳವರಿಂದ ನಡೆಯಿತು.
    .- ವಿದ್ಯಾಲಂಕಾರ ಶಾಸ್ತ್ರಚೂಡಾಮಣಿ ಪ್ರೊ|| ಎಸ್.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್

    ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳಿಗೆ ತೋರಬಹುದಾದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸಂದೇಹಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾದ ಸ್ವಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

    ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ: ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಶಂಕರರ ಎರಡು ಭಾಷ್ಯಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಿವೆಯಷ್ಟೆ. ಇದರ ಬಗೆಗೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಒಂದು ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಸಮಗ್ರತೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷ್ಯವು ಪೂರೈಸಿರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡು ಭಾಷ್ಯಗಳೂ ಏಕಕರ್ತೃಕವಿರಲಾರದು ಎಂಬ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡೂ ಭಾಷ್ಯಗಳ ಯಥಾವತ್ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

    ವೇದಾಂತಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ (ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪಾರಿಭಾಷಿಕವಾಗಿ) ಬಳಕೆಯಾಗುವ ‘ಅವಿದ್ಯೆ’, ‘ಮಿಥ್ಯೆ’ ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾವ ಅರ್ಥಗಳು ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ – ಎಂಬ ಬಗೆಗೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವಿಸ್ತಾರವೂ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವೂ ಆದ ಪರಾಮರ್ಶನೆ ನಡೆಸಿ ಇದಮಿತ್ಥಂ ಎಂಬಂತೆ ದಿಗ್ದರ್ಶನ ಮಾಡಿರುವುದು ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತರಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.

    ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಟಿಲತೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ‘ಅವಿದ್ಯೆ’, ‘ಮಾಯೆ’ – ಇವುಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳು ಕಠೋಪನಿಷತ್ ಮೊದಲಾದೆಡೆ ಬಂದಿವೆ. ಅವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವಿಶದಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವಿದ್ಯೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಕರ್ಮಪರವಾಗಿ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅಧ್ಯಾಸಭಾಷ್ಯಪ್ರಯುಕ್ತ ‘ಅವಿದ್ಯಾ’ ಶಬ್ದದೊಡನೆ ಸಮೀಕರಿಸಬಾರದು, ಹೀಗಾಗಿ ಉಪಾಧಿಸ್ವಭಾವಭೇದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಷ್ಟೇ ಅವಿದ್ಯೆ, ಮಾಯಾ ಎಂಬ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳು ಬಂದಿದ್ದರೂ ‘ಅಬ್ರಹ್ಮ’ವಾಗಿ ತೋರುವುದೂ ದಿಟವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮವೇ – ಎಂಬ ಭಾಷ್ಯದ ನಿಲವಿಗೆ ಬಾಧೆ ಬರದು – ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಸಂದಿಗ್ಧಾಂಶಗಳ ಪರೀಕ್ಷಣೆ

    ಮಾಂಡೂಕ್ಯೋಪನಿಷದ್ ಭಾಷ್ಯದ ಶೈಲಿ, ಬೇರಾವ ಉಪನಿಷದ್ ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣದ ಮಂಗಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು – ಇಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮಾಂಡೂಕ್ಯಭಾಷ್ಯವು ಶಂಕರಕೃತವಲ್ಲದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಹಲವರ ವಾದವನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಭಾಷ್ಯದ ವಿಷಯಪ್ರತಿಪಾದನರೀತಿಯು ಶಾಂಕರ ರೀತಿಯದೇ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಭಾಷ್ಯವು ಶಂಕರಕೃತವೇ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಅದ್ವೈತಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಭಾಷ್ಯವೂ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕಭಾಷ್ಯವೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದು ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಅನನ್ಯ ಕೊಡುಗೆ; ಅಂತೆಯೇ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕಭಾಷ್ಯಕ್ಕೂ ತೈತ್ತಿರೀಯೋಪನಿಷದ್ ಭಾಷ್ಯಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ತೋರುವ ಅಂತಃಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿರುವುದೂ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆ.

    ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೈತ-ಅದ್ವೈತ, ನಿರ್ಗುಣ-ಸಗುಣ, ಯೋಗ-ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತಿತರ ಹಲವಾರು ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಉಪಲಬ್ಧ ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರರ ಬೇರೆ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದಂತಹ ಪುರಾಣೋದ್ಧೃತಗಳು ನುಸುಳಿರುವುದನ್ನೂ ಶೈಲಿಯ ಶಿಥಿಲತೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರಭಾಷ್ಯವು ಆಚಾರ್ಯರದಿರಲಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮೂಲ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಶ್ರುತಿತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಅಲ್ಲಗಳೆದಿಲ್ಲ.

    ಆಕಾರದ ದೃಷ್ಟ್ಯಾ ‘ಸ್ಮೃತಿ’ ಎನಿಸಿರುವ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಗಣಿಸಿರುವುದು ಯುಕ್ತವೇ? – ಎಂದು ಹಲವರು ಎತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಂಕರರಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಗೀತೆಯು ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸಂಗತಿಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದು, ಗೀತೆಯ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು ಉಪನಿಷದನುವರ್ತಿಗಳೆಂಬುದನ್ನು ಗಣಿಸಿ ಗೀತೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರತ್ವವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ವೇದಾಂತವಿಷಯಗಳು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಚದರಿರುವಂತೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೋರಬಹುದಾದ ಶಂಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸಮಂಜಸವೂ ಗ್ರಾಹ್ಯವೂ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಗೀತಾ-ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ-ಸರ್ವಸ್ವ’ ಎಂಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗ್ರಂಥವನ್ನೇ ರಚಿಸಿ ಉಪಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗೀತೆಯ ಸ್ಮೃತಿಸ್ಥಾನೀಯತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರತ್ವ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸ್ಫುಟಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ

    ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ಮೇಲಣ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯಕೃತ ಭಾಷ್ಯವು ಭಾಷ್ಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾಗಿರುವುದು, ವೇದಾಂತದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯದಂತಿರುವುದು, ವಿಚಾರಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವುದು, ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಕೈವಲ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಶಂಕಾತೀತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದು, ಬುದ್ಧಿಗೋಚರ ಯುಕ್ತಿಗೂ ಅನುಭವಕ್ಕೂ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲದಿರುವುದು, ಭಾಷಾಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಪ್ರಮುಖವಾಕ್ಯಗಳ ಹೇರಳ ಉದ್ಧೃತಗಳು, ಅನಂತರಕಾಲದ ಭಿನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಭಾಷ್ಯಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅದೇ ನೇರ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿರುವುದು – ಈ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸರ್ವೋನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಸಂದಿದೆ – ಎಂದು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವಿಶದೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಬಾದರಾಯಣಸೂತ್ರಗಳು ಅದ್ವೈತಪರವೇ ಹೊರತು ಬೇರೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವಿಮರ್ಶನಪೂರ್ವಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯಭಾಷ್ಯಗಳ ಅನುವಾದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅವಕ್ಕೆ ಪೂರಕಗಳಾದ ಪದ್ಮಪಾದಾಚಾರ್ಯರ ‘ಪಂಚಪಾದಿಕಾ’, ಸುರೇಶ್ವರಾಚಾರ್ಯರ ‘ನೈಷ್ಕಮ್ರ್ಯಸಿದ್ಧಿ’ ಮೊದಲಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅನುವಾದಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

    ಹೀಗೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಒಂದೊಂದು ಬರಹವೂ ಅನುವಾದ-ವಿವರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಶೋಧನಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಚಾರ್ಯರ ‘ಉಪದೇಶಸಾಹಸ್ರೀ’ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗ್ರಂಥಗಳ ಅನುವಾದದೊಡಗೂಡಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವವಿಚಾರಾದಿ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಶೋಧಪೂರ್ವಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಾದರೋ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸ್ತರಗಳ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿವೆ. ಇವಷ್ಟನ್ನೇ ಅವಧಾನಪೂರ್ವಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದರ್ಶನದ ಸುಷ್ಠುವಾದ ಪರಿಚಯ ದೊರೆಯುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಈ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು – ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಪರಮಾರ್ಥ-ಚಿಂತಾಮಣಿ’ ಮತ್ತು ‘ಶಂಕರಭಗವತ್ಪಾದ-ವೃತ್ತಾಂತ-ಸಾರಸರ್ವಸ್ವ’; ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ‘ಮಾಂಡೂಕ್ಯರಹಸ್ಯ ವಿವೃತಿಃ’. ಈ ಒಂದೊಂದೂ ಅದ್ಭುತ ಶೋಧಕೃತಿಯೇ ಆಗಿದೆ.

    ಮೇಲಿನವು ಮಧ್ಯಮವರ್ಗಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವವಾದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ತರದ ಶಾಸ್ತ್ರಾಸಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ‘ವೇದಾಂತ-ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ-ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾ’ ಒಂದು ಅನನ್ಯವೂ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತವೂ ಆದ ಆಕರಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.

    ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಳು

    ಅನುವಾದ-ಪ್ರತಿಪಾದನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ವಿಪುಲವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅದ್ವೈತಸಿದ್ಧಾಂತಪರಂಪರೆಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವತ್ಪಾದಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿರುವ ಆತ್ರೇಯ, ಉಪವರ್ಷ ಮೊದಲಾದ ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಾದಸರಣಿಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಚಿಸಿರುವವರು ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು. ಅಂತೆಯೇ ಅದ್ವೈತದರ್ಶನ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಗೌಡಪಾದ-ಗೋವಿಂದಪಾದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿರುವುದು ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ.

    ವೇದಾಂತದರ್ಶನದ ಅಡಿಪಾಯ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರ್ಮ-ಜ್ಞಾನ ಸಂಬಂಧ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಬರುವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ (ಉಪನಿಷದ್‍ಭಾಷ್ಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂದೇಹಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿ ದಿಗ್ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ತಥೋಕ್ತ ‘ಅನುವಾದ’ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವಧಾನಪೂರ್ವಕ ಅವಲೋಕಿಸಿದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದರ್ಶನದ ಸ್ವರೂಪವು ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅವಗತವಾಗಬಲ್ಲದೆಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಸ್ವಾಮಿಗಳ ‘ಪರಮಾರ್ಥ-ಚಿಂತಾಮಣಿ’ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪರಾಮರ್ಶನೆಗೊಂಡಿರುವುದು ಅವಸ್ಥಾತ್ರಯ ವಿವೇಚನೆಯೇ. ಗೌಡಪಾದೀಯ ವಿವರಗಳು ವೇದಾಂತಪರಂಪರೆಯವೇ ಹೊರತು ಬೌದ್ಧಧಾರೆಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ‘ಮಾಂಡೂಕ್ಯರಹಸ್ಯವಿವೃತಿಃ’ ಗ್ರಂಥವು ದಾರ್ಶನಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ (‘ಗೌಡಪಾದಹೃದಯ’) ಲಭ್ಯವಿದೆ.

    ಸ್ವಾಮಿಗಳ ‘ಶಂಕರಭಗವತ್ಪಾದ-ವೃತ್ತಾಂತ-ಸಾರಸರ್ವಸ್ವ’ ಗ್ರಂಥವಂತೂ ಶಂಕರರನ್ನು ಕುರಿತ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧ ಶೋಧಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

    ಜೀವದ ಅವಸ್ಥಾಭೇದಗಳು, ಸಗುಣ-ನಿರ್ಗುಣ ಮೀಮಾಂಸೆ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳೆಲ್ಲ ‘ಅಧ್ಯಾರೋಪಾಪವಾದ’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಗತವಿವೆ – ಎಂದು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿರುವವರು ಸ್ವಾಮಿಗಳು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅಧ್ಯಾರೋಪಾಪವಾದ ಪ್ರಕಟೀಕರಣವು ವೇದಾಂತಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಾರ್ವಭೌಮಸ್ಥಾನೀಯವಾದದ್ದೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿದೆ.

    ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸಾಧನೆ: ಮೈಲಿಗಲ್ಲು

    ಮಾಂಡೂಕ್ಯದ ಅಲಾತಶಾಂತಿಪ್ರಕರಣ ಮೊದಲಾದೆಡೆ ಬಂದಿರುವ ಹಲವು ಶಬ್ದಪ್ರಯೋಗಗಳು ಬೌದ್ಧದರ್ಶನದಿಂದ ಬಂದವೆಂದು ಹೊರತೋರಿಕೆಗೆ ಕಂಡರೂ ಅವೆಲ್ಲ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಧಾರೆಯವೇ ಹೊರತು ಬೌದ್ಧಮೂಲದವಲ್ಲ – ಎಂದು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಶಾಂಕರವಾಙ್ಮಯದಿಂದ ಅನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುವೃತ್ತಗಳಾದ ಅಭಿಮತಗಳಷ್ಟನ್ನೂ ವಿಮರ್ಶನೆಗೊಳಪಡಿಸಿರುವವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮಾತ್ರ.

    ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಶಾಂಕರಾದ್ವೈತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೇ ಮೀಸಲಾಗಿ ನೂರು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿಯೂ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆದಿರುವ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ’ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಷ್ಟು ನೈರಂತರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ವೇದಾಂತವಿಷಯಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಬಹುಶಃ ಬೇರೆ ಇರಲಾರದು.

    ಶೈಲಿಯ ರಮ್ಯತೆ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ‘ವಿವೇಕಚೂಡಾಮಣಿ’ ಗ್ರಂಥವು ಗಣ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಹಲವು ಮಂಡನೆಗಳು ಶುದ್ಧವೇದಾಂತಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದು ದುಷ್ಕರ – ಎಂಬ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಪರಾಮರ್ಶನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

    ಹೀಗೆ ಯಾವ ವಿವರಾಂಶಗಳ ಬಗೆಗೂ ಈಗಿನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕಾಲದ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂಕರಾದ್ವೈತದರ್ಶನದ ಬಗೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹಗಳು ಉಳಿಯದಿರಲಿ – ಎಂಬ ನೆಲಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಆಜೀವವೂ ಪರಿಶ್ರಮಿಸಿರುವುದನ್ನು ಭಾರತದ ಸಾರಸ್ವತಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ತಪ್ಪಾಗದೆನಿಸುತ್ತದೆ.

    ವೇದಾಂತಮಾರ್ಗಕ್ಕೂ ಅನ್ಯ ಉಪಾಸನಾಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತಾದಿ ಪಂಥಗಳಿಗೂ ನಡುವಣ ಪಾರಸ್ಪರಿಕತೆಯ ಬಗೆಗೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಪರಾಮರ್ಶನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

    ವಿಮರ್ಶನಪೂರ್ವಕ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ

    ಶುದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಗೂ ಲೌಕಿಕಾನುಭವಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಪೂರ್ಣ ವಿರೋಧವಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಯೋಜನಕರವಾಗದು. ಈ ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದವಿದೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರಿಯುವುದು ಸಾಧಕರಿಗೆ ಲಾಭಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ – ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ದರ್ಶನದ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಲೌಕಿಕದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅವಿದ್ಯೆ’ ಎಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನ; ವೇದಾಂತದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅವಿದ್ಯೆ’ ಎಂದರೆ ಆತ್ಮ-ಅನಾತ್ಮಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಅಧ್ಯಾಸ. ಲೌಕಿಕದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ತಾನೇ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವವನಾದರೆ ವೇದಾಂತದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಅರ್ಥಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಗೊಂದಲವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಕಟೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಂಶಗಳಾದರೋ ಅಧ್ಯಾರೋಪ-ಅಪವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಅಧ್ಯಾರೋಪ-ಅಪವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಅವಸ್ಥಾತ್ರಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ಮನನ ಮಾಡಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖರಾದಂತೆಯೇ.

    ವೇದಾಂತದ ಅನುಸಂಧಾನ-ಪ್ರಸಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ದಿಗಂತವ್ಯಾಪಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕಿದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಮುನ್ನತ ಸಾಧಕರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಯಶಃಕಾಯರಾದುದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೀನರಾಗಿ ನಲವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳು ಗತಿಸಿದ ಮೇಲೂ ಅವರು ಉಪಕ್ರಮಿಸಿದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಾಭಿಯಾನವು ಅವರ ಶಿಷ್ಯಪ್ರಶಿಷ್ಯರ ಮೂಲಕ ಈಗಲೂ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಸಂತಸ ತರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

    ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆ
    ಶ್ರೀಶ್ರೀಗಳವರು ಶಾಂಕರವೇದಾಂತಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಸೇವೆ ಅಗಾಧವಾದುದು. ಒಂದು ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯು ಅಥವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಮಾಡಬಹುದಾದ? ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರೊಬ್ಬರೇ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ’ಕ್ರಿಯಾಸಿದ್ಧಿಃ ಸತ್ತ್ವೇ ಭವತಿ ಮಹತಾಮ್’ ಎಂಬ ಸೂಕ್ತಿಯು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀಗಳವರ ಯಾವ ಗ್ರಂಥವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ – ಅದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರಲಿ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಲಿ – ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಖಚಿತವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿಯೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿಯೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
    ಶ್ರೀಗಳವರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪರಾಮರ್ಶನ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಓದುಗರು ಅವರ ಒಂದೇ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ನೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ? ವಿಚಾರಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀಗಳವರ ಗ್ರಂಥರಚನೆ, ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದನೆ, ಅನುವಾದ – ಎಲ್ಲವೂ ಉಚ್ಚತರಗತಿಯ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವೇದಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಕೆಲಸ ಶತಮಾನಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಆಗಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೆನಿಸಲಾರದು.

    • ಡಾ|| ಎನ್.ಎಸ್. ಅನಂತರಂಗಾಚಾರ್ಯ

    ಲೇಖನಕಲೆಯು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಲಿಯುವಂತಹದಲ್ಲ; ಆ ಜಾಡಿನ ಅಂತರಂಗಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ದವರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು. ಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧಿತ ಬರಹವಂತೂ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಷ್ಟ. ಆದರೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು (ಆಗ ಇನ್ನೂ ‘ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶರ್ಮಾ’) ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡು ಅದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದುದು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ವರದಾನವಾಯಿತು; ವೇದಾಂತ ಪರಿಚಯ ಪುಸ್ತಿಕೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ವೇದಾಂತ-ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ-ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾ’ದಂತಹ ಪ್ರೌಢ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳ ರಚನೆಯ ವರೆಗೆ ಅವರ ಲೇಖನೋದ್ಯಮ ನಿರಂತರ ಸಾಗಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಮಥನದ, ಪರೀಕ್ಷಣದ, ಅನ್ವೇಷಣದ ಹಾಗೂ ಯಾಥಾಥ್ರ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಆಜೀವವೂ ಅವರದು  ಸಂಶೋಧನವ್ಯವಸಾಯವೇ ಆಯಿತು.

    ಮೂಲಾವಿದ್ಯಾ

    ‘ಅವಿದ್ಯೆ’ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ‘ಮೂಲ ಅವಿದ್ಯೆ’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಶಂಕರಸಮ್ಮತವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪಂಚಪಾದಿಕಾಕಾರರಿಂದ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತು – ಎಂಬ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮಂಡನೆಯು ಅವರ ಗುರುಸ್ಥಾನೀಯರಾದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರುದ್ಧವಾದೀತೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಮ್ಮಿದರೂ, ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಲವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಮುಂದೊತ್ತುತ್ತಹೋದರು. 1920-1930ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪಂಡಿತವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಚೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.

    “ಮೂಲ ಅವಿದ್ಯೆ’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯು ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತವೇ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಕೋಡೂರು ಕೃಷ್ಣ ಜೋಯಿಸರು, ಪಾಲಘಾಟ್ ನಾರಾಯಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ಪಾಟನಕರ ಚಂದ್ರಶೇಖರಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮೊದಲಾದವರು ವಾದಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ‘ಮೂಲ ಅವಿದ್ಯೆ’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯು ಶಾಂಕರಭಾಷ್ಯವಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ನಿಲವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದವರು ವಿದ್ವಾನ್ ವಿಠ್ಠಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ವಿದ್ವಾನ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮೊದಲಾದವರು.

    ಒಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಈಗಲೂ ಕಗ್ಗಂಟಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿರುವ ಶಾಸ್ತ್ರಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೂ ಒಂದು ಎನ್ನಬಹುದು. ಏನೇ ಆದರೂ, ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಫೋಟಮಾಡಿದವರಂತೂ ಸ್ವಾಮಿಗಳೇ ಎಂದು ಒಪ್ಪಬೇಕು. ಅವರ ಈ ದಿಕ್ಕಿನ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬೀಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ್ದವರು ಅವರ ಗುರುಸ್ಥಾನೀಯರಾದ ಕೆ.ಎ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್.

    ಅಸದೃಶ ಸಾಧನೆ

    ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯ ಗಾತ್ರವೇ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ತರಿಸುವಂತಹದು. ಅವರ ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯ ಭಾಷ್ಯಾನುವಾದ ಸಂಪುಟಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ 8000 ಪುಟಗಳಷ್ಟು ಇವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಆಚಾರ್ಯರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾಮಿಗಳವೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಚನೆಗಳಾದ ‘ಪರಮಾರ್ಥ-ಚಿಂತಾಮಣಿ’ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಂತೂ ವೇದಾಂತದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಪೂರ್ವ ನೂತನ ಕೊಡುಗೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ.

    ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಜಡರಲ್ಲವೆನ್ನಲು ಅವರು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ ರಚಿಸಿರುವ ಬೌದ್ಧಮತಧಾರೆಯ ‘ಧಮ್ಮಪದ’, ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ಮೇಲಣ ಭಗವದ್ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ‘ಶ್ರೀಭಾಷ್ಯ’ ಮೊದಲಾದ ಅನ್ಯಧಾರೆಗಳ ಆಧಾರಕೃತಿಗಳ ಅನುವಾದಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

    ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವರ್ತಿಗಳೂ ಸ್ವಯಂ  ಪ್ರಕಾಂಡ ವೇದಾಂತಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದ ಜ್ಞಾನಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು (ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎಸ್. ವಿಠ್ಠಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು) ಒಂದು ಹೃದಯಂಗಮ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶ್ರೀ ವಿಠ್ಠಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಾರೈಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಚಿ ಪರಮಾಚಾರ್ಯರ ಮೊಕ್ಕಾಂ ಇದ್ದುದು ತಿಳಿದುಬಂದು ಆ ಮಹಾಮಹಿಮರ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಪರಮಾಚಾರ್ಯರು ವಿಠ್ಠಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು: “ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೇ, ‘ಆಸುಪ್ತೇರಾಮೃತೇಃ ಕಾಲಂ ನಯೇದ್ ವೇದಾಂತಚಿಂತಯಾ’ ಎಂಬುದರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು?”

     ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು “ಮನುಷ್ಯರು ಎಚ್ಚರವಾದಾಗಿನಿಂದ ನಿದ್ರಿಸುವವರೆಗೂ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಅವಸಾನದವರೆಗೂ ವೇದಾಂತ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪರಮಾಚಾರ್ಯರು ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು “ಆ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಈ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಗಳು!” – ಎಂದು ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಬೊಟ್ಟುಮಾಡಿ ಹೇಳಿದರಂತೆ. ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಉನ್ನತಿಗೆ ಮೇಲಣ ಪರಮಾಚಾರ್ಯರ ಉದ್ಗಾರಕ್ಕಿಂತ ಅನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

    ಋಷಿಋಣ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ

    ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಾಂಕರವೇದಾಂತದರ್ಶನದ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸಾಧನೆಯು ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಆ ಸಾಧನೆಯ ಅನನ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ

    ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಹೌದು. ಆದರೆ ಆ ಅನುಪಮ ಸಾಧನೆಗೆ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ದೊರೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ ಯಾವ ಗೌರವ-ಮನ್ನಣೆಗಳೂ ಸಲ್ಲದಿದ್ದುದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದೇ ಖೇದದಿಂದ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ವಿರಕ್ತರೂ ಸಂಮಾನದೂರರೂ ಆದ ಆ ಮಹನೀಯರೇನೊ ನಿರಂತರ ಜ್ಞಾನೋಪಾಸನೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಕ್ತರಾದರು. ಆದರೆ ಸಮಾಜವು ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಸಲ್ಲಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಋಷಿಋಣವನ್ನು ತೀರಿಸಿತೆನ್ನಲಾಗದು. ಈ ದೊಡ್ಡ ಲೋಪವು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯರಾಗಿ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ದಶಕಗಳು ಕಳೆದು ಇದೀಗ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ’ದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ಸವಾಚರಣೆ ನಡೆದಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಪರಿಮಾರ್ಜನೆಗೊಂಡೀತೆಂದು ಆಶಿಸೋಣ. ಬಹುಶಃ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನೋಪಾಸಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಡಗು-ಬಿನ್ನಾಣ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಇಂತಹ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪಗಳು ಘಟಿಸುತ್ತವೇನೋ!

    ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಓದುಗರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಕøಷ್ಟಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿಸಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯದ ಅನುವಾದಗಳೂ ಅನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗ್ರಂಥಗಳ ಅನುವಾದಗಳೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಕನ್ನಡಭಾಷೆಗೂ ವೇದಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಚಿರಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಂಬುದು ನಿಸ್ಸಂಶಯ. ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಈ ಹೋಲಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ವಾಙ್ಮಯಸೇವೆಗೆ ಈಗಲಾದರೂ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸೋಣ. ಸ್ವಾಮಿಗಳಂತಹ ನಿಃಸ್ಪೃಹರು ಸಮಾಜದಿಂದ ಬಯಸುವ ‘ನಮನ’ ಸಮರ್ಪಣೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಉಳಿಸಿಹೋಗಿರುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಾಹಿತ್ಯರಾಶಿಯ ಅಧ್ಯಯನ-ಪ್ರಸರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿಗಳು ನಿರಂತರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ವೇದಾಂತಶಿಬಿರಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಆಯೋಜನೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದಲೂ ಕಲ್ಯಾಣಕಾರಿಯಾದೀತು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಆಢ್ಯರು ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳ ದಾನರೂಪದ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಬಹುದು; ಈಗಲೂ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕಗೊಳಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು; ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಜೀವನ-ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಬರಹವನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬಹುದು.

    ||ಇತಿ ಶಿವಂ||

    ಒಂದು ಅನುಪಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭಿಯಾನ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ

  • ಗಾಂಧೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ

    ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರು ಮನಗಂಡಿದ್ದರು. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅದರಲ್ಲೂ ಬಡತನ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಹಸಿವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು. ಆದಕಾರಣ ಭಾರತವು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಾವಲಂಬಿ’ ಆಗಬೇಕು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಯಾರೂ ನರಳಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇತರರಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಉಂಟಾದುದಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಜನನನಿಯಂತ್ರಣ ಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಜನನನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಮಾಡುವವರಿಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರು ಹೇಳಿದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಇದಾಗಿತ್ತು –

    “ಜನನನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಸರಿಯಾದ ಭೂಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉತ್ತಮ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಭಾರತ ದೇಶ ಈಗಿರುವುದರ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ” (ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ, 2-4-1925).

    ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವೇ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗದು. ಬದಲಿಗೆ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯೂ ಕಾರಣ. ಭಾರತದ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಯ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ –

    1.   ಜನರು ಆಹಾರಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆದಷ್ಟೂ ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು. ಆಹಾರಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಅನುಭೋಗವನ್ನು ಕಡಮೆ ಮಾಡಿ ಹಾಲು, ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿಗಳ ಅನುಭೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.

    2.   ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸರಕಾರ ಆಳವಾದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಸೈನಿಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ ತೋಡಿಸಬೇಕು.

    3.   ಅಂತರ್ಜಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪಯೋಗವಾಗಬೇಕು.

    4.   ಎಲ್ಲ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬೇಸಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.

    5.   ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳುಮೆಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.

    6.   ಎಣ್ಣೆಬೀಜ ಮತ್ತು ಹಿಂಡಿಯ ರಫ್ತನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

    7.   ಸೈನಿಕರೂ ಕೂಡಾ ಅನುಭೋಗದಲ್ಲಿ ಮಿತವ್ಯಯ ಮಾಡಬೇಕು.

    8.   ಕಾಳಸಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

    9.   ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಹಕಾರ ಪಡೆಯಬೇಕು.

    10.  ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಅವಕಾಶ ಇರುವವರೆಲ್ಲ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಬೇಕು.

    11.  ಸೋಯಾಬೀನ್ ಬೆಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡಬೇಕು.

    12.  ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಬದಲು ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಬೇಕು.

    13.  ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕು.

    14.  ‘ಸಹಕಾರಿ ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿ’ಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

    15.  ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

    16.  ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ರಾಗಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಆಹಾರಧಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮೀನನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

    17.  ಆಹಾರದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಬಾರದು… ಇತ್ಯಾದಿ.

    ಗಾಂಧಿಯವರು ಮೇಲ್ಕಂಡ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಹರಿಜನ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ (17-3-1946, 24-2-1946, 9-11-1935, 19-10-1947, 24-3-1946) ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ 20, 21 ಮತ್ತು 57ರ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು.

    ನೀರಾವರಿಯ ಮಹತ್ತ್ವ

    ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ – “ನೀರಾವರಿಯ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ಕೃಷಿಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇದರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಹವಾಮಾನದ ಜೊತೆಗೆ

    ಜೂಜಾಡುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡುವ ಕಾರ್ಯ, ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳೆತ್ತಿ ಅವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ

    ಪೂರೈಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಗೊಬ್ಬರದ ಉಪಯೋಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಗೊಬ್ಬರದ ಉಪಯೋಗ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗುತ್ತದೆ” (ಹರಿಜನ, 12-5-1946).

    ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಉಪಯೋಗ

    ಗಾಂಧಿಯವರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬದಲು ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ಕೃಷಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಉಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹಳ ದೇಶಗಳ ಅನುಭವ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅಧಿಕ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವು ನಿಜವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಉತ್ಪಾದಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವು ಅತಿ ಶೀಘ್ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಚೋದಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಅದು ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅನುಭವ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಎರೆಹುಳುವಿನ ನಾಶಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಹಾನಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು” (Mahatma Gandhi in ‘India’s Food Problem’, p. 56).

    ಸಹಕಾರ ಕೃಷಿ

    ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಗಾಂಧಿಯವರು ಕೊಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆ ಎಂದರೆ ‘ಸಹಕಾರ ಕೃಷಿ’ ಪದ್ಧತಿಯ ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡುವುದು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ಸಹಕಾರ ತತ್ತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಸಹಕಾರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿಯಿಂದ ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಭ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಕೃಷಿಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನಿತರ ಆರ್ಥಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾದರೆ ನಮಗಿರುವುದು ಇದೊಂದೇ ದಾರಿ” (Mahatma Gandhi in ‘India’s Food Problem’, p. 157).

    ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳ ಉಪಯೋಗ

    ಕೃಷಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ಆರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳ ಉಪಯೋಗ ಕೃಷಿಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಗತ್ಯ. ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ವಿತರಣೆಯ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ” (Mahatma Gandhi in ‘India’s Food Problem’, p. 57).

    ಒಂದು ಕಡೆ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆದ ಕೃಷಿಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕೀಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆನಾಶ ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ, ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ಜೀವ ತೆಗೆಯುವುದು ನನ್ನ ಚಿಂತನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಜಂತುಗಳ ಜೀವರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕೇ ನಾನು ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.” ಆದರೆ ಈ ಜೀವಜಂತುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾದರೆ ಬೆಳೆಯೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತನ್ನೂ ಸಹ ಆಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಬೆಲೆನಿಯಂತ್ರಣ

    ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರು. 1946ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣ ಜನ ನರಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ ನೊಂದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊರಡಿಸಿದ ಆಹಾರಕೊರತೆಯ ಸುದ್ದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಎರಡರಷ್ಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆಗ ಗಾಂಧಿಯವರು – “ವ್ಯಾಪಾರೀ ಸಮುದಾಯದವರು ತಮಗೆ ಬರುವಂತಹ ಲಾಭದ ಮೋಹವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಥತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಈ ಸಂಕಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇನ್ನಾವುದೇ ಹೊಸ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಾರದು” ಎಂದು ಕಳಕಳಿಯ ಮನವಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು (ಹರಿಜನ, 17-2-1946). “ನನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ದೇವನಿರ್ಮಿತ ಕ್ಷಾಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಪಡಿತರಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನೆನಪು ನನಗಿಲ್ಲ” (Ibid 17-2-1947).

    ಈ ಆಹಾರನಿಯಂತ್ರಣ ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕ್ರೂರ ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರತೀಕ. ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಆಹಾರವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ಆಮದು ನಿಂತು ಪಡಿತರಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದ ಕಾರಣ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಒಳಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಕೃತಕ ಬೆಲೆನಿಯಂತ್ರಣದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ರೈತರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದಕಾರಣ ಅವರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಕಡಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ನಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ವಿವರ ಯಾರೂ ನೀಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಡತಗಳು ತೋರಿಸಬೇಕಾದುದಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಯ ಉದ್ಭವ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ವಾದವನ್ನು ಯಾರೂ ಒಪ್ಪಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿಲ್ಲ” (Ibid).

    ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರ ಗಾಂಧಿಯವರು ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಹಾರನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಕಾರಣವೆಂದರೆ “ಆಹಾರನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಮೋಸ, ವಂಚನೆ, ಆಹಾರವನ್ನು ಕೂಡಿಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಕಾಳಸಂತೆ, ಕೃತಕ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಏರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ” (ಹರಿಜನ, 16-11-1947).

    ಆಹಾರ ಪಡಿತರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ವಿಷವರ್ತುಲದ ಪರಿಧಿ ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು. ಪಡಿತರದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಮೆ ಮಾಡಿದಷ್ಟೂ ರೈತರು ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಡುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿ, ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ಅವರ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು. ಲಾಭದ ಆಸೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೂಡಿಡುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಲೆಖ್ಖ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಡಮೆ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಪಡಿತರದ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಕಡಮೆ ಮಾಡಲು ದಾರಿಯಾಗುವುದು (Ibid. 23-11-1947).

    1947ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಹಾರನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪಡಿತರಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದುಮಾಡಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಡಮೆಯಾಗಿ ಬೆಲೆಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗತೊಡಗಿದವು. ಈ ರೀತಿ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಕಡಮೆ ಆಗುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಮೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೆ? – ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ರೀತಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ – “ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಆಹಾರವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಮೆ ಆಗಬೇಕು. ನಾನೂ ಒಬ್ಬ ರೈತ. ಆದಕಾರಣ ಅನುಭೋಗಿಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಬೆಳೆದ ರೈತನ ಕೈಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದು ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತನ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ರೈತ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ದಳ್ಳಾಳಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ” (Ibid. 6-10-1946).

    ಆಹಾರ ಆಮದಿಗೆ ವಿರೋಧ

    ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನ್ನುವ ವಾದವನ್ನು ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಆಹಾರ ಆಮದಿನ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ –

    1.   ಹೊರದೇಶಗಳಿಂದ ಆಹಾರ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

    2.   ಆಹಾರದ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.

    3.   ಆಹಾರದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಕಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಕಡಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

    4.   ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಅದರ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

    5.   ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳ ಸಾಗಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳೂ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

    6.   ಈ ಮೇಲ್ಕಂಡ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಾವು ‘ಹರಿಜನ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ 24-2-1946, 19-10-1947, 7-4-1946 ಮತ್ತು 3-3-1946ರ ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

    ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆ

    ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವೂ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತ ಬಡತನ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಆಹಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಂಡಿದ್ದರು. ಸಮೃದ್ಧ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ನಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೂ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

    ಆಹಾರಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವಣ ಸಮತೋಲನ

    ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾಲ್ಥಸ್ (T.R. Malthus 1766-1834) 1798ರಲ್ಲಿ ‘ಜನಸಂಖ್ಯಾ ತತ್ತ್ವಗಳು’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದನು. ಮಾಲ್ಥಸ್‍ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ, ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಆದ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆಹಾರಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ಆಹಾರಪೂರೈಕೆ ಅಂಕಗಣಿತೀಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ (Arithmetical progession) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ 1,2,3,4,5,6 ಇತ್ಯಾದಿ. ಆಹಾರದ ಪೂರೈಕೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಹಲವಾರು. ಭೂಮಿಯ ಪೂರೈಕೆ

    ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಆಹಾರದ ಉತ್ಪನ್ನದ ಭೂಮಿಯ ಶಕ್ತಿ ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇಳಿಮುಖ ಸೀಮಾಂತ ಪ್ರತಿಫಲ ನಿಯಮದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನ ಕಡಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ  ಜನಸಂಖ್ಯೆ ರೇಖಾಗಣಿತೀಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ (Geometrical progession) ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ 1,2,4,8,16,32 ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಸಂತಾನಶಕ್ತಿಗೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಮಾನವನ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪಾದನಾಶಕ್ತಿ ಅಪಾರವಾದುದು. ಆದರೆ ಭೂಮಿಯ ಆಹಾರಉತ್ಪಾದನಾ ಶಕ್ತಿ ಮಿತವಾದುದು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಪ್ರತಿ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದನು. ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರಪೂರೈಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವನು ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಅದೆಂದರೆ “ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಜು ಸೀಮಿತ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದೆ ಬರುವರೋ ಅವರು ಉಪವಾಸವಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.” ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮಾಲ್ಥಸ್ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು, ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಮದುವೆ ಆಗುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ನೈತಿಕ  ಮುಂಜಾಗರೂಕತೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು (Preventive checks) ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. (ಅವನು ಆಧುನಿಕ ಕುಟುಂಬಯೋಜನಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ.) ಈ ರೀತಿಯ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆಹೋದರೆ ಆಗ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳಾದ (Natural checks) ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು, ಕ್ಷಾಮಗಳು, ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಚಂಡಮಾರುತಗಳು, ಯುದ್ಧಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಆಹಾರದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಸಮತೋಲನ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾಲ್ಥಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

    ಮಾಲ್ಥಸ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ತತ್ತ್ವ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯ ಆಗದಿದ್ದರೂ ಭಾರತದ ಮಟ್ಟಿಗಂತೂ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆಹಾರದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜ. ಹಾಗಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒಂದು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮಿತಿಮೀರಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಿಸಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

    ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ

    ನಮ್ಮ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಬೇರೆ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡೋಣ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ತನ್ನ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಡದೆ) ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಆಗ ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋದಹಾಗೆ. ಪಶುಪಕ್ಷಿಗಳ ಹಾಗೆ ನಾಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಇಂದಿನ ಆವಶ್ಯಕತೆಯ ಬಗೆಗಷ್ಟೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ನಾನು ದೇವರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುವುದು.

    ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ತಾನು ದಿನಪೂರ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಾರದು. ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ, ವಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಉಪಯೋಗ ಮಾಡುವಂತಿರಬೇಕು. ಸಾಕಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಶರೀರ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಇರಬೇಕು. ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ‘ಹೆಚ್ಚುವರಿ’ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸದೆ ಅದನ್ನು ಧರ್ಮದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಬಡವರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರು.

    ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅನೇಕ ತಜ್ಞರ ವಾದ ಹೀಗಿದೆ: ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಖ-ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ‘ಕುಟುಂಬಯೋಜನೆ’ಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಕೃತಕಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಜನನನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ತೃತ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಆಹಾರದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.

    ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ನಾವು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

    ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಆ ರೀತಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಪರಿಹಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜನನನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಾವು ಅನುಸರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ ಬರುವ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಪುಂಸಕರ ನಡುವೆ ಪಂದ್ಯವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ” ಎಂದರು (M.K. Gandhi to Students, p.231).

    ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸಂತೃಪ್ತ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಜನರು ತಮ್ಮ ಶಾರೀರಿಕ ಶ್ರಮವನ್ನು ಕೇವಲ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅನ್ನಸಂಪಾದನೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಆಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಜನಗಳಿಗೆ ಅನ್ನಕಾಯಕವು ಜೀವನದ ನಿಯಮವಾಗಬೇಕು. ಇದರ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಅನ್ನ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಶ್ರಮಪಡಬೇಕು. ಅವನು ಈ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಾದರೆ ಆಗ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ವಸ್ತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

    ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನವಿಡೀ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ – “ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ: ಇದು ಕಾರ್ಯಗತವಾಗುವ ಆದರ್ಶವಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ನಾವು ಕೈಕಟ್ಟಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿರಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅನ್ನಕಾಯಕನಿಯಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅನ್ನಸಂಪಾದನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಾರೀರಿಕಶ್ರಮವನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ” ಎಂದರು (N.K. Bose , Seletions from Gandhi, Sec. 199).

    ಗಾಂಧಿಯವರು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರ ಲೈಂಗಿಕಕ್ರಿಯೆ ಕೇವಲ ಸಂತಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕಸುಖದ ಆಸೆಯೇ ಬಹಳ ದಂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದರ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹದ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಸಂತಾನ ಪಡೆಯಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿ ದಂಪತಿಗಳೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಆದಕಾರಣ ಅವರು ಜನನನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನು ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ತನ್ನ ಉಪಕಾರದ ಹಂಗನ್ನು ತೀರಿಸುವಂತೆ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರು ವಿವಾಹದಿಂದ ತಮ್ಮ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದರು.

    ಕುಟುಂಬಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡುವವರ ವಾದ ಹೀಗಿದೆ: ಇಂದು ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರ ಲೈಂಗಿಕಕ್ರಿಯೆ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಸಹಜ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತೋಷ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವರು ದಡ್ಡರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಾನನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ಗರ್ಭನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕ; ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ದಂಪತಿಗಳು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ವಾದವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ‘ಅನರ್ಥಕಾರಿ’ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಪುರುಷರು ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪಾದನಾ ಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ಬಲಹೀನರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು (R.K. Prabhu and U.R. Rao, The Mind of Mahatma Gandhi, p.126).

    ಇಂದು ವಿವಾಹದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ದಂಪತಿಗಳು ಲೈಂಗಿಕಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂತೋಷದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಕೇವಲ ಲೈಂಗಿಕಸುಖವನ್ನು ಪಶುಗಳಂತೆ ಪಡೆಯುವುದಾದರೆ ವಿವಾಹ ತನ್ನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನನೊಂದು ಗಾಂಧಿಯವರು ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ (Ibid. p. 239).

    ಗಾಂಧಿಯವರು ಜನನನಿಯಂತ್ರಣವು ಕೃತಕ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಣ ಅಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೆಯ ಪಾಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. “ಜನನನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಅದು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ‘ಋಜುಮಾರ್ಗ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗದಂತಹ ಕ್ರಮ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೃತಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರೆ ಆಗ ಮನುಕುಲ ಅವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞವಾಗಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ

    “ಗಾಂಧಿಯವರು ವಿವಾಹವನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ (R.K. Prabhu and U.R. Rao, The Mind of Mahatma Gandhi, p.126 and Y.I. 12-3-1925). ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮನುಕುಲದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇವಲ ಲೈಂಗಿಕಸುಖ ಮಾತ್ರ ವಿವಾಹದ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ” (ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ, 12-3-1925).

    ಜನನನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ನೈತಿಕ  ಸಂಯಮದ ಬಳಕೆಗೆ ಒತ್ತುನೀಡಿದ್ದರು. “ನೈತಿಕ  ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ನೈತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ದೊರೆಯುವವು; ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಂಯಮಗಳು ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ (Ibid).

    ನೈತಿಕ ಸಂಯಮದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಲೈಂಗಿಕಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಗಾಂಧಿಯವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಡಿಲ್ಲದ, ಪಾಪವಲ್ಲದ ವಿಷಯಲೋಲುಪತೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಉದ್ದೇಶವಾಗುವುದಾದರೆ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅಂತಹ ವಿಷಯಲೋಲುಪತೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ, ಪಾಪಕರ ಮತ್ತು ಅನಾವಶ್ಯಕ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಮನಸ್ಸುಮಾಡಿದರೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ ಆಗ ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ” (R.K. Prabhu and U.R. Rao, The Mind of Mahatma Gandhi, p.128).

    “ನಾನು ಎಂತಹ ರೀತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಘನತೆ, ಗೌರವದಿಂದ ತನ್ನ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಂತಹ ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಮೃಗದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಪರಮಾತ್ಮನು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಲು ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುರುಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಕಾರಣಗಳಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾನವರು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು” ಎಂದರು (Ibid. p. 129).

    ಪುರುಷನು ಸಹಜವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ. ಆದಕಾರಣ ಅವನು ಸಂತಾನಹರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂತಾನಹರಣ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಬಾಳಬೇಕು. ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನಹರಣ ನಿಯಮವನ್ನು ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವುದು ಅಮಾನವೀಯ ಕೃತ್ಯ. ಆದರೆ ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ನರಳುವ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂತಾನಹರಣ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಂತಾನಹರಣ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ, ಅದನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪುರುಷನು ಲೈಂಗಿಕಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾದ ಕಾರಣ ಅವನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂತಾನಹರಣ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನನ್ನ ಅಭ್ಯಂತರವಿಲ್ಲ ಎಂದರು ಗಾಂಧಿ. (R.K. Prabhu and U.R. Rao, The Mind of Mahatma Gandhi, p.166).

    ಕ್ರಮೇಣ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಸೊಸೆಯಂದಿರು ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯದಿರುವಂತಹ ಟ್ಯೂಬೆಕ್ಟಮಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು. ಹೀಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮೂಲಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಕ್ರಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಿದರು.

    ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಬಹುದು:

    1.   ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಬದಲು ಲೈಂಗಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

    2.   ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಲೈಂಗಿಕಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. 3.      ಸರಿಯಾದ ಭೂವಿತರಣೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳವು ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

    ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆ

  • ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ. ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ‘ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ’, ‘ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲಾಖೆ’ ಹಾಗೂ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ ‘ಅಣುವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ’ (ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಸೈನ್ಸ್) ಮುಂಬಯಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಕೂಡ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದೆ.

    ಅಧ್ಯಯನರಹದಾರಿ

    ಅಣುವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯವರು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೊಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ನಾವು ಸೋಪುಮತ್ತು ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೂ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೊರೆ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಸೋಪಿನ ನೊರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಇದೆ; ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ನೀರಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಅವು ಸಾಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಮ್ಮಿ ಆಗಬಹುದು. ಸಂತತಿನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಅಂಶ ಮೂತ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ಹೊಳೆಗೆ ಹೋದರೆ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಮೀನಿನ ಸಂತಾನಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳು ನೀರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಹಾಗೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಮೀನು ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಆಗುತ್ತಿದೆಯೆ? ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ? – ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅದೇ ನನ್ನನ್ನು ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು.

    ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಸೋಪು, ಕ್ರೀಮು, ಬೇರೆಬೇರೆ ಮುಖದ ಪೌಡರ್ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನಾವು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಕೂಡಲೆ ಅವೆಲ್ಲ ಬಚ್ಚಲಿನ ಮುಖಾಂತರ ಹೋಗಿ ಹೊಳೆಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳು ಹೊಳೆಯ ಕ್ರಿಮಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿವೆ. ಅದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ? ಇನ್ನು ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‍ಗಳು.

    ಡಾಕ್ಟರ್ ನಮಗೆ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಐದು ದಿನಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾವು ಪೂರ್ತಿ ತಿನ್ನಲೇಬೇಕು. ಕಾಯಿಲೆ ಗುಣವಾಯಿತು ಎಂದು ನಾವು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ದಿನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರೆ ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಆ ಕ್ರಿಮಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಾವು ಅದಕ್ಕೆ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಜಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ರಿಮಿ ನಮ್ಮ ಮಲದ ಮೂಲಕ ಹೊಳೆಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ನೀರನ್ನು ಮಲಿನಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದವರಿಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದಲ್ಲಿ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಕೊಟ್ಟರೆ ಗುಣ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಲವಾದ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಪ್ರತಿರೋಧದ (ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್) ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

    ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ

    ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ರೇಡಿಯೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಿಗೆ ರೇಡಿಯೇಷನ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕೊಟ್ಟು ಫಿಲ್ಟರ್‍ನ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದೆ? ಆ ರೀತಿ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? – ಎನ್ನುವ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಣುವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನ ಮಂಡಳಿಯವರು ನಮಗೆ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಇರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಕರಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾದ ಮಲಮೂತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೆ ಹೊಳೆಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಸೋಪು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧೀಯ (ರಾಸಾಯನಿಕ) ವಸ್ತುಗಳು ಕೂಡ ನದಿನೀರಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಾಲುಷ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಟ್ರೈಕ್ಲೋಸಾರ್ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೋಪಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಕೆರೆನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಅದು ಹಾನಿಕರ. ಇದ್ದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳೆಲ್ಲ ಸತ್ತುಹೋಗಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತಹ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

    ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಟೂರಿಸ್ಟ್‍ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಜೆಂಟೀನಾದಿಂದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಹತ್ತಿರದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪಕ್ಕೆ 4-5 ಲಕ್ಷ ರೂ. ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು

    ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು. (ಹೀಗೆ ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕೂಗೆದ್ದಿದೆ).

    ಐದನೇ ಖಂಡ

    ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗಳಿವೆ. ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. ಭೂಗೋಳದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಐದನೇ ದೊಡ್ಡ ಖಂಡವಾಗಿದೆ; ಸುಮಾರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಅದು ಯಾವುದೇ ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಖಂಡ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 4,000 ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ; 55 ದೇಶಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗಳನ್ನು (ಸ್ಟೇಷನ್) ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಾನ ಆಡಳಿತವಿಲ್ಲ. ಆಯಾ ದೇಶಗಳವರು ಅವರವರ ಸ್ಟೇಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಭೇಟಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಭಾರತ ಅಲ್ಲಿ ‘ಮೈತ್ರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಭಾರತಿ’ ಎನ್ನುವ ಎರಡು ಸ್ಟೇಷನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ‘ಮೈತ್ರಿ’ 1987ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ‘ಭಾರತಿ’ 2012ರಷ್ಟು ಈಚೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಸುಮಾರು 3,000 ಕಿ.ಮೀ. (ಕಾಶ್ಮೀರ-ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ನಡುವಿನಷ್ಟು).

    ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರ ‘ಯಾರಾದರೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾ? ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ?’ – ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು (ಪ್ರಪೋಸಲ್) ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮಗೆ ಇಂತಿಂತಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಬರೆದು ತಿಳಿಸಬೇಕು. ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಪೋಸಲ್ ಹೀಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೆ: ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟ್ರಾವಯೋಲೆಟ್ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತುಂಬಾ ಕ್ರೀಮ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟು, ಅದರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಮಾಲಿನ್ಯ ಆಗುತ್ತಿದೆ – ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆಯೆಂದು ಬರೆದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ

    ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಈವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ದಯವಿಟ್ಟು ಇದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಿ ಎಂದು ಕೂಡ ತಿಳಿಸಿದೆ. ನೀವು ಹೋಗಬಹುದೆಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಆಯಿತು. ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕು; ಹೋಗುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸದೃಢವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ ಇಲ್ಲ; ಕೂಡಲೆ ವಾಪಸ್ಸು ಬರುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ರಸ್ತೆ, ಬಸ್ಸು, ರೈಲುಗಳು ಇಲ್ಲ. ಹೋದವರು ಎರಡು ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಹಲ್ಲುನೋವು, ಎದೆನೋವು ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕಷ್ಟ. ಅಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಶವವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುವುದಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯೆ ದಫನ ಮಾಡಬೇಕಷ್ಟೆ. ತೀವ್ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲದೆ ದೈಹಿಕ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಮಿಲಿಟರಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜಾಲಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ 15 ದಿನಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕು. ಟ್ರೆಕಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಹಿಮಾಲಯದ ಬೆಟ್ಟ ಏರುವುದು, ಬಳ್ಳಿ  ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮೇಲೆ ಏರುವುದು, ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರೆ  ಮಾತ್ರ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಗೆ ಹೋಗಬಹುದು, ನಾನು  ತೇರ್ಗಡೆಯಾದೆ.

    ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯಾಣ

    2017ರ ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೋವಾದಿಂದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಭೂಶಿರವಾದ ಕೇಪ್‍ಟೌನಿಗೆ ಹೊರಟೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಗೆ ಮತ್ತೆ ಸುಮಾರು 3,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಇದೆ. ಅದೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತ ಖಂಡ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಿಂದ ಮೂರು-ಮೂರೂವರೆ ಸಾವಿರ ಕಿ.ಮೀ. ಇದ್ದರೆ, ನ್ಯೂಜಿóೀಲೆಂಡಿನಿಂದ 2,500 ಕಿ.ಮೀ., ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ತುದಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1,000 ಕಿ.ಮೀ.

    ಕೇಪ್‍ಟೌನಿನಿಂದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ನೋವಾ ನೆಲೆಗೆ ಸುಮಾರು 6 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣ. ಅದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನವೇ ಆಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಇಲ್ಲ; ಹಿಮದ ಮೇಲೆಯೇ ಇಳಿಯಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ  ವಾತಾವರಣ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಈಗ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತ ಶುರುವಾಗಬಹುದು. ಎಷ್ಟು ಹಿಮ ಬೀಳುತ್ತದೆಂದರೆ ಮೂರು ಅಡಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರ ಕಾಣದಷ್ಟು. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿಳಿಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ಸರಿ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಮಾನ ಹಾರಲು ಅನುಮತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕೇಪ್‍ಟೌನಿನಿಂದ ಮೂರನೇ ದಿನ ಹೊರಡುವುದೆಂದು ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆಯಿತ್ತು; ಆದರೆ ಏಳು ದಿನ ನಾವು ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಸಲ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಪ್ರಯಾಣ ಇಲ್ಲ; ವಾಪಸ್ಸು ಬರುವುದೇನೋ ಎಂಬಷ್ಟಾಯಿತು. ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ ಆಮೇಲೆ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ಸಿಕ್ಕಿತು.

    40 ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ನೋವಾ ನೆಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಿತು. ಆ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಿಟಕಿ ಇಲ್ಲ; ಎದುರುಬದುರು ಬೆಂಚುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸರಂಜಾಮನ್ನು ಪೇರಿಸಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ವಿಮಾನ ಇಳಿಯಲು ಅರ್ಧಗಂಟೆ ಇದ್ದಾಗ ವಿಮಾನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಚಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತೊಡಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಶರ್ಟು, ಪ್ಯಾಂಟ್‍ಗಳ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಪದರದ ಬಟ್ಟೆ, ತಲೆಗೊಂದು ಟೊಪ್ಪಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕ ಕಡ್ಡಾಯ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಟರೆ ಆ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಬಿಸಿಲು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಾಗಿದರೆ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕುರುಡಾಗುತ್ತವೆ. ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕೈಗಳಿಗೆ ಗ್ಲೌಸ್, ಕಾಲಿಗೆ ದಪ್ಪ ಸಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶೂ ಎಲ್ಲ ಧರಿಸಿ ಸಿದ್ಧವಾದೆವು. ವಿಮಾನ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ಬೃಹತ್ ಹಿಮಗಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿತು.

    ಎರಡೇ ಬಣ್ಣ!

    ವಿಮಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು. ವಿಮಾನವು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಹಿಮದ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಕಿ.ಮೀ.ಗಟ್ಟಲೆ ಬರಿಯ ಬಿಳಿಬಣ್ಣ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೇನೂ ಕಾಣಲೊಲ್ಲದು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ತುದಿಗಳು ಕಂಡವು. ತಾಪಮಾನ 7 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು: ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ. ಬಿಳಿಯಾದ ಹಿಮಗಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲುಗಳು. ಭಾರತದ ನೆಲೆ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಹಿಮಪರ್ವತದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು 12 ಜನರನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಪಿಸ್ಟೆನ್‍ಬುಲ್ಲಿ (ಸೈನ್ಯ ಹಿಮಗಾಡಿ) ಬಂದಿತ್ತು. ಡೀಸೆಲ್‍ನಿಂದ ಓಡುವ ಆ ವಾಹನ ಸೈನ್ಯದ ಯುದ್ಧ ನೌಕೆಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಲೋಹ ಹೊದಿಸಿದ ರಕ್ಷಾಕವಚ ಇರುವ ಅದರ ಚಕ್ರಗಳ ಸುತ್ತ ಲೋಹ ಹೊದಿಸಿದ ರಕ್ಷಾಪಟ್ಟಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ ರಷ್ಯಾದ ಒಂದು ನೆಲೆಯಿದೆ; ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ರಷ್ಯಾದವರೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

    ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ‘ಮೈತ್ರಿ’ ತಲಪಿದೆವು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋದಂತಹ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಈ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷದಿಂದ ಇದ್ದ ಸುಮಾರು 25 ಜನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡು ನಮಗೆ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಹಾಲು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕೇಂದ್ರದ ಒಳಗೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾವರಣ. ಜನರೇಟರ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್‍ಶಕ್ತಿ ತಯಾರಿಸಿ, ಒಳಗೆ ಸುಮಾರು 25 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‍ನಷ್ಟು ತಾಪಮಾನವನ್ನು

    ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಲೋಹದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ(ಕಂಟೈನರ್)ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಕೊಠಡಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ದೊಡ್ಡಮನೆಯಂತಿದೆ.

    ನಾನು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಪೂರ್ತಿ ಹಗಲೇ; ಬಿಸಿಲೇ – ಆದರೂ ತಣ್ಣಗೆ! ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ತಾಪವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಬೆಳಕು ಮಾತ್ರ ಇದೆಯಷ್ಟೆ. ಸೂರ್ಯ ನಮಗೆ ದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲೇ ಆಚೆ ಈಚೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. 24 ಗಂಟೆಯೂ ಹಾಗೆಯೆ.

    ಮೈತ್ರಿನೆಲೆಯಲ್ಲಿ

    ನಾವು ‘ಮೈತ್ರಿ’ ನೆಲೆಯನ್ನು ತಲಪಿದಾಕ್ಷಣ ವಾತಾವರಣ ಬಿಗಡಾಯಿಸಿತು. ವಿಪರೀತ ಗಾಳಿ ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಹಿಮವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಬಿರುಸಾದ ಹಿಮಮಳೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಹೀಗೆ 3-4 ದಿನ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಇದ್ದದ್ದು 3,000 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ‘ಭಾರತಿ’ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಗಳು ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. 15-18 ಜನರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಲ್ಲ ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನಗಳೇ ಗತಿ. ಕೇಪ್‍ಟೌನಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ‘ಭಾರತಿ’ ಸೇರಲು ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲ. “ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ; ವಾತಾವರಣ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಮಾನ ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ 4-5 ದಿನ ಇದ್ದೆವು.

    ನಾವು ತಂಗಿದ್ದ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಯ ಹಂಗಾಮಿ ವಸತಿಗಳು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು 100 ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ತಿಂಡಿ-ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು. ಹಿಮಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿನ ದಾರಿ ಸುತರಾಂ ಕಾಣಲೊಲ್ಲದು. ಮಧ್ಯದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಪರದೆ ಬಿಗಿದು ಹೋದಷ್ಟೇ ಫಲ.

    ದಾರಿಯೇ ಸಿಗದೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡಿ ಬಳಲಿದವರಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಮ್ಮ ಹಂಗಾಮಿ ವಸತಿಗೆ ಉದ್ದನೆಯ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಜೋರಾದ ಹಿಮಮಳೆಯ ಸಂದರ್ಭ ಈ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲಪಬಹುದು.

    ಇಲ್ಲಿ ಶೌಚಪದ್ಧತಿ ವಿಚಿತ್ರ. ನಾವು ತಂಗಿದ್ದ ವಸತಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 50 ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ 10 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆ. ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು. ಶೌಚಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಎಲ್ಲ ಚಳಿ ಉಡುಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಮೋಡ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಈ ಕಮೋಡ್‍ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಳಸುವುದು ನಿಷಿದ್ಧ. ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯ ಮೊದಲು ಕಮೋಡ್ ಒಳಗೆ ಜಿಡ್ಡು ಕಾಗದವನ್ನು ಹೊದಿಸಿ ಕಕ್ಕಸು ಮಾಡಬೇಕು. ಮೂತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬಾಟಲಿಗೆ ಹೊಯ್ಯಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮ ಏಕೆಂದರೆ ಮಲವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ (ಇನ್ಸಿನರೇಟರ್) ಸುಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಯಾವುದೇ ದ್ರವಪದಾರ್ಥ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರಬಾರದು; ಮೂತ್ರವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ. ಚಳಿಯಿರುವ ಕಾರಣ ಮೈ ಬೆವರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೆ ನೀರಿನ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆ ನಿಷಿದ್ಧ; ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಬೀಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

    ಅಂತೂ ಐದು ದಿನದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ಹಗುರವಾಯಿತು. ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ 15 ಮಂದಿಯನ್ನು ‘ಭಾರತಿ’ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಸಜ್ಜಾಯಿತು. 3,000 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಲ ತೈಲ ತುಂಬಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಜಪಾನಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ಈ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯವಿಲ್ಲ. ಮೂತ್ರ ಶಂಕೆಗೆ ಬಾಟಲಿಗಳೇ ಗತಿ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟ. ಎದುರಿಗೆ ಆರೆಂಟು ದ್ವೀಪಗಳು ಸ್ತಬ್ಧ ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ನಿಂತಿವೆ.

    ಚಳಿಗೆ ಮರೆವು?

    ವಿಮಾನ ಹೊರಡುವಾಗ ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಇರುಸು ಮುರುಸಾಯಿತು. ‘ಭಾರತಿ’ಗೆ ಹೋಗಲು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಬ್ಯಾಗ್ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೆ. ವಿಮಾನದೊಳಗೆ ಕುಳಿತು ನೋಡುತ್ತೇನೆ – ನನ್ನ ಒಂದು ಬ್ಯಾಗು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ! ಹತ್ತು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಬಂದಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೂಡ ಬ್ಯಾಗ್ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದರು. ಆ ಕಡೆ 3,000 ಕಿ.ಮೀ. ಹೋದರೆ ಮತ್ತೆ ವಾಪಸ್ ಬರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತ್ರಗಳಿವೆ. “ಅಯ್ಯೋ, ನನಗೆ ಮರೆತು ಹೋಯಿತು. ಬ್ಯಾಗ್ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಯಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ನಮ್ಮ ಲೀಡರ್ ಹತ್ತಿರ ದಮ್ಮಯ್ಯ ಹಾಕಿದೆ. ‘ಛೇ, ಹೌದಾ’ ಎಂದ ಅವರು ಕೂಡಲೇ ವಾಕಿಟಾಕಿ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡಿದರು. ಮತ್ತೆ ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬ್ಯಾಗ್ ಪತ್ತೆ ಆಯಿತು. ನನ್ನದು ಇಲ್ಲ. “ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲೇ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ” ಎಂದರು. ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದರೂ ಇಲ್ಲ. ಆಗ ಯಾರೋ ಹೇಳಿದರು, “ನೀವು ಕಪ್ಪುಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿದ್ದೀರಿ. ವಿಮಾನದೊಳಗೆ ಆ ಕನ್ನಡಕ ತೆಗೆಯಿರಿ” ಎಂದರು. ತೆಗೆದು ನೋಡುವಾಗ ಬ್ಯಾಗ್ ಅಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಎಲ್ಲವೂ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಂಡ ಕಾರಣ ನನ್ನ ನೀಲಿ ಬ್ಯಾಗ್ ಸಹ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಂಡಿತ್ತು. ಕನ್ನಡಕ ತೆಗೆಯುವುದು ಮರೆತುಹೋಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಮರೆವು ಜಾಸ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆಂದು ಬೇರೆಯವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಚಳಿಗೆ ಇರಬಹುದು. ನಮಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

    ನವೆಂಬರ್ 21ರ ಬೆಳಗಿನ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಹೊರಟವರು ‘ಭಾರತಿ’ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತಲಪುವಾಗ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಮೀಪ. ಈ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಲಮಾನಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ‘ಭಾರತಿ’ ಕೇಂದ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧಗಂಟೆ ಹಿಂದಿದ್ದರೆ ‘ಮೈತ್ರಿ’ ಐದೂವರೆ ಗಂಟೆ ಹಿಂದಿದೆ.

    ದೇವಭೂಮಿ

    ‘ಭಾರತಿ’ ಕೇಂದ್ರದ ಹೊರಾಂಗಣ ಅದ್ಭುತ. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ತಬ್ಧ ಸಮುದ್ರ. ಕೇಂದ್ರ ಇರುವ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತ ಹಲವು ಸ್ತಬ್ಧ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಗಿದ ಸರೋವರಗಳು. ಎದುರಿಗೆ ಆರೆಂಟು ದ್ವೀಪಗಳು ಸ್ತಬ್ಧ ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ನಿಂತಿವೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ; ನೋಡುವಾಗ ದೇವಭೂಮಿಗೆ ಬಂದೆವೋ ಎನಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮನೆ ಎಂದು ಶಾಶ್ವತ ನಿರ್ಮಾಣ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು 2012ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಕಟ್ಟಿದರು. ಆಗಲೇ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಹಡಗಿನ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಂಟೈನರ್‍ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 150 ಕಂಟೈನರ್‍ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 46 ಜನರಿಗೆ ತಂಗಲು 24 ವಾಸದ ಕೊಠಡಿಗಳು. ಒಂದೊಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಸುಸಜ್ಜಿತ ಅಡುಗೆಮನೆ; ಶೌಚಾಲಯ ಸಮೂಹ, ಮನೋರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೋಣೆ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆ, ನಡೆದಾಡಲು ಸುಮಾರು 50 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಚಾವಡಿ – ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ. ಸುಮಾರು 27 ಸಾವಿರ ಚದರ ಅಡಿ ಜಾಗ.

    ಊಟೋಪಚಾರ

    ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಿಂದ ಬಂದೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನನಗೆ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ – ಅಲ್ಲಿ ಊಟ ತಿಂಡಿ ಹೇಗಾಯಿತು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತು. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ಎಲ್ಲ ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ ಇದ್ದವು – ಇಡ್ಲಿ, ದೋಸೆ, ಪೂರಿ, ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು, ಪಲಾವು ಇತ್ಯಾದಿ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಇಬ್ಬರು ಅಡುಗೆಯವರನ್ನು ಈ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರು ದೇಶದ ಹೊಟೇಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‍ಮೆಂಟ್ ಶಾಲೆಗಳ ಡಿಪೆÇ್ಲಮಾ ಪಡೆದವರಿರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಲ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲುಗಳು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ 9-10 ತಿಂಗಳು ಶೀತಲೀಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಇರುವ ನಮ್ಮ ಲೀಡರ್ ಸ್ವಲ್ಪ ತ್ವಂಚಾಹಂಚ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. “ನೀವು 2-3 ತಿಂಗಳಷ್ಟೆ ಇದ್ದು ಹೋಗುತ್ತೀರಿ. ನಾವು ಒಂದು ವರ್ಷ ಇರಬೇಕು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸೇಬಿನಂತಹ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ಇಡುವುದೂ ಇದೆ. ಹೊಸ ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲು ಬಂದರೆ ಕೂಡಲೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏನಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಶೀತಲೀಕೃತ (ಫ್ರೋಜನ್) ಆಹಾರ. ಎಲ್ಲ ತರಕಾರಿಗಳು ಫ್ರೋಜನ್ ಇರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಫ್ರಿಜ್ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನು ತೆಗೆದು ಹೊರಗೆ ಇಟ್ಟರಾಯಿತು; ನೈಸರ್ಗಿಕ ಫ್ರಿಜ್! ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಪಾತ್ರೆಪಗಡೆಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ರುಚಿಗೆ ಮೋಸವಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ನಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ; ಹೊತ್ತು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಊಟ ತಿಂಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಬಹುದು.

    ಹಗಲೇ ಹಗಲು!

    ನಾವು ಹೋದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಹಗಲು. ರಾತ್ರಿ 11ರ ಸಮಯ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ ಮಲಗುತ್ತೇವೆ. ಕಿಟಕಿ ಮುಚ್ಚಿದಾಕ್ಷಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆಯಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಎದ್ದು ಅಂದಿನ ಹೊರಾಂಗಣದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. 7-45ರಿಂದ ಉಪಾಹಾರ. 9 ಗಂಟೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಲೀಡರ್ ಸಭೆ ಕರೆದು ಅಂದಿನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆಯೆಂದು ಆಗ ಹೇಳಬೇಕು; ಅವರೊಡನೆ ಓರ್ವ ಸಹಾಯಕನನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

    ಹಡಗು ‘ಭಾರತಿ’ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿನ ಹತ್ತಿರದ ವರೆಗೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು. 4-5 ಅಡಿ ಮಾತ್ರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಡುವೆ ನೀರು, ಪ್ರಪಾತ ಇರುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಹಿಮವನ್ನು ಕೊರೆದು, ಹಿಮಗಟ್ಟಿದ ನೀರಿನ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಮಲಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಇನ್ನು ಸೀಲ್‍ಗಳು ಕೂಡ ಕಾಣಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ತೀರಾ ಅಪರೂಪ. ಏನಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ತಬ್ಧಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಬೇಕು.

    ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಮುದ್ರವಿನ್ನೂ ಕರಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳು ನನಗೆ ಸಿಗದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಇತ್ತು. 15-20 ಕಿ.ಮೀ. ಹೋದರೂ ಸಮುದ್ರ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ನನಗೋರ್ವ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕ, ಹುಕುಂಸಿಂಗ್ ಎಂಬವರು ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ

    ಬಹಳ ಉಪಕಾರವಾಯಿತು. ಅವರು ಹಿಂದೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಹಿಮದ ತೆಳು ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬುದೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿಮಸ್ಕೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಸ್ತಬ್ಧಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ

    ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದು, ಉಳಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಒಂದು ಅಡಿಯೆಲ್ಲ ಅಗೆದು ಕೆಳಗಿನ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮುದ್ರದ ನೀರೆಲ್ಲ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿತ್ತಲ್ಲ. ಆ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯನ್ನೇ ತೆಗೆದು ನೀರು ಮಾಡಿದ್ದೂ ಇದೆ. ಸಮುದ್ರದ ನೀರಾಗಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಐಸಾಗಲಿ, ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಒಂದೇ. ಇದನ್ನು ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದದ್ದೂ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ನಮ್ಮ ಸಮಯ ಸಂಜೆಯವರೆಗೂ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬುತ್ತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.

    ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆ ಕೆಲಸ ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಯ ವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನಡುವೆ ಸಂಜೆಯ ಚಹಾಪಾನ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ರಾತ್ರಿ ಭೋಜನ 8ರಿಂದ ಆರಂಭ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಂದ್ರದ ಸದಸ್ಯರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ವಿಶೇಷ ಭೋಜನದ ಏರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ.

    ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವ

    ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ, ಅಂದರೆ ಐದಾರು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಚೀಣಾದ ಕೇಂದ್ರವಿತ್ತು. ಅವರು ಕೆಲವು ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಗೂ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ನಿಯಮ-ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಈ ದ್ವಂದ್ವನೀತಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ನಾವು ಅವರ ಕೆಲವು ಸ್ಯಾಂಪಲ್‍ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆವು. ಶೌಚಾಲಯ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿಯೋ ಮಾಡದೆಯೋ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವೆಲ್ಲ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ಹಾಗೇ ಇರುತ್ತವೆ. ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಅಂಶಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಆ ಬಗ್ಗೆ ನಾನೊಂದು ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಯೋಚನೆ ಇದೆ.

    ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೂ  ಅದು ಪೂರ್ತಿ ಫಲಕಾರಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‍ಗಳು ಹೋಗಿಯೇ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಆಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

    ಅದರಿಂದ ಮೀನು ಮುಂತಾದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ಸ್ಯತಜ್ಞರು ಹೋಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ನಾನು ಸುಮಾರು 100 ಸ್ಯಾಂಪಲ್‍ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದಿದ್ದೇನೆ; ನಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿ ಹೊರಗೆ ಬಿಟ್ಟ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಕೆಲವೆಲ್ಲ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬಿಡದ ಹಾಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಲಿನ್ಯ ಆಗುತ್ತಿದೆಯೆ? ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ? – ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

    ಕೆರೆನೀರಿನ ನಿರ್ಬಂಧ

    ‘ಭಾರತಿ’ ಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೆರೆಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಗುಣವೆಂದರೆ, ಮೇಲೆ ಐಸಿದ್ದರೂ 4-5 ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ‘ಭಾರತಿ’ ಹೊಸ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆದಕಾರಣ ಪುನಃ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅಡ್ಡಬರುತ್ತವೆ;

    ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪುನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಚೀಣಾದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಆ ನಿಬಂಧನೆ ಇಲ್ಲ; ಅವರು

    ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉಪ್ಪುನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೊರತೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಸೋಡಿಯಂ, ಪೆÇಟ್ಯಾಶಿಯಂ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂಗಳು ಕಮ್ಮಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವೆಲ್ಲ ಇರುವ ಕಾರಣ ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ. ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಎರಡು ಸರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು.

    ಅಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಡೀಸೆಲ್ ಜನರೇಟರ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸೌರವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಸಾಧ್ಯ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳು ಕತ್ತಲೆ (ರಾತ್ರಿ) ಇರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನ ಶಾಖ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಗಾಳಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಯಶಸ್ವಿ ಆದಂತಿಲ್ಲ. ಜನರೇಟರ್‍ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಶಾಖವನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಚಳಿ ಇಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 25 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ವರೆಗೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಶಾಖದ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಕಂಬೈನ್ಡ್ ಹೀಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಪವರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ. ಜನರೇಟರ್‍ನ ಹೊಗೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ಜನರೇಟರ್. ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಧನ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯ ನಾಫ್ತಾ. ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್‍ಗಳು ಗಟ್ಟಿ ಆಗಬಹುದು; ನಾಫ್ತಾ ಬಹುಶಃ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

    ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ

    ತ್ಯಾಜ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ. ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿ ಬಿಡಬಹುದು. ಆದರೆ  ಊಟದ ಉಳಿಕೆ, ಮಲ, ಕಾಗದ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ – ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಡ್ರಮ್‍ಗಳಿಗೆ ತುಂಬಿಸಿ ಹಡಗಿಗೆ ಹಾಕಿ ಕೇಪ್‍ಟೌನ್ ಅಥವಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಕಾರಿಸಿಪ್ಪೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಡುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಕೇಪ್‍ಟೌನಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲ ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಮಲದ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಜಾಸ್ತಿ ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮಲವನ್ನು ಪೈಪ್‍ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಡ್ರಮ್‍ಗೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರನ್ನೆಲ್ಲ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ತಣ್ಣಗಿರುವ ಕಾರಣ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಮೈತ್ರಿ’ ಸ್ಟೇಶನ್‍ನವರು ಇತರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಲವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಇನ್ಸಿನರೇಟ್ (ಬೂದಿ) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

    ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಟಿವಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ವೀಡಿಯೋ, ಸಿಡಿ ನೋಡಬಹುದು. ‘ಭಾರತಿ’ ಸ್ಟೇಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನನಗೆ ಮನೆಗೆ (ಮಣಿಪಾಲ ಸಮೀಪದ ಪರ್ಕಳ) ವಾಟ್ಸ್ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯ (ಇಸ್ರೋ) ಒಂದು ಖಾಯಂ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೊಂದು ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವಿದೆ. ಭಾರತದ ಹಲವು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರಧ್ರುವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವಗಳ ನಡುವೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೊಂದು ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಹ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಲ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಾದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಸಲ ನೋಡಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಬರುವುದು ಅಲ್ಲಿಗೇ. ಇಸ್ರೋದ ಖಾಯಂ ನೆಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಿಗಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.

    ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ 60 ದಿನ ಮುಗಿಸಿ ನಾನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದೆಂದು ಇತ್ತು. ಹಾಗೆ ‘ಭಾರತಿ’ಯಿಂದ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಗೆ ನಾನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬರುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹಡಗು ಹತ್ತು ದಿನ ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿತು. ಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಹಿಮದ ಹಾಳೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ದಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ 3-4 ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಡಗು ಹಿಮದ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಸೀಳಿ ಸಾಗುವಾಗ ಹಲವು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಹಡಗು ಹಿಮದ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಸೀಳುವಾಗ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆದ್ದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ 2-3 ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆದ್ದು ಬುಸ್ ಎಂದು ನೀರನ್ನು ಉಗುಳಿ ಮರಳಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

    ಹಡಗಿಗೆ ಅಪಘಾತ

    ಅದು ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ 166 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಸರಕು ಹಡಗು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 5ರಂದು (2018) ರಾತ್ರಿ 9ರ ವೇಳೆಗೆ ನಾವು 30 ಜನರ ತಂಡ ಆ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗನ್ನು ಹತ್ತಿದೆವು. ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಬಂದಾಗಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ 11ರ ಸಮಯ ಸೂರ್ಯ ದಿಗಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಡಗು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಒಂದೆಡೆಗೆ ವಾಲಿದ ಅನುಭವ. ಸ್ಫೋಟದಂತಹ ಶಬ್ದವೂ ಕೇಳಿಸಿತು. ನಾನಿದ್ದ ಕೋಣೆಯ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳೆಲ್ಲ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದವು; ಗಾಜಿನ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಹುಡಿಯಾದವು. 20-25 ಡಿಗ್ರಿಯಷ್ಟು ವಾಲಿದ ಹಡಗು ಪುನಃ ನೇರವಾಯಿತು. ಇದೇನೋ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನವಿರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದು ನಿದ್ರೆಹೋದೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ಸುತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಹಡಗು ಇನ್ನೂ ಇದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತಿ’ ನೆಲೆಯು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಏನೆಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಹಡಗಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಪಘಾತವಾಗಿದೆ ಎಂದಷ್ಟೆ ಹೇಳಿದರು. ರಿಪೇರಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದರು. ಆದರೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವಾದರೂ ರಿಪೇರಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹಡಗು ಮತ್ತೆ ‘ಭಾರತಿ’ಗೇ ಮರಳುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತಿ’ಗೆ ತಲಪಿದೆವು. ಕೆಲವರನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಹ್ಯಾಲುಸಿನೇಶನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರೆ ಉಳಿದವರು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದೇ ‘ಭಾರತಿ’ಗೆ ಬಂದೆವು. ಮತ್ತೆ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು; ಹಡಗು ಸಮುದ್ರದ 20-30 ಮೀ. ಆಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿಲಾಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದು 2-3 ಅಡಿಯಷ್ಟು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಅದರ ಹೊರಮೈ ಕಿತ್ತುಹೋಗಿತ್ತು. ನೀರು ಹಡಗಿನ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದ್ದು ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯ ಕೂಡ ಇತ್ತು. ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯೆ ಹಾಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ರಷ್ಯಾದ ಒಂದು ಹಡಗು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ನಮ್ಮ ಹಡಗಿನ ಒಳಗೆ ತುಂಬಿದ ನೀರನ್ನು ಆ ಹಡಗಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

    ವಾಪಸು ಬಂದ ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಕೂಡಲೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ 16 ದಿನ ‘ಭಾರತಿ’ಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರದವರು ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನ ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ಫೆಬ್ರುವರಿ 22ರಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಗೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಪ್‍ಟೌನಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 27ರಂದು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದೆ. ಹಾಗೆ 60 ದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದವನು 98 ದಿನ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು. ನೀರಿನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.

    ಒಂದು ದುರಂತ

    ಊರಿಗೆ ವಾಪಸಾದ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ‘ಮೈತ್ರಿ’ ನೆಲೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ಸುದ್ದಿ ಬಂತು. ಭುವನೇಶ್ವರದ ಐಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ. ಅಧ್ಯಯನ ಮುಗಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಬಂಗಾಳಿ ಯುವಕ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ಶಿಲಾಸಮೂಹದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲೆಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ. ‘ಮೈತ್ರಿ’ಯಲ್ಲಿದ್ದ 8-10 ದಿನ ನಾವು ಜೊತೆಗಿದ್ದೆವು. ಮಾರ್ಚ್ 28ರಂದು ಆತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುವವನಿದ್ದ. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು ಹಳೆಯ ಹಡಗು ಅಪಘಾತವಾದ ಕಾರಣ ರಷ್ಯಾ ದೇಶದ ಇನ್ನೊಂದು ಹಡಗನ್ನು ಕೇಪ್‍ಟೌನಿನಿಂದ ‘ಮೈತ್ರಿ’ ನೆಲೆಗೆ ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಡಗಿನಿಂದ ಆಹಾರ ವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಸರಕನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಪಿಸ್ಟೆನ್‍ಬುಲ್ಲಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೂರು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ‘ಮೈತ್ರಿ’ಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪೆÇ್ರಫೆಸರ್, ನಾನು ವಿಜ್ಞಾನಿ, ನಾನು ಅಟೆಂಡರ್, ನಾನು ಕ್ಲರ್ಕ್ ಎಂಬುದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಾಯಿಖಾನೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಪಾಳಿ ಕೂಡ ಬರುತ್ತದೆ. ತಡವಾದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗಡಿಬಿಡಿ. ಈತ ಪಿಸ್ಟೆನ್‍ಬುಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಮಾನಿನ ಟ್ರಸ್ಟರ್ ಜೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಚಾಲಕನ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಬುಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಚಲಿಸಿದ ಕಾರಣ ಈತ ಚಕ್ರದಡಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಅಸುನೀಗಿದ. ಇದೊಂದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿಯಾಯಿತು.

    ಭಾರತದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ 38 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಏಳೆಂಟು ಜನ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೆ ‘ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ದ ನಾಲ್ವರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಂದೇ ಸಲ ಮೃತಪಟ್ಟ ಒಂದು ಘಟನೆ 1997ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ಕ್ಷೇತ್ರಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದ ಅವರು ಟೆಂಟ್ ಹಾಕಿ ಮಲಗಿದ್ದರು. ಬೆಚ್ಚಗಿರಲೆಂದು ಜನರೇಟರ್ ಒಳಗೇ ಇತ್ತು. ಪೂರ್ತಿ ನಿರ್ವಾತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ‘ಸ್ವೀಟ್‍ಗ್ಯಾಸ್’ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಮೋನಾಕ್ಸೈಡ್ ಒಳ್ಳೆಯ ನಿದ್ದೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಿರನಿದ್ದೆಯನ್ನೇ ತರಿಸಿತ್ತು.

    ನನಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಒಂದು ತರಹ ಅನುಮಾನವಿತ್ತು. ಕೆಲವರು “ನೀವು ಎಣಿಸಿದಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಷ್ಟು ಅಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ” ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಲೀಡರನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕನ್ವಿನ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆ ಬಂದರೆ ಜನ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಮುಖ್ಯ. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾಹನಗಳಿವೆ: ಒಂದು ರಿಕ್ಷಾ ರೀತಿಯದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ರಕ್‍ನ ಹಾಗೆ. ಆ ರಿಕ್ಷಾ ನಮಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜನ ಹೋಗಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅರೆಸೈನಿಕ ಅಥವಾ ಮಾಜಿಸೈನಿಕ. ಜನ ಲೆಕ್ಕದ್ದೇ ಇರುವುದು. ಆದ್ಯತೆ ನೋಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾ – ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ. ನಮ್ಮಂತಹ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ. ಲೀಡರ್ ಮತ್ತು ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕನಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಹಕಾರ ಸಿಕ್ಕಿತು.

    ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗೆ ಮತ್ತೆ

    ಸಮುದ್ರದ ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ಕರಗಿ ನೀರಾದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸೋಣವೆಂದರೆ ನಮಗೆ ಹೋಗಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಬಂತು. ಅದು ತಮಗೆ ಬೇಕೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಮುಗಿಬಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಎರಡು ಸರ್ತಿಯಾದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಹಡಗಿನ ಲೀಡರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದರ ಮೂಲಕವೂ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಎಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿಯೇ ಆಯಿತು.

    ಸದ್ಯದ ಪ್ರಗತಿ

    ಈಗ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಫಲಿತಾಂಶ ಬರಲಿಕ್ಕಿದೆ. ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹಿಮಗಡ್ಡೆ (ನೀರ್ಗಲ್ಲು) ಕರಗುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬೇರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು. ನಾನು ಭೂ-ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಎರಡು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದೇನೆ (ಚೀಣಾ ಮತ್ತು ಪೆÇೀಲೆಂಡ್). ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಯಾಂಪಲ್‍ಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣ, ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿಯಿತು; ಉಳಿದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೇ (ಮೆಥಡ್ ಡೆವಲಪ್‍ಮೆಂಟ್) ಸುಮಾರು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದವರಾದ ನನ್ನ ಒಬ್ಬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸ್ನೇಹಿತರು ಕೆಲವು ಸ್ಯಾಂಪಲ್‍ಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಸಹಕರಿಸಿದರು.

    ಈ ವರ್ಷ ನನ್ನ ಓರ್ವ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮಣಿಪಾಲ್ ಫಾರ್ಮಸಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಭಟ್ಟರು ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಇನ್ನೋರ್ವ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಅನೀಶ್ ವಾರಿಯರ್ ಈಗ ‘ಮೈತ್ರಿ’ ಸ್ಟೇಷನ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ಕೆರೆಗಳ ತಳಭಾಗದ ಮಡ್ಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು 500-1000 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಶೋಧ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಬಂದಿದೆ, ಹಿಂದಿನ ವಾತಾವರಣ ಹೇಗಿತ್ತು ಮುಂತಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಹೋದಾಗ ಎನ್‍ಸಿಓಆರ್‍ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಿಮಪದರಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಹತ್ತಾರು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಹಿಮದ ದಿಂಡನ್ನು ಬಗೆದು ತೆಗೆದು ಭೂಮಿಯ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಾತಾವರಣ ಹೇಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ಭಾರತೀಯ ಭೂ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ’ಯವರು ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ಹಿಮನದಿಗಳ (ನೀರ್ಗಲ್ಲು) ಚಲನೆ ಹೇಗಿದೆ? ನೀರ್ಗಲ್ಲುಗಳು ಕರಗುವಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟು? ಅದರಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತಿದೆಯೆ? – ಎನ್ನುವ ಕುರಿತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 25 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತವು ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಖಂಡದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತಂತೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಪಳಯುಳಿಕೆಗಳ ಸಾಮ್ಯದ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

    ಇಸ್ರೋದವರು ಅಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಡೇಟಾ ಡೌನ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಕೂಡ ಆಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ವೇಳೆ ‘ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯವರು ಅಲ್ಲಿನ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಹಾಗೂ ಸೀಲ್(ನೀರು ನಾಯಿ)ಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾಲ್‍ಪೆಟ್ರಲ್ ಸಕುರಾ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜೊಲ್ಲು  ತೆಗೆದು ವೈರಾಣುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯವರು ಓಜೋನ್ ಪದರದ ವಿಸ್ತಾರ ಕಡಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೆ ಅಥವಾ ತೆಳು ಆಗುತ್ತಿದೆಯೆ ಎನ್ನುವ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. 15 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬೆಲೂನ್ ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೆನ್ಸರ್ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದು ಬೆಲೂನ್ ಮೇಲೆ ಹೋದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ  ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ; ಆದರೆ ಬೇಸಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವಾಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸಲ ತುಂಬಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವವರು ಕೂಡ ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿದ್ದರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಪಸು ಬರುವಾಗ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಓಷಿಯನೋಗ್ರಫಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ  ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಧ್ರುವಪ್ರದೇಶದ ನೀರ್ಗಲ್ಲುಗಳು ಕರಗಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರುವುದೂ ನಾವಿದ್ದ ಕಡೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತಿದೆಯಂತೆ.

    ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳವರ ತರಹೇವಾರಿ ಶೋಧನಾ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ವೈದ್ಯರು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (ಬಿಪಿ), ತೂಕ, ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಳತೆ ಎಲ್ಲ ನೋಡಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆಗಡಿ, ಶೀತ, ಕೆಮ್ಮು, ಜ್ವರದಂತಹ ಯಾವುದೇ ಬಾಧೆ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಓರ್ವ ಯೋಗಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಮಾಡಿದರೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನವರು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವೈರಾಣುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಮೆ; ಇದ್ದರೂ ಅವು ಶೀತದ ಬಾಧೆಯನ್ನು ತರುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲ.

    ಬೆಳಗಿದ ಅರೋರಾ

    ನಾನು ಬರುವುದಕ್ಕೆ 4-5 ದಿನ ಇರುವಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಐದಾರು ಗಂಟೆ ಕತ್ತಲು ಆವರಿಸಿತು. ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಪುಂಜ ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಯಾವುದೋ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಬಿಟ್ಟಂತೆ ಬಣ್ಣಗಳು ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು. ನಮಗೆ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ನಾವು ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅದಕ್ಕೆ ಅರೋರಾ ಅಥವಾ ಅರೋರಾ ಆಸ್ಟ್ರಾಲಿಸ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವಂಥದ್ದು; ಚಳಿಗಾಲ ಶುರುವಾಗುವಾಗ ಎರಡೂ ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸೋಲಾರ್ ವಿಂಡ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಸೂರ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವ ಕಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪ ಬಂದಾಗ ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಯುಂಟಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಅದು ನೋಡಲು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಒಂದು ಸುಯೋಗ ಎನ್ನಬೇಕು.

    ಉತ್ತರಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಕ್‍ಟಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ‘ಹಿಮಾದ್ರಿ’ ಎನ್ನುವ ನಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಓರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಈಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕೆಲಸಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮಣಿಪಾಲದಿಂದ ಉತ್ತರಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡಬೇಕು; ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೋರ್ವ ವಿಜ್ಞಾನಿ (ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ) ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತರೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪಯಣ ಆರ್ಕ್‍ಟಿಕ್‍ಗೆ.

    (ನಿರೂಪಣೆ: ಎಚ್. ಮಂಜುನಾಥ ಭಟ್)

    ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ….

ನಕ್ಕು ಹೂವಾಗಿ - ಹೀಗೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ
ನಕ್ಕು ಹೂವಾಗಿ – ಹೀಗೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ

ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹಾಸ್ಯ ಗಂಭೀರವಾಗಿರಬೇಕಾ? ಗಂಭೀರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗುತ್ತಾ? ಉತ್ತರ: ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಇದೆ. – ‘ಹ್ಯೂಮರ್ ಈಸ್ ನಾಟ್ ಎ ಜೋಕ್.’ ಹ್ಯೂಮರ್ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ನಗೆಚಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಜನರನ್ನು ನಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನ್ನೋದು ಒಂದರ್ಥ. ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ,...

ಮಹಾವೀರನು ಬೋಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವಧರ್ಮ
ಮಹಾವೀರನು ಬೋಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವಧರ್ಮ

ಜಿನ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ‘ಗೆದ್ದವನು’ ಎಂದು ಯೌಗಿಕಾರ್ಥ. ರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ‘ಜಿನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.  ಜಿನಸಂಬಂಧವಾದ ಧರ್ಮವೇ ‘ ಜೈನಧರ್ಮ’. ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಅಸ್ತೇಯ (ಕದಿಯದಿರುವುದು), ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮುಂತಾದ ವ್ರತಗಳು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಇತರ ವಿಶ್ವಧರ್ಮಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಜೈನಧರ್ಮದ್ದು ಒಂದು...

ಒಂದು ಅನುಪಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭಿಯಾನ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ
ಒಂದು ಅನುಪಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭಿಯಾನ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ

ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಸಾರದ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಮೂಲ್ಯ ಅನುವಾದಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಟನೆ, ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳು, ವೇದಾಂತ ಶಿಬಿರಗಳು, ವೇದಾಂತಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಶೋಧನೆ, ಆಸ್ತಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ’ ಹೆಸರಿನ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟನೆ – ಈ ಹಲವು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರಂತರ...

ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆ
ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆ

ಗಾಂಧೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರು ಮನಗಂಡಿದ್ದರು. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅದರಲ್ಲೂ ಬಡತನ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಹಸಿವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಅವರು...

ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ....
ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ….

ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ. ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು...

ನಕ್ಕು ಹೂವಾಗಿ - ಹೀಗೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ
ನಕ್ಕು ಹೂವಾಗಿ – ಹೀಗೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ

ಪ್ರಶ್ನೆ: ಹಾಸ್ಯ ಗಂಭೀರವಾಗಿರಬೇಕಾ? ಗಂಭೀರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗುತ್ತಾ? ಉತ್ತರ: ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಇದೆ. – ‘ಹ್ಯೂಮರ್ ಈಸ್ ನಾಟ್ ಎ ಜೋಕ್.’ ಹ್ಯೂಮರ್ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ನಗೆಚಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಜನರನ್ನು ನಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನ್ನೋದು ಒಂದರ್ಥ. ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ,...

ಮಹಾವೀರನು ಬೋಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವಧರ್ಮ
ಮಹಾವೀರನು ಬೋಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವಧರ್ಮ

ಜಿನ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ‘ಗೆದ್ದವನು’ ಎಂದು ಯೌಗಿಕಾರ್ಥ. ರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ‘ಜಿನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.  ಜಿನಸಂಬಂಧವಾದ ಧರ್ಮವೇ ‘ ಜೈನಧರ್ಮ’. ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಅಸ್ತೇಯ (ಕದಿಯದಿರುವುದು), ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮುಂತಾದ ವ್ರತಗಳು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಇತರ ವಿಶ್ವಧರ್ಮಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಜೈನಧರ್ಮದ್ದು ಒಂದು...

ಒಂದು ಅನುಪಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭಿಯಾನ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ
ಒಂದು ಅನುಪಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭಿಯಾನ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ

ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಸಾರದ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಮೂಲ್ಯ ಅನುವಾದಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಟನೆ, ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳು, ವೇದಾಂತ ಶಿಬಿರಗಳು, ವೇದಾಂತಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಶೋಧನೆ, ಆಸ್ತಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ’ ಹೆಸರಿನ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟನೆ – ಈ ಹಲವು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರಂತರ...

ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆ
ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯೆ

ಗಾಂಧೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರು ಮನಗಂಡಿದ್ದರು. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅದರಲ್ಲೂ ಬಡತನ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಹಸಿವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಅವರು...

ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ....
ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ….

ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ. ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು...

ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ
ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ

ಬಿಗಿದಪ್ಪಿ ವಿದಾಯಕೋರುವಾಗ ತುಟಿಗೆ ತುಟಿಯೊತ್ತಿ ಮಧು ಹೀರುವಾಗ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾರುವಾಗ ಮಾತುಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ಲೀಸ್ ಅಳಬೇಡ ಕಣೆ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತೇನೆ ಕೊಡು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗಡು ಕಾಯುತ್ತಿರು ನನ್ನ ಕರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧರೆಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ವರ್ಗ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಇವಳು...

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆ
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆ

ನಿನ್ನ ಹಿರಿಮೆಯ ತಾಯೆ ಏನೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಿ ಬಲು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೀ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ನಾನೆಂಬುದದನಳಿಸಿ ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆಯನೀವ ಕೂಡಿಬಾಳುವ ರೀತಿ ವರವು ನಮಗೆ ಮನೆಯೆಂಬ ಮೂಲದೊಳು ಮನಮನಗಳೊಂದಾಗೆ ಸ್ನೇಹಸೇತುವು ಅದುವೆ ರಾಷ್ಟ್ರದೇಳಿಗೆಗೆ ಚಿಣ್ಣರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ-ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕಲಿಸುವಾ ಹೊಣೆಯಿಹುದು ಮನೆಯಾ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ||...

’ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ ಪುತ್ಥಲಿಕಾ ಸಿಂಹಾಸನಮ್’ ಕಥೆಗಳು
’ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ ಪುತ್ಥಲಿಕಾ ಸಿಂಹಾಸನಮ್’ ಕಥೆಗಳು

’ದಾನಶಕ್ತಿವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಮೊದಲನೆಯ ಕಥೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭೋಜರಾಜನು “ಎಲೈ ಗೊಂಬೆಯೆ! ನೀನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಯಾವುದು ತಾನೇ ಕಡಮೆ ಇದೆ? ನಾನೂ ಕೂಡ ಬೇಡಿದವರಿಗೆಲ್ಲ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಗೊಂಬೆ...

ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಸಂತೆ ದಾರಿ
ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಸಂತೆ ದಾರಿ

‘ಎಡಗಡೆ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಗು ಇಳಿಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತಂಪುಕನ್ನಡಕ ತೊಟ್ಟು ಬಂದ ಆತನನ್ನು ಮನೆಮಂದಿಯೆಲ್ಲ ಎದುರುಗೊಂಡರು. ಇಡೀ ಮನೆಯೇ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಮಾವಿನತೋರಣ. ಅಂಗಳದ ತುಂಬ ಬಣ್ಣ-ಬಣ್ಣದ ರಂಗೋಲಿ. ಸುವಾಸನೆ ಚೆಲ್ಲುತ್ತ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇಳಿಬಿದ್ದ ಮಲ್ಲಿಗೆದಂಡೆಗಳು. ಅವನ ಅಜ್ಜಿಯಂತೂ ದಳ-ದಳ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಲೇ...

ಉತ್ಥಾನ - ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ

`ಉತ್ಥಾನ’ : ೧೯೬೫ರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸದಭಿರುಚಿಯ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸರಣ ಇರುವ ಸಂಚಿಕೆಯು ಈಗ ಕ್ರೌನ್‌ ಚತುರ್ದಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ೧೧೨ ವರ್ಣಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲೇಖನ, ನುಡಿಚಿತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಸಂಚಿಕೆಯ ಬೆ ಲೆ ೨೦ ರೂ.

Utthana
Kannada Monthly Magazine ​
Utthana Trust
Keshavashilpa, Kempegowda Nagara
Bengaluru - 560019
Karnataka State , INDIA

Phone : 080-26612732
Email : utthana1965@gmail.com

ಉತ್ಥಾನದ ಹೊಸ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಈಮೈಲ್‌ ಅಂಚೆಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಿರಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಕ್ಕೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ