ಬೊಗಸೆ

ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚುಕಡಮೆ ಒಂದೇ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಾದ. ಕೆಲವು ಅನುಭವಗಳು ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸಬಲ್ಲವು. ಈಚೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರೇವಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಹೋದವರಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ದಾಟಿದ ಪ್ರೌಢರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಅಧಿಕ. ಅಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಸತಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದೊಂದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸರಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿರುವವರು ತಾವೇ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ವಸತಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದೂ ಸಂಘಟಕರು ಮುಂಚೆಯೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು […]

ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳ್ಳವರೇ ಕೃಷಿಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕೃಷಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಕೃಷಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಮುಂಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಬೇಕು. ಕೃಷಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದು ಸದೈವ ಸಂಗತಗೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯಿದು. ಅದೊಂದು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಹಿತೈಷಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಮಾತು ಮನೆಯ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಕ್ರಮೇಣ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಹೊರಳಿತು. ಮನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಸುಖಗಳಿಗೆ ದಂಪತಿಗಳಿಬ್ಬರೇ ಇರುವುದು. ಜತೆಗೆ ಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಸಿಗ್ತಾ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಆತಂಕ. ಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದುದು ಕೃಷಿ. […]

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾದ ಆಕೆಗೆ ಪಾಠ್ಯೇತರ ಓದಿನ ಪರಿಶ್ರಮವೂ ಒಂದಷ್ಟಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಆಕೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವಳ ಓದಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ತುಸು ವಿಚಾರಿಸುವುದಾಯಿತು. “ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಏನು ಓದಿದೆ” – ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. “ಕೆಲವು ಭಾರತ ಭಾರತಿ ಸರಣಿಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು” – ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. “ತುಂಬಾ ಆಪ್ತವಾದ ಪುಸ್ತಕ?” “ದಧೀಚಿ” ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅದರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಳು. ದಧೀಚಿ ಮಹರ್ಷಿ, ದೇವತೆಗಳ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ವೃತ್ರಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಆಯುಧವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತ ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು […]

ವ್ಯಕ್ತಿಗಿರುವಂತೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಇದೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ ಇರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ತಾಕಲಾಟ ಏರ್ಪಟ್ಟರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕುಟುಂಬದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅರಿತಿರಬೇಕಾದುದು, ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದುದು ಕರ್ತವ್ಯ. ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೊಂದು ಗ್ರಾಮ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆಂದು ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗುವುದಾಯಿತು. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ಕೂಗಳತೆಯ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮನೆಯಿರದ ಅದೊಂದು ಒಂಟಿ ಮನೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿ ಮನೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಎರಡು ಮನೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೂಗಳತೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೆ […]

ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವ ಮೊದಲು ಬಿಡಬೇಕಾದುದು ವ್ಯಾಮೋಹವನ್ನು. ಆಗ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸುವುದಾಗುತ್ತದೆ, ತನ್ನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರನ್ನೋ ದೂರವಿಡುವುದು, ಯಾರನ್ನೋ ಹತ್ತಿರವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಅಪಸವ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಅದೊಂದು ಮಲೆನಾಡಿನ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿ. ಒಂಟಿ ಮನೆಗಳು. ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಕಣ್ಣಳತೆಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಕೂಗಳತೆಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಮನೆಯ ಯಜಮಾನರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು. ದೊಡ್ಡವ ತುಂಬ ಓದಿ ದೂರದ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಕೈತುಂಬಾ ಪಗಾರದ ನೌಕರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ನಿವೃತ್ತಿ ತನಕವಂತೂ ಐಷಾರಾಮಿ ಬದುಕನ್ನು ಬಾಳಲು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ಅನಂತರವೂ ಬರುವ ರೊಕ್ಕವೂ ಕಡಮೆಯದೇನಲ್ಲ. […]

ಮಂತ್ರಾಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಅದೊಂದು ಮನೆ ಹಿಂದುಗಳದ್ದಲ್ಲವೆಂದು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದರು. ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಈ ಗುಂಪು ಬರುವುದನ್ನೇ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮನೆಯ ಒಡತಿ, ಮುಂದೆಹೋದ ಗುಂಪನ್ನು ಕರೆದರು! ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬುರ್ಖಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಒಡತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅಚ್ಚರಿಯಾಯಿತು. ಕರೆದದ್ದು ತಮ್ಮನ್ನೋ ಇತರರನ್ನೋ ಎನ್ನುವ ಗೊಂದಲವುಂಟಾಯಿತು. ‘ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದು, ಯಾಕೆ ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಿರಿ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆದುರಾಯಿತು. ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಮುಖಪರದೆಯನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಆಕೆ ಹೇಳಿದ್ದಿಷ್ಟು: ‘ನಾನೂ ರಾಮಮಂದಿರಕ್ಕೆ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೂ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷತೆ ಬೇಕು. […]