ಲೇಖನಗಳು

ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎನ್ನುವ ಕುದುರೆಯ ಹಿಂದೆ ಓಡದೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಗೆಲವಿನ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲಪಿರುವ ರಘು ದೀಕ್ಷಿತ್ , ತಾನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಅಹಂ ಆಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ವಿನೀತ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅಪ್ಪಟ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಇವರು ತಮ್ಮ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿ-ಗೌರವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯತೆ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಸಂಗೀತ ಕಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ’ರಘು ದೀಕ್ಷಿತ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್’ ಅಪೂರ್ಣ ಎನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತೀಯತೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರ ಬಾಲ್ಯ-ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ […]

ಭಾರತದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡಿರುವುದು ಶುಭಸೂಚಕ. ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿದ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಈಗ ಗತ-ಇತಿಹಾಸ. ಅವರು ಯಾವ ರಾಜಕೀಯಪಕ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರು ಮೊದಲಾದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಗೂ ಈಗ ಮಹತ್ತ್ವ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಕೀಲರು, ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಭಾರತದ ವತಿಯಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದ ನಿಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರು, ಭಾಜಪಾದ ದಲಿತ ಮೋರ್ಛಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಬಿಹಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು – ಹೀಗೆ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ […]

ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಸಂಗೀತದ ಧ್ರುವತಾರೆ ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ೨೫೦ನೇ ಜನ್ಮವರ್ಷದ ನೆನಪು ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ ಭಾರತದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಧು-ಸಂತರು, ವಚನಕಾರರು, ದಾಸವರೇಣ್ಯರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನ ಸುಖಮಯವಾಗಲೆಂದೇ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳ, ಸುಂದರ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತ ಭವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತತೆಗೆ ಸಂಗೀತವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅನುಭವವೇದ್ಯವಾದದ್ದು. ವೇದೋಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವರು, ಸಾಹಿತ್ಯ- ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ನಮ್ಮ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು. ಈ […]

ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪುಷ್ಯ ಬಹುಳ ಪಂಚಮಿಯಂದು ತಿರುವಯ್ಯಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಾಗರತ್ನಮ್ಮನವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಬರುತ್ತಿದೆ. ಆರಾಧನೆ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷೆಯ ಪದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ, ಸಾಧನೆ, ಆಚರಣೆ, ಆದರಣೆ, ಉಪಾಸನೆ, ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವುದು, ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದು, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ದೇವನ ಅಲೌಕಿಕ ಸಂಬಂಧ; ಗುರುಶಿಷ್ಯರ ಗೌರವಾದರಗಳ ಅನುಬಂಧ; ಸೇವ್ಯ-ಸೇವಕರ ಸುಂದರ ಸ್ನೇಹಾನುಬಂಧ; ಆರಾಧ್ಯ-ಆರಾಧಕರ ಅನೂಹ್ಯ ಅನುಬಂಧಗಳು ಪೂಜೆಯ ಪರಾಕಾ?ಯಾದ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೈನಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ ಜೈನಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಿಧ ಆರಾಧನೆ […]

ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ ಕೂಡ ಆಗಿರುವವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಬಾನ್ಸುರಿ (ಕೊಳಲು) ವಾದಕ ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರವೀಣ್ ಗೋಡ್ಖಿಂಡಿ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಬಹಳ ಬೇಗ ಅವರು ಸಾಧನೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆ ಪಂಡಿತ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಗೋಡ್ಖಿಂಡಿಯವರು ಬಾನ್ಸುರಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಗಾಯಕಿ ಶೈಲಿಯ ಅಪ್ರತಿಮ ಬಾನ್ಸುರಿ ವಾದಕರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬಹುಬೇಡಿಕೆಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿರುವ ಪ್ರವೀಣ್ ಗೋಡ್ಖಿಂಡಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ಫ್ಯೂಶನ್ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು […]

ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಅದ್ವೈತಪಂಥದ ವಿಕೃತಾಭಾಸಗಳೂ ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗದ ಬಗೆಗೆ ತಿರಸ್ಕಾರಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅದ್ವೈತದರ್ಶನಕ್ಕೂ ಭಕ್ತಿಸಾಧನೆಗೂ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಾರಿದ ಅವತಾರಪುರುಷರು, ಶ್ರೀರಾಮಾನುಜರು. ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತವೆಂಬ ಸಮನ್ವಯಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ವೇದೋಪನಿಷತ್ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದ್ರಾವಿಡ ಅನುಭಾವಿಗಳ ಪ್ರಬಂಧವಾಙ್ಮಯವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಭಕ್ತರ ಹೃದಯವೇ ದೇವರ ದಿವಾನಖಾನೆ ಎಂದು ಶ್ರೀರಾಮಕೃ?ರು ಒಮ್ಮೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ನಾನು ಪತಿತ, ಅನುಕಂಪಾರ್ಹ – ಎಂಬ ನಮ್ರತೆ ಸಾಧನೆಯ ಆರಂಭದಶೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೂ, ಪರಿಪಕ್ವದಶೆಯ ಭಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಜ್ವಲಂತವೂ ಗಾಢವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆಂದರೆ, “ಹರಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿರುವ ನಾನು ಪಾಪಿ […]

ಈಗ, ಮಾನವಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ಼್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಸೇತುವೆ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಲ್ಲಿ, ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಸೇತುವೆ ೭೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ-ರಾವಣರ ನಡುವೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆದು ವಿಜಯಿಯಾದ ರಾಮನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಪುಷ್ಪಕವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುವಾಗ ಕೆಳಗೆ ಕಂಡ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ’ನಳಸೇತು’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ, ಸೀತೆಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಇದು ’ರಾಮಸೇತು’ ಎಂದು […]

ಕೆಲವು ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿರುವವರು ಪರಿಶುದ್ಧರಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಸಮಾಜ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೋಧಿಸುವ ಅಥವಾ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹೇಳುವಂತಹ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು. ಒಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರು, ಪುರೋಹಿತರು ಅಂತಹ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಅಧ್ಯಾಪಕರು, ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಂತಹ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಿ ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕರಾದವರ ನಡೆನುಡಿಗಳು ಮಾದರಿಯಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಪತ್ರಿಕೆ, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮಂದಿ ಅಂಥದ್ದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದು ಮಾತು ಅಥವಾ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸಹಜ ಗುಣ. […]