ಲೇಖನಗಳು

ಈ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮೇಲೂ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನಿಗೆ ಸುಧೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಏನಿತ್ತೋ ತಿಳಿಯದು. ಈ ಸರಸಿಯ ನೀರೇನು ಅಮೃತಕ್ಕಿಂತ ಕಮ್ಮಿಯೇ? ಇದೂ ಅಮೃತದಂತೆಯೆ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ತಣಿಸುತ್ತದೆ ಬಾಣಭಟ್ಟನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗದ್ಯಕೃತಿ ’ಕಾದಂಬರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಛೋದ ಎನ್ನುವ ಸರೋವರದ ವರ್ಣನೆ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಸರೋವರ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾದದ್ದು. ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರ ಕನ್ನಡಾನುವಾದದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಛೋದ ಸರೋವರ ಹೀಗಿದೆ: ಆ ತೋಪಿನ ನಡುವೆ ತಿಳಿನೀರಿನ ಒಂದು ಕೊಳ. ಅಚ್ಛೋದ ಎಂದು ಅದರ ಹೆಸರು. ಕಂಡಾಗಲೆ […]

ಕೆರೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ರಚನೆ. ಕೆರೆಅಂಗಳ, ಹಳ್ಳಗಳು, ತೂಬು, ಕೋಡಿ, ಕಾಲುವೆಗಳು, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಅಂಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕೆರೆವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹೋಪಯೋಗಿ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಅಂತರ್ಜಲಮಟ್ಟ ಕಾಪಾಡುವಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಫಲವತ್ತಾದ ಹೂಳು, ಮರಳು, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಲು ಮಣ್ಣು….. ಮುಂತಾದ ಹತ್ತು-ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಕೆರೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ತ್ವ ನೀಡಿದ್ದರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕೃಷಿಆಧಾರಿತ ಜೀವನಾಧಾರಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳು ಕೆರೆಗಳೇ ಆಗಿದ್ದು, ಇವು ಸಮುದಾಯದ ಆಸ್ತಿಗಳು. […]

ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿವೆ; ಆದರೆ ಅದು ತಪ್ಪು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಎಂಬುದು ಬೇಸರದ ವಿಷಯ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಕಾಡುಗಳ ಜೊತೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಪವಿತ್ರತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದ ಅವು ಇಂದು ಯಾರ ಸೊತ್ತೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಅನಾಥವಾಗಿವೆ; ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡೆ ಅವುಗಳ ನೀರಿನ ವಿಷದ ಪ್ರಮಾಣ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕುಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಬೆಳ್ಳಂದೂರು ಮತ್ತು ವರ್ತೂರು ಕೆರೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಬೆಳ್ಳಂದೂರು ಕೆರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿ?ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಬಯಸುತ್ತೇನೆ. […]

ಇದೀಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಏನನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೆ ಕೆರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಏನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ… ಇಂದು ನಾವು ಆಧುನಿಕತೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬದುಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ದೂಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ಭಾರತೀಯರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನಾವು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬದುಕು […]

ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವುದು, ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ನೀರೊದಗಿಸುವುದು ಇಹಪರಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಾನ, ಸದ್ಗತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ನಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನವಾದ ಕೆರೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆರೆ, ಕುಂಟೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಜಲಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು, ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾನವ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯ. ಕೋಟಿ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಟಿ ವಿದ್ಯೆಯೇ ಮೇಲು ಎಂಬುದು ಜನಜನಿತ ನುಡಿ. ಬಹುಶಃ […]